Батыс классикалық музыкасындағы Импрессионизм қозғалысы

Кіріспе

Батыс классикалық музыкадағы қозғалыс

Музыкадағы қозғалыс және стиль

Музыкадағы импрессионизм – Батыс классикалық музыкасындағы (көбінесе 19 ғасырдың соңы мен 20 ғасырдың басында) түрлі композиторлар арасындағы бағыт, олардың шығармалары көңіл-күй мен атмосфераға баса назар аудап, «пәнінің егжей-тегжейлі бейнесін емес, одан туындаған көңіл-күй мен эмоцияларды жеткізеді». «Импрессионизм» термині – Моненің «Күн шығысы» картинасынан кейін 19 ғасырдың соңындағы француз суретшілігінен алынған философиялық және эстетикалық ұғым. Композиторлар импрессионист суретшілермен салыстырылып, импрессионисттер ретінде танылды. Олар өткір контраст түстерді, нысанға түсетін жарықтың әсерін, бұлыңғыр алдыңғы және артқы жоспарды, перспективаны тегістеу және т.б. арқылы көрерменнің назарын жалпы әсерге аударуға тырысты. Музыкалық импрессионизмнің ең маңызды ерекшелігі – «түс», яки музыкалық тілде тембрді пайдалану, оны оркестрлеу, гармониялық қолдану, текстура және т.б. арқылы қол жеткізуге болады. Музыкалық импрессионизмнің басқа да элементтеріне жаңа аккордтар комбинациялары, екіұшты тоналдық, кеңейтілген гармониялар, ладтар мен экзотикалық гаммалардың қолданылуы, параллель қозғалыс, қосымша музыкалық мән және «Судағы көріністер» («Reflets dans l'eau»), «Тұман» («Brouillards») сияқты көркем атаулар жатады. Дебюссидің импрессионистік туындылары әдетте ерекше мотивтер, гармония, экзотикалық гаммалар (мысалы, толық дыбысты және пентатоникалық гаммалар), аспаптық тембр, шешілмеген үлкен аккордтар (мысалы, 9-шы, 11-ші, 13-шы), параллель қозғалыс, екіұшты тоналдық, жоғары хроматизм, фортепиано педальдарын және басқа да элементтерді кеңінен пайдалану арқылы «күй, сезім, атмосфера немесе көрініс» тудырады. Кейбір импрессионист композиторлар, әсіресе Дебюсси мен Равел, сонымен қатар символист композиторлар деп те аталады. Екі эстетикалық бағыттың ортақ белгісі – «бейтарап бақылау сезімі: терең сезімді білдіру немесе оқиға баяндаудың орнына»; символист поэзиясындағыдай, әдеттегі синтаксис бұзылады және туындының мағынасын жеткізетін жекелеген бейнелер ойға келтіріледі. Импрессионизммен байланысты элементтерді, мысалы, кеңейтілген аккордтар мен толық дыбысты гаммаларды қамтиды. Равел Фанеллидің жаңалықтарына риза болмады, олардың бұрынғы композиторлар, мысалы Франц Лист қолданғанын айтты. Ол сондай-ақ Фанеллидің импрессионизмі Лист немесе орыс композиторларынан гөрі Гектор Берлиозға қатысты екенін пікірледі. Импрессионизммен байланысты композиторлардың қатарында Лили Булангер, Исаак Альбениц, Мануэль де Фалла және фин композиторы Жан Сибелиус бар.

Impressionism in music was a movement among various composers in Western classical music (mainly during the late 19th and early 20th centuries) whose music focuses on mood and atmosphere, "conveying the moods and emotions aroused by the subject rather than a detailed tone‐picture". "Impressionism" is a philosophical and aesthetic term borrowed from late 19th century French painting after Monet's Impression, Sunrise. Composers were labeled Impressionists by analogy to the Impressionist painters who use starkly contrasting colors, effect of light on an object, blurry foreground and background, flattening perspective, etc. to make the observer focus their attention on the overall impression. The most prominent feature in musical Impressionism is the use of "color", or in musical terms, timbre, which can be achieved through orchestration, harmonic usage, texture, etc. Other elements of musical Impressionism also involve new chord combinations, ambiguous tonality, extended harmonies, use of modes and exotic scales, parallel motion, extra musicality, and evocative titles such as “Reflets dans l'eau”
(“Reflections on the water”), “Brouillards” (“Mists”), etc. Debussy's Impressionist works typically "evoke a mood, feeling, atmosphere, or scene" by creating musical images through characteristic motifs, harmony, exotic scales (e. g., whole tone and pentatonic scales), instrumental timbre, large unresolved chords (e. g., 9ths, 11ths, 13ths), parallel motion, ambiguous tonality, extreme chromaticism, heavy use of the piano pedals, and other elements. Some Impressionist composers, Debussy and Ravel in particular, are also labeled as symbolist composers. One trait shared with both aesthetic trends is "a sense of detached observation: rather than expressing deeply felt emotion or telling a story"; as in symbolist poetry, the normal syntax is usually disrupted and individual images that carry the work's meaning are evoked. incorporating elements associated with Impressionism, such as extended chords and whole tone scales. Ravel was unimpressed by Fanelli's novelties, maintaining that these were already utilized by past composers such as Franz Liszt. He also opined that Fanelli's Impressionism stemmed from Hector Berlioz rather than Liszt or Russian composers. Other composers linked to Impressionism include Lili Boulanger, Isaac Albéniz, Manuel de Falla, The Finnish composer Jean Sibelius is also associated with Impressionism,

Сипаттамалары

Музыкалық импрессионизмнің ең маңызды құралдарының бірі – кернеусіз гармония. Акордың диссонансы шешілмей, тембр ретінде қолданылды. Мұндай акорлар көбінесе параллель түрде жылдырылды. Мелодиялық саласында толық тондық шкала, пентатоника және шіркеулік дыбыс тізбектері пайдаланылды. Мелодиканың ерекшелігі – оның айналмалы мелодиялық қозғалыстары. Импрессионизмнің стилистикалық ерекшелігі ретінде тембр, қысқа мотивтер немесе басқа дәстүрлі формалардың орнына қолданылды.