Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Сот залы – судьяның қатысуымен сот отырыстары өткізілетін жабық кеңістік. Бір сот ғимаратында бірнеше сот залы орналасуы мүмкін, олар "сот" деп те аталуы мүмкін. Соңғы жылдары сот залдары дыбыс-бейне технологияларымен жабдықталды, бұл қатысушылардың барлығына куәліктерді анық естіп, заттай дәлелдерді көруге мүмкіндік береді.
Enclosed space in which a judge regularly holds court
A courtroom is the enclosed space in which courts of law are held in front of a judge. A number of courtrooms, which may also be known as "courts", may be housed in a courthouse. In recent years, courtrooms have been equipped with audiovisual technology to permit everyone present to clearly hear testimony and see exhibits.
Ирландия Республикасы
Ирландияның заң дәстүрі ағылшын дәстүрінен мұра болып қалғандықтан, ирландиялық сот залы ағылшын/уэльстік үлгіге ұқсас. Судья (немесе судьялар, Жоғарғы Сот пен Арнайы қылмыстық сот, немесе кейбір Жоғары Сот істерінде) соттың жоғарғы жағындағы көтеріңкі платформада отырады және ақ жағалы (сонымен қатар, табалар деп аталады) және қара көйлек киеді; ол парик кимейді және балға қолданбайды. Ирландияның ұлттық гербі – келт арфасы, судьяның артындағы қабырғада, британдық соттағы корольдік гербі орнында орналасқан. Сот хатшысы судьяның алдында отырып, ант қабылдау рәсімін өткізеді және құжаттармен жұмыс істейді. Адвокаттар сот хатшысының алдында, ал қазылар алқасы (егер іс қазылар алқасымен қаралатын болса) бір жақтағы орындықтарда отырады. Айыпталушы түрме қызметкерімен бірге екінші жақта отырады. Сот көмекшісі судья үшін заңдық зерттеулер жүргізеді, сондай-ақ судья сот залына кіргенде немесе шыққанда хабарлайды (әдетте «барлығы тұрыңыз» немесе ирланд тілінде «seasaigí» деп жариялайды). Куәгерлер судьяның бір жағындағы куәгерлер тақтасынан куәлік береді. Адвокаттар судьяға қарама-қарсы отырады, ал көпшілік пен баспасөз олардың артында орналасады. Адвокаттар қара шапан мен ақ жаға киеді және қаласа парик кие алады. Барлық сот процестері цифрлық аудиожазба (DAR) құрылғысымен тіркеледі. Ирландиядағы сот істері теледидардан көрсетілмейді, бірақ 2017 жылы Жоғарғы Соттың кейбір шешімдері таратылды – бұл ерекше жағдайдың бірі.
Irish legal tradition is inherited from English tradition and so an Irish courtroom has a similar setup to the English/Welsh model. The judge (or judges, in the Supreme Court and Special Criminal Court or some High Court cases) sits on a raised platform at the top of the court and wears a white collar (also called tabs) and a black gown; he/she does not wear a wig and does not use a gavel. The Irish national arms, a Celtic harp, is on the wall behind the judge, where the royal arms would be in a British court. The court registrar sits in front of the judge and administers oaths and deals with paperwork. The solicitors are at the front of the registrar, and the jury (if it is a jury trial) sits in a box to one side. The accused sits at the other side with a prison officer. A judicial assistant does legal research for the judge; they also announce when the judge enters of leaves the courtroom (usually by saying ‘all rise’, or in Irish 'seasaigí'). Witnesses give testimony in a witness box to one side of the judge. Barristers are seated facing the judge, and the public and press behind them. Barristers also wear black robes and a white collar, and may wear a wig if they wish. All proceedings are recorded by a Digital Audio Recording (DAR) box. Irish court cases are not televised; one exception was a 2017 broadcast of some Supreme Court decisions.
