Кіріспе

Музыкалық-конкретті және электрондық музыка теориясында дыбыс объектісі (түпнұсқада l'objet sonore) термині дыбыстық материалдың бастапқы бірлігін білдіру үшін қолданылады, көбінесе жазылған дыбысқа, қолжазба немесе ноталар арқылы жазылған музыкаға қарағанда. Бұл термин Пьер Шеффердің 1966 жылғы "Traité des objets musicaux" атты еңбегінде пайда болды.

Кертис жолдары

Кертис Роудс өзінің 2001 жылғы "Микродыбыс" кітабында, Pierre Schaeffer терминінің бастауын атап көрсеткенде, дыбыс объектісін «музыкалық құрылымның негізгі бірлігі ретінде сипаттайды, дәстүрлі нота ұғымын кеңейтіп, секундтың бір бөлігінен бірнеше секундқа дейінгі уақыт аралығындағы күрделі және өзгермелі дыбыс оқиғаларын қамтиды». Бұл кеңейтілген түсінікке келесі дыбыс объектілерінің санаттары кіреді: 1. Шексіз. Классикалық Фурье талдауындағы шексіз синустық толқындар сияқты математикалық ұзақтықтың идеалдық уақыт кезеңі. 2. Супра. Жеке композициядан асып, айлар, жылдар, онжылдықтар және ғасырларға созылатын уақыт шкаласы. 3. Макро. Минуттармен немесе сағаттармен, ал ең шекті жағдайларда күндермен өлшенетін музыкалық архитектураның немесе форманың жалпы уақыт шкаласы. 4. Мезо. Форманың бөлімдері. Дыбыс объектілерінің әртүрлі өлшемдегі фразалық құрылымдардың иерархиясына топтасуы, минуттармен немесе секундтармен өлшенетін. 5. Дыбыс объектісі. Музыкалық құрылымның негізгі бірлігі, нотаның дәстүрлі ұғымын кеңейтіп, секундтың бір бөлігінен бірнеше секундқа дейінгі уақыт аралығындағы күрделі және өзгермелі дыбыс оқиғаларын қамтиды. 6. Микро. Есту қабылдауының шегіне дейін жететін уақыт шкаласындағы дыбыс бөлшектері (секундтың мыңдаған бөлігімен немесе миллисекундпен өлшенеді). 7. Үлгі. Цифрлік аудио жүйелерінің атомдық деңгейі: бірінен соң бірі белгілі бір уақыт интервалымен тізілетін жеке екілік үлгілер немесе сандық амплитудалық мәндер. Үлгілер арасындағы уақыт секундының миллиондық бөлігінде (микросекундтар) өлшенеді. 8. Субүлгі. Секундтың миллиарддық бөлігінде (наносекундтар) немесе одан да аз өлшенетін, дұрыс тіркеуге немесе қабылдауға тым қысқа уақыт шкаласындағы ауытқулар. 9. Инфинитезималь. Математикалық ұзақтықтың идеалдық уақыт кезеңі, мысалы, шексіз қысқа дельта функциялары.

Тревор Вишарт

Ағылшын композиторы Тревор Вишарт Шефферден дыбыс объектісінің өзіндік нұсқасын шығарады, бірақ Шефферден өзгеше, Вишарт материалистік немесе физикалистік көзқарасқа басымдық береді, былай деп мәлімдейді: Нақты акустикалық кеңістіктің тұрақты дыбыстық бейнесін жасағаннан кейін, біз дыбыс объектілерін осы кеңістікте орналастыруға кірісе аламыз. Мысалы, орманның акустикалық кеңістігін елестетіп көріңіз (ені стерео динамиктер жұбы арқылы көрсетілген, ал тереңдігі – амплитуда мен жоғары жиілікті компоненттердің төмендеуімен және дыбыс қайталануының артуымен анықталады), содан кейін осы кеңістікте әртүрлі құстар мен жануарлардың дыбыстарын орналастырыңыз.

Денис Смолли

Денис Смолли, Шеффердің теорияларынан шабыт алып, дыбыс материалдарын талдау құралы ретінде "спектроморфологияны" (Смолли, 1997) әзірледі. Ол былай дейді: "Мен спектроморфологияның ұғымдары мен терминологиясын тыңдау тәжірибесін сипаттау және талдау үшін құрал ретінде жасадым. Спектроморфологиялық тәсіл спектральдық және морфологиялық модельдер мен процестерді ұсынады, сондай-ақ музыканың уақыт өте келе өзгеруі кезінде сезілетін құрылымдық қатынастар мен мінез-құлқының түсінуіне арналған база құрайды." Спектроморфологияның маңызды аспектісі – Смолли "көз байланысы" деп атаған нәрсе, ол кез келген тыңдау жағдайының екі жақтылығын көрсетеді. Смоллидің сөзіне сәйкес, дыбыс объектілерінің көзімен байланысы сақталса, олар сыртқы сипатқа ие болады, ал егер байланыс үзілсе, онда олардың дыбыстық сипаттамалары ішкі сипатқа ие болады. Дыбыс объектісінің ішкі немесе сыртқы көз байланысына ие болуы тыңдаушының тәжірибесіне байланысты.