Кіріспе
Джордж Клапп Вайлянт (5 сәуір 1901 – 13 мамыр 1945) – американдық антрополог. Джордж Клапп Вайлянт 1901 жылы Массачусетс штатының Бостон қаласында дүниеге келді және туған қаласындағы Нобл және Гринго мектебінде білім алды. Орта білімін Массачусетс штатының Андовер қаласындағы Филлипс академиясында аяқтағаннан кейін Гарвард университетіне түсті. 1922 жылы бакалавр, ал 1927 жылы докторлық диссертациясын қорғады. Оның Ph.D. диссертациясы майя керамикасының мерзімдемесін анықтады. Кейіннен оның еңбегі Колумбқа дейінгі Мексикадағы мәдениеттердің тарихи тізбегін қалыптастырды. Университетте оқып жүрген кезінде Гарвардтың Пибоди мұражайында жұмыс істеді және Нью-Мексикодағы Пекос қаласында қазба жұмыстарын жалғастырды. Нью-Йорктегі Америка табиғи тарих мұражайында Вайлянт 1927 жылы көмекші куратор болып тағайындалды, үш жылдан кейін қауымдасқан куратор болып жоғарылатылды. 1941 жылы Пенсильвания университетінің мұражай директоры қызметін қабылдағанда, ол AMNH-ның құрметті кураторы атанды. Соғыс жылдары ол Мексиканың Ұлттық антропология мұражайында құрметті профессор болып тағайындалды, содан кейін Перуде бір жыл жұмыс істеді, 1943-1944 жылдары Лимадағы АҚШ Мемлекеттік департаментінің мәдени байланыстар өкілі қызметін атқарды. 1944 жылы Филадельфияға оралып, Пенсильвания университетінің мұражай директоры қызметін қайта бастады. 1943 жылы Вайлянт Америка философиялық қоғамының мүшесі болып сайланды. Вайлянт 1921-1922 және 1922-1925 жылдары Оңтүстік-Батыста, 1923-1924 жылдары Мысырда, 1926 және 1928-1936 жылдары Орталық Америкада археологиялық экспедициялар жүргізді. Ол сонымен қатар Латын Америкасы бойынша археологиялық бағдарламаларды ұйымдастырды. Мексика алабындағы үш маңызды қазба орны – Закатенко, Тикоман және Эль-Арболилло орналасқан. «Мексика ацтектері: ацтек ұлтының шығу тегі, өрлеуі және құлдырауы» атты еңбегі 1941 жылы аяқталды, ал екінші басылымы оның қайтыс болғаннан кейін жарық көрді. Оның тағы бір кітабы «Солтүстік Америкадағы үнді өнері» 1939 жылы жазылды. Вайлянт Орталық Америкадағы қазбалар туралы бірнеше монография жазды. Вайлянт мексикалық мәдениеттің ерте кезеңдерін қайта құрумен танымал болды. Оның Закатенко, Тикоман және Эль-Арболиллодағы қазбалары Мексиканың орталық бөлігіндегі Формативтік немесе Классикалық кезеңнің негізін қалады. Ол сонымен қатар ацтек тарихының синтезімен танымал, ол «Мексикадағы ацтектер» еңбегінде де жазылған. Археологияны отарлық дереккөздер мен мексикалық дәстүрлердің оқиғаларымен және сипаттамаларымен байланысты зерттеу барысында Вайлянт мерзімдеме және мәдениет тарихы мәселелеріне назар аударды. Кейінірек Вайлянт бірнеше ацтек орындарында (Чиконаутла және Ноноалко) қазба жұмыстарын жүргізді, бірақ осы жобаларды жариялай алмады. Бірнеше онжылдықтан кейін Кристина Элсон және Америка табиғи тарих мұражайындағы басқа ғалымдар осы орындардағы артефактілерді зерттеуді аяқтап, оларды жариялау бағдарламасын бастады. 1945 жылы 44 жасында Вайлянт Пенсильвания штатының Девон қаласында өзін атып өлтірді. Оның әйелі оны ауладан тапты, қасында револьвер және басына тиген өлімге әкеп соққан жаракат болды. Оны соңғы рет тірі көрген адам – оның үлкен ұлы және есімдесі Джордж Эман Вайлянт, ол кезде 10 жаста болған.
George Clapp Vaillant (April 5, 1901 – May 13, 1945) was an American anthropologist. George Clapp Vaillant was born 1901 in Boston, Massachusetts, and attended Noble and Greenough School in his hometown. After finishing his secondary education at Phillips Academy in Andover, Massachusetts, he went to Harvard University where he received his bachelor's degree in 1922 and Ph. D. in 1927. His Ph. D. thesis established a chronology of Maya ceramics. Later on, his work launched the historical sequence of cultures in pre Columbian Mexico. During his college years, he worked at the Harvard Peabody Museum, and continued on excavating in Pecos, New Mexico. At the American Museum of Natural History in New York, N. Y., Vaillant was appointed the position of Assistant Curator in 1927, and promoted to Associate Curator three years later. He became an Honorary Curator at AMNH in 1941, when he accepted an invitation to become the Museum Director at the University of Pennsylvania. His position there was interrupted during the war when he became an Honorary Professor at the National Museum of Anthropology in Mexico in 1942, followed by a year in Peru where he served as the US State Department Cultural Relations Officer stationed in Lima (1943 1944). In 1944, he returned to Philadelphia, resuming his museum directorship at Penn. Vaillant was elected to the American Philosophical Society in 1943. Vaillant conducted archaeological expeditions in the Southwest from 1921 to 1922 and 1922 to 1925, in Egypt from 1923 to 1924, and in Central America in 1926 and 1928 to 1936. He also organized archaeological programs throughout Latin America. Three major excavation sites in the Basin of Mexico, Zacatenco, Ticomán, and El Arbolillo, are located. Aztecs of Mexico: Origins, Rise and Fall of the Aztec Nation was completed in 1941, and a second edition was published posthumously. His other book, Indian Arts in North America, was written in 1939. Vaillant also wrote several monographs on Middle American excavations. Vaillant was known for the reconstruction of the early stages of Mexican Culture. His excavations at Zacatenco, Ticomán and El Arbollo established the framework for the Formative or Preclassic period in central Mexico. He was also known for his synthesis of Aztec history, which is also written in Aztecs in Mexico. Throughout his research of relating archaeology to the events and descriptions of colonial sources and Mexican traditions, Vaillant concentrated on problems of chronology and culture history. Later in his career Vaillant excavated at several Aztec sites (Chiconautla and Nonoalco), but failed to publish these projects. Several decades later Christina Elson and other scholars at the American Museum of Natural History completed the study of artifacts from these sites and began a program to publish them. Vaillant shot himself in Devon, Pennsylvania in 1945, at the age of 44. His wife found him in their yard, a revolver next to him and a fatal wound through his head. The last person to see him alive was his elder son and namesake, George Eman Vaillant, who at that time was 10 years old.
Негізгі басылымдар
Вайлянт, Джордж С. (1930) Закатенкодағы қазбалар. Антропологиялық еңбектер, 32-том, 1-шырақ. Американың табиғи тарих мұражайы, Нью-Йорк. Вайлянт, Джордж С. (1931) Тикомандағы қазбалар. Антропологиялық еңбектер, 32-том, 2-шірақ. Американың табиғи тарих мұражайы, Нью-Йорк. Вайлянт, Джордж С. (1935) Эль-Арболлильодағы қазбалар. Антропологиялық еңбектер, 35-том, 2-шірақ. Американың табиғи тарих мұражайы, Нью-Йорк. Вайлянт, Джордж С. (1939) Солтүстік Америкадағы үнді өнері. Харпер және Бразерс, Нью-Йорк. Вайлянт, Джордж С. (1941) Мексика ацтектері: ацтек ұлтының шығу тегі, өркендеуі және құлдырауы. Даблдей Доран, Гарден-Сити.