Кіріспе
1980 жылы Гектор Бабенконың «Пишоте: Ең әлсіздердің заңы» фильмі (piˈʃɔtʃi a ˈlej du ˈmajs ˈfɾaku, сөздік мағынасы: «Пишоте (кішкентай бала): Ең әлсіздердің заңы») – 1980 жылы бразилиялық режиссер Гектор Бабенко түсірген криминалды драма. Сценарийін Бабенко мен Хорхе Дуран Хосе Лузейроның «Өлгендердің балалық шағы» кітабы негізінде жазды. Фильм Бразилияның төмен таптағы жастардың ұйымдасқан қылмыс пен полицияның жемқорлығына қатысуын көрсететін деректі фильм. Фильмде Пишоте рөлін Фернандо Рамос да Силва (19 жасында Бразилия полициясы Сао-Паулуда өлтірген), ал Суэли рөлін Марилия Пера орындады. Сюжет Пишоте атты жас баланың тонаулар мен есірткі тасымалдауға бала қылмыскер ретінде пайдаланылуы төңірегінде өрбиді. Фильм 54-ші «Оскар» сыйлығының «Үздік шетелдік фильм» номинациясына Бразилиядан ұсынылған, бірақ ілікпеді.
Pixote: a Lei do Mais Fraco (piˈʃɔtʃi a ˈlej du ˈmajs ˈfɾaku, lit. "Pixote (small child): The Law of the Weakest") is a 1980 Brazilian crime drama film directed by Héctor Babenco. The screenplay was written by Babenco and Jorge Durán, based on the book A Infância dos Mortos (The Childhood of the Dead Ones) by José Louzeiro. The film is a docudrama account of Brazil's lower classes youth exposure to organized crime and police corruption. The film features Fernando Ramos da Silva (who was killed at the age of 19 by Brazilian police in São Paulo) as Pixote and Marília Pêra as Sueli. The plot revolves around Pixote, a young boy who is used as a child criminal in muggings and drug transport. The film was selected as the Brazilian entry for the Best Foreign Language Film at the 54th Academy Awards, but it was disqualified.
Сюжет
Полиция көшедегі балаларды ұстағаннан кейін 10 жасар Пиксотты кәмелетке толмағандардың түзеу мекемесінде (FEBEM) ұстайды. Түрме - бұл тозақ мектебі, онда Пиксоте желімді иіскеп, әрдайым қорлау мен зорлау қаупіне ұшырамай, эмоционалдық құтылудың құралы ретінде пайдаланады. Көп ұзамай жас қылмыскерлердің түрме күзетшілері мен олардың қолбасшысының қылмыстық, садистік ойынының тек қана ойыншықтары екені анық болады. Күзетшілер балаға физикалық жағынан қол жұмсап өлтірген кезде, қызметкерлер транс әйелдің сүйіктісін өлтірген (соның соңында өлтіреді). Көп ұзамай Пиксоте, оның досы Чико, Лилика және оның жаңа сүйіктісі Дито түрмеден қашуға мүмкіндік табады. Алдымен олар Лиликаның бұрынғы сүйіктісі Кристалдың пәтерінде тұрады, бірақ Дито Кристалдың жыныстық ұсыныстарын қабылдамағанынан кейін шиеленістер туындағанда, олар кокаин есірткіні сату үшін Рио-де-Жанейроға барады; Алайда, оларды шоу-қыз Дебора алдап жібереді. Бірнеше уақыт қалада жүріп-тұрып, Пиксоте достарымен бірге есірткі сату үшін клубқа барады. Сол жерде Пиксота Дебораны тауып, оған пышақ салады. Олар өздерінің өмірінің ең жақсы кезеңін аяқтаған және мүмкін, құрсақтағы аборттан ауырып қалған Сюэли деген жезөкшеге қоян-қолтық болып қызмет етеді. Топ оның клиенттерін тонау үшін сөз байласады, бірақ Лиликаның сүйіктісі Дито Сюэлиге ғашық болған кезде Лилика кетеді. Ұрылық жоспары америкалық Джон қарсылық көрсеткенде ( өйткені ол португал тілін түсінбейді) сәтсіз аяқталады, сондықтан оны ату керек. Кейінгі ұрыс кезінде Пиксоте Диттоны да абайсызда атып өлтіреді. Пиксоте Сюэлиден жұбаныш алуға тырысады, оны аналық тұлға ретінде сүтінен сорып, оған қарайды, бірақ ол оны жек көреді. Ол қолына қару ұстап, қашықтықтағы темір жолға қарай жүреді.
Кастинг
Фильм деректі фильм түрінде түсірілген және фильмдегі басты кейіпкерлердің өміріне ұқсас өмір сүрген әуесқой актерлердің тартылуы арқасында итальяндық неореализмнің күшті ықпалын көрсетеді.
Фильм түсіру орындары
Бұл фильм Сан-Паулу және Рио-де-Жанейро қалаларында