Кіріспе

Америкалық блюз әншісі (1915–1969)

Виннион Харрис (24 тамыз, 1915 – 14 маусым, 1969) – американдық блюз әншісі, көңіл көтеріп, әзіл-қалжыңға толы, кейде ұятты мәтіндері бар әндерімен танымал. 1946 мен 1952 жылдар аралығында ол он бес рет Top 10 хиттеріне енген. Көптеген музыка зерттеушілері Харристі рок-н-роллдың негізін қалаушылардың бірі деп санайды. Оның "Good Rocking Tonight" әні рок-н-роллдың алға күрсіні ретінде жиі айтылады. Оның «лақты блюз» репертуарына "Lolly Pop Mama" (1948), "I Like My Baby's Pudding" (1950), "Sittin on It All the Time" (1950) және "Wasn't That Good" (1953) әндері кіреді. Олар Солтүстік Омаханың дамыған ойын-сауық орталығында өнер көрсеткен, ал 1934 жылға қарай Риц театрында тұрақты түрде өнер көрсетуге мүмкіндік алған. 1935 жылы Харрис Омахада танымал болғандықтан, Ұлы депрессияның қиын кезеңінде де өнер арқылы күнкөрісін табуға қол жеткізді. Шеннонмен бірге Джим Беллдің "Club Harlem" түнгі клубында ән айтқанда, ол блюз орындауды бастады. Ол жиі Канзас-Ситиге сапар шегіп, Джимми Рашинг және Биг Джо Тернер сияқты блюз әншілеріне ерекше назар аударды. Лос-Анджелестегі оның үлкен мүмкіндігі Кёртис Мосбиге тиесілі түнгі клубта болды. Осы жерде Харрис "Мистер Блюз" деп танылды.

Лакки Миллиндермен бірге

1942–1944 жылдардағы музыканттар ереуілі кезінде Харрис жазу карьерасын дамыта алмады, сондықтан жекелеген өнер көрсетулерге ден қойды. 1943 жылдың соңында ол Чикагодағы Rhumboogie клубында үздіксіз өнер көрсетті. Оны Лакки Миллиндер байқап, гастрольдік сапарға шақырды. Харрис 1944 жылдың 24 наурызында топ Чикагодағы Regal театрында бір апталық резиденцияда болғанда оларға қосылды. Олар Нью-Йорк қаласына көшті, онда 7 сәуірде Харрис Миллиндердің тобымен бірге Гарлемдегі Apollo театрында дебют жасады. Осы өнер көрсету кезінде Харрис алғаш рет "Кім құдыққа виски лақтырды?" әнін орындады (бұл әнді екі жыл бұрын Док Уилердің Sunset Orchestra тобы жазған болатын). Apollo театрындағы өнер көрсетуден кейін олар Харлемдегі Savoy Ballroom-да тұрақты өнер көрсетуге көшті. Онда Харристің балалық шағынан танысы Престон Лав Миллиндердің тобына қосылып, альт саксофонист Таб Смитты ауыстырды. 1944 жылдың 26 мамырында Харрис Лакки Миллиндер және оның оркестрімен алғашқы жазуын жасады. Алғаш рет студияға кірген Харрис сол күні жазылған бес ән ішінде "Hurry, Hurry" және "Кім құдыққа виски лақтырды?" әндерін Decca Records үшін орындады. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде шелаққа қойылған тыйым әлі күшін жойған жоқ, сондықтан жазбаның шығарылуы кейінге шегерілді. Миллиндердің тобы ел бойынша гастрольдік сапарлар жасағанда Харристің сәттілігі мен танымалдылығы артты, бірақ ол мен Миллиндер ақша мәселесінде келіспей, 1945 жылдың қыркүйегінде Техас штатының Сан-Антонио қаласында өнер көрсетіп жатқанда Харрис топтан кетіп қалды. Үш аптадан кейін Харристің топтан кеткенін естіген Хьюстон промоутері Миллиндердің тобына өнер көрсетуге рұқсат бермеді. Миллиндер Харриске қоңырау шалып, бір түндік өнер көрсету үшін жүз доллар төлейтінін ұсынып, келісімге келді. Промоутер келісімді қайтадан жаңартты, бірақ бұл Харрис пен Миллиндердің бірге жұмыс істеген соңғы уақыты болды. Бұлл Моз Джексон Харристің орнына әнші болып тағайындалды. 1945 жылдың сәуір айында, ән жазылғаннан кейін бір жыл өткен соң, Decca "Кім құдыққа виски лақтырды?" әнін шығарды. Калифорнияда әннің табысы Харрис үшін жаңа мүмкіндіктердің есігін ашты. Decca компаниясымен жасалған келісімшарт Миллиндерге тиесілі болғандықтан, Харрис еркін агент болып саналды және оған ұсынылған жазба келісімшарттарынан өзіне қалауынша таңдай алды.

Жеке мансап

1945 жылдың шілдесінде Харрис Лео мен Эдвард Меснер ағайындыларына тиесілі Philo лейблімен келісімшарт жасасты. Харристің тобын Джонни Отис құрастырды, және олар 78 айналымдық "Around the Clock" жазбасын жазды. Бұл ән хиттер тізіміне енбесе де, танымал болды, ал Вилли Брайант, Джимми Рашинг және Биг Джо Тернер сияқты көптеген әртістер оның кавер-версияларын жазды. Харрис Apollo, Bullet және Aladdin сияқты басқа лейблдер үшін де жазбалар жасады. Оның ең үлкен жетістігі 1940 жылдардың соңы мен 1950 жылдардың басында АҚШ R&B чартында бірнеше хиттерге ие болған Сид Натанның King лейблімен келісімшарт жасаған кезде болды. Олардың ішінде 1948 жылы Рой Браунның "Good Rocking Tonight", "Good Morning Judge" және "All She Wants to Do Is Rock" әндерінің кавер-версиялары бар. 1946 жылы Харрис пианист Герман "Сонни" Блоунтпен екі сингл жазды, кейіннен ол эклектикалық джаз композиторы және оркестр жетекшісі Сун Ра ретінде танымал болды. Кейбір сыншылар Рой Браунның (1947) немесе Харристің (1948) "Good Rocking Tonight" әнін "алғашқы рок-н-ролл жазбасы" аталымына үміткер деп санайды. Браунның 45 айналымдық пластинкасының қаптамасында "Rocking blues" деген сөздер болған. Пол Маккартни жобасының мәліметінше, "Харристің нұсқасы Браунның түпнұсқасынан да көбірек энергияға толы болды, онда қара рухани музыкасының стиліндегі қол соғулар бар". Жоба сондай-ақ, "бұл әнге жыныстық мағынадағы эвфемизм ретінде емес, музыкалық стильді сипаттау үшін 'рок' сөзін қолданған ең табысты жазба деп есептелді" дейді. 1950 жылы Харрис "Baby, Shame on You" (King 4330) әнімен бірге "Sittin' on It All the Time" атты екі жақты хитін шығарды, ал 1951 жылы Хэнк Пеннидің "Bloodshot Eyes" (King 4461) әнінің кавер-версиясын жазды. Оның материалға деген ашық көзқарасы "Keep On Churnin'" (1952) және "Wasn't That Good" (1953) тректерін 1950 жылдардың басында жюкбокс танымал әндеріне айналдырды. Оның басқа да ұялтатын әндеріне "I Want My Fanny Brown" және "Lollipop Mama" кіреді. Харрис үлкен жетістіктерге қол жеткізді, "1945 және 1952 жылдар аралығында 16 R&B топ-10 хитін шығарды, соның ішінде Рой Браунның "Good Rockin' Tonight" әнінің шешуші нұсқасы, ол 1948 жылы Billboard чартында 25 апта бойы тұрды".

Элвис Преслиге әсері

Элвис Пресли 1950 жылдардың басында Харристің Мемфисте өнер көрсеткенін көрген болуы мүмкін, бірақ бұл деректерде жазылмаған. Харристің жазба жасаушысы Генри Гловердің айтуынша, Элвис «Уинонидің дауыстық жаттығуларының көптеген түрлерін, сондай-ақ дене қимылдарын көшірген. Элвисті көргенде, сіз Уинонидің жұмсақ нұсқасын көріп тұрғансыз». 2005 жылғы телесериалда Элвис Харрис рөлін Маркус Лайл Браун сомдады.