Америка Құрама Штаттары
Судья әдетте жоғары орналасқан үстелдің артында отырады, ол тақ деп аталады. Судьяның артында – юрисдикцияның үлкен мөрі және тиісті федералды және штаттық үкіметтердің тулары орналасқан. Судьялар көбінесе қара шапан киеді (көптеген юрисдикцияларда бұл талап). АҚШ Жоғарғы Сотының бұрынғы төрағасы Уильям Ренквист бұл дәстүрден ауытқып, әр жеңінде төрт алтын жолақпен шапан киген. (Ренквисттің сөзінше, ол ағылшын құқығын пародиалайтын Гилберт пен Салливанның «Сот отырысы» комикалық операсындағы судья кейіпкерінің киімін көргеннен кейін жолақтарды қосуға шабыландырған). Таққа жақын куәгерлердің тұрағы және сот хатшысы мен сот тілмашының отыратын үстелдері орналасқан. Сот залы «бөгет» деп аталатын тосқауылмен екі бөлікке бөлінген. Бөгет нақты қоршау немесе көзге көрінбейтін шекара болуы мүмкін. Сот орындаушысы қабырғаның біріне тіреліп (немесе отырып) сот залында тәртіпті сақтайды. Бір жағында судьяның тағы, талапкердің, айыпталушының және олардың адвокаттарының үстелдері, ал екінші жағында қазылар алқасының орындықтары орналасқан. Іс бойынша тараптар мен куәгерлерден басқа, тек адвокаттар ғана бөгеттің артына өте алады (сот қызметкерлері мен қазылар алқасының мүшелері әдетте бөлек есіктер арқылы кіреді), сондықтан «бөгеттен өту» термині заңгерлік мамандыққа қатысты қолданылады (заңгерлер алқасын қараңыз). Әдетте екі үстелдің арасында адвокаттар судьяның алдында өздерінің ісін жариялағанда тұра алатын трибуна немесе лекторий орналасқан. Ұлттар Достастығында (және көптеген басқа елдерде) қылмыстық істерді қарау үшін пайдаланылатын сот залында көбінесе айыпталушының отыруына арналған арнайы орын – «камера» болады. Ол қазылар алқасы мен куәгерлер тұрағы сияқты тосқауылмен бөлінген. 1970 жылдарға дейін кейбір американдық сот залдарында да камералар болған, бірақ олар бірте-бірте қолданыстан шығып қалды. Айыпталушылар бұл олардың адвокатқа құқығын бұзады деп шағымданып, қорғаушы адвокаттарды қорғау үстелінде отыруға рұқсат бермей, камераның жанында отыруға мәжбүрледі. Сот хатшысы мен сот тілмашының үстелдері тақтың алдында және қазылар алқасының жанында ашық кеңістік болады. Бұл кеңістік «құдық» деп аталады. Сот қызметкерлері емес адамдардың рұқсатсыз «құдықты кесіп өтуі» – яғни таққа қарай тікелей жүруі – сотқа деген үлкен құрметсіздік саналады және кейбір соттардың ережелері судьяның қауіпсіздігі үшін мұны тыйымдайды. Егер судьяға құжаттарды беру немесе алу қажет болса, адвокаттар әдетте сот хатшысы немесе сот орындаушысымен байланысады, олар делдал ретінде әрекет етеді. Сот процесі кезінде адвокаттар судьямен «жеке сұхбаттасу» үшін құдықтан өтуге немесе «таққа жақындауға» рұқсат сұрайды. Бөгеттің екінші жағында галерея орналасқан, онда жалпы жұртшылыққа арналған орындықтар мен скамейкалар бар. Кейбір жағдайларда галерея қалған бөлмеден оқтан қорғалған шынымен бөлінген. Жоғарыда айтылғандардың барлығы тек бірінші сатыдағы соттарға қатысты. АҚШ-тағы апелляциялық соттар фактілерді анықтамайды, сондықтан олар қазылар алқасын пайдаланбайды және жазбаға дәлелдерді қабылдамайды; бұл бірінші сатыдағы соттың жұмысы. Сондықтан апелляциялық сотта куәгерлер тұрағы да, қазылар алқасы да жоқ, ал тақ бірнеше судьяны немесе судьяны қабылдау үшін әлдеқайда үлкен. Қабырғалар көбінесе жартылай немесе толығымен ағашпен қапталған. Бұл стиль және дәстүр мәселесі, бірақ кейбір юрисдикциялар сот залдарын заманауи көрініспен салуды жөн көреді. Кейбір сот залдарында камералар арқылы басқа жердегі түзету мекемелеріне хабар таратылады. Бұл сот залын түрмедегі конференц-бөлмеде теледидардан іс жүргізуді көретін және судьямен және басқа сот қызметкерлерімен екі жақты байланысқа түсуге рұқсат етілген зорлық-зомбылық жасаған күдіктілерден қорғайды. Көптеген сот залдарында динамик жүйесі орнатылған, онда судья адвокаттармен жеке сұхбаттасу кезінде ақ шуды қосуға мүмкіндік беретін ауыстырғыш бар, сонда қазылар алқасы мен көрермендер талқыланып жатқан нәрсені естімейді. Сот ғимаратында бірнеше сот залы болуы мүмкін. Соттың ресми іс жүргізу кестесі «іс тізімі» деп аталады.
The judge generally sits behind a raised desk, known as the bench. Behind the judge are the great seal of the jurisdiction and the flags of the appropriate federal and state governments. Judges usually wear a plain black robe (a requirement in many jurisdictions). An exception was the late U. S. Supreme Court Chief Justice William Rehnquist, who broke tradition by adorning his robe with four gold stripes on each sleeve. (Rehnquist reportedly said that he had been inspired to add the stripes by his having seen such stripes worn by the character of the judge, in a local production of the Gilbert and Sullivan comic operatic spoof of English jurisprudence, Trial by Jury.) Adjacent to the bench are the witness stand and the desks where the court clerk and the court reporter sit. The courtroom is divided into two parts by a barrier known as the bar. The bar may be an actual railing, or an imaginary barrier. The bailiff stands (or sits) against one wall and keeps order in the courtroom. On one side is the judge's bench, the tables for the plaintiff, the defendant, and their respective counsel, and a separate group of seats known as the jury box where the jury sits. Apart from the parties to the case and any witnesses, only the lawyers can literally pass the bar (court personnel and jury members usually enter through separate doors), and this is the reason why the term the bar has come to refer to the legal profession as a whole (see bar association). There is usually a podium or lectern between the two tables where the lawyers may stand when they argue their case before the judge. In the Commonwealth (and many other countries), a courtroom used for trials of criminal cases often has a dock: a space exclusively reserved for seating a criminal defendant. It is marked off with a barrier, like the jury box and the witness stand. As late as the 1970s, some American courtrooms also had docks, but they gradually fell out of use. Defendants argued that they were prejudicial and interfered with the accused's right to counsel, since defense attorneys were traditionally seated at the table for defense counsel and were not normally allowed to sit next to the dock. There is usually an open space between the bench and the counsel tables, because of the court clerk and court reporter's tables in front of the bench and the jury box on the side. This space is called the well. It is considered extremely disrespectful to the court for persons who are not court employees to directly "traverse the well" without permission—that is, to walk directly toward the bench across the well—and some courts have rules expressly forbidding this for the safety of the judge. Instead, if documents need to be given to or taken from the judge, attorneys are normally expected to approach the court clerk or bailiff, who acts as an intermediary. During trials, attorneys will ask the court's permission to traverse the well or "approach the bench" for "sidebar" conferences with the judge. On the other side of the bar is the gallery, with benches and chairs for the general public. In some cases the gallery is separated from the rest of the room by bulletproof glass. All of the above applies only to trial courts. Appellate courts in the United States are not finders of fact, so they do not use juries or receive evidence into the record; that is the trial court's job. Therefore, in an appellate court, there is neither a witness stand nor a jury box, and the bench is much larger to accommodate multiple judges or justices. The walls are often partially or completely wood paneled. This is a matter of style and tradition, but some jurisdictions have elected to construct courtrooms with a more modern appearance. Some courtroom settings are little more than a closed circuit television camera transmitting the proceedings to a correctional facility elsewhere to protect the court from violent defendants who view the proceedings on television within a jail conference room and are allowed duplex communications with the judge and other officers of the court. Many courtrooms are equipped with a speaker system where the judge can toggle a switch to generate white noise during sidebar conversations with the attorneys so that the jury and spectators cannot hear what is being discussed off record. Multiple courtrooms may be housed in a courthouse. The schedule of official court proceedings is called a docket.
Англия мен Уэльс
Сот залдары ғимараттың тарихы мен дамуын көрсететін, орналасуы бойынша айтарлықтай өзгешеліктерге ие. Кейбір тарихи сот залдары әлі де қолданыста болып, көбінесе ағашпен қапталады; ал көбінесе жаңа сот залдары қапталмайды және заманауи көрініске ие. Бөлме орналасуына байланысты, азаматтық сотта талапкер оң немесе сол жақта отыруы мүмкін, ал қылмыстық сотта айыптау тарапы қазылар алқасының қарсы жағында болуы мүмкін, екі жақта да отыруы мүмкін. Британдық сот залдарында куәгер американдық "куәгер тақтасы" емес, куәгерлер сөресінен куәлік береді. Қылмыстық сотта, сотқа дейін күзетке алынған күдікті сотқа күзет фирмасымен бірге келтіріледі, бұл фирма сол сотқа қызмет көрсету шартына ие. Азаматтық сот ісінде сирек жағдайларда сот орындаушысы немесе тәртіп сақтауға жауапты басқа адам болуы мүмкін (мысалы, зорлық-зомбылық салдарынан шығарылатын жалға алушы немесе сотқа мас күйінде келген айыпталушы). Мүмкіндігі шектеулі емес, адвокаттар сотқа жүгінгенге дейін отырған жерінен тұрып сөйлеуге тиіс. Апелляциялық соттар дәлелдерді тыңдай алады (сондай-ақ фактілерді анықтауы мүмкін) және заңдық аргументтерді қарауы мүмкін. Мұндай жағдайларда куәгерлердің куәлігі қажет болуы мүмкін, сондықтан көптеген апелляциялық соттарда куәгерлер тақтасы бар. Балаларды асырау және ажырасу сияқты мәселелерді қарастыратын Отбасы сотының залдары, әдетте, қылмыстық және азаматтық істерді қарастыратын залдарға қарағанда кішірек және ресми емес болып орналасады. Патшалық герб судьяның немесе төрағалық етуші судьялардың үстіне және артына орналастырылады, бұл Англия мен Уэльстегі сот процестері Король атынан жүргізілетінін көрсетеді. Бұған бірден-бір ерекшелік – Лондон қаласының соттары, онда судья немесе судья Лондон қаласының гербінен және Корольдіктің гербінен төмен отырады, бұл тарихи аномалия. Англия мен Уэльсте Патшалық герб сот ғимаратының басты кіреберісінің үстінде мақтанышпен орналастырылған.
Courtrooms vary considerably in their layout, reflecting the history and development of the building. Some historic courtrooms remain in use and are generally wood panelled; most newer courtrooms are not panelled and generally have a modern appearance. Depending on the layout of the room, a claimant may sit on either the right or left in a civil court, just as the prosecution may sit on either side (usually the opposite side to the jury) in a criminal court. In British courtrooms, a witness testifies from a witness box, rather than the American "witness stand". In a criminal court, where the defendant is held in custody prior to court appearance, the defendant will be escorted by the security firm that has the contract to serve that court. In rare circumstances in civil trials a bailiff or someone else charged to keep order may be present (for example if a tenant who is due to be evicted for violent behaviour or a defendant arrives in court drunk). Unless prevented by disability, advocates are expected to address the court standing up, from the position where they were seated before addressing the court. Appellate courts may hear evidence (and also be finders of fact) as well as review legal argument. In such cases witness evidence may be necessary, and many appellate courts therefore have witness stands. Courtrooms for hearings of the Family court which consider matters such as custody of children and divorce are generally smaller and more informal in layout than those for criminal and civil proceedings. The Royal Coat of Arms is placed above and behind the judge or presiding magistrates to symbolise the fact that trials in England and Wales are carried out in the name of The Crown. The only exceptions to this are in the City of London courts where the judge or magistrate sits below the arms of the City of London as well as the Crown, a historic anomaly. In England and Wales the Royal Coat of Arms is displayed prominently over the main external entrance to the courthouse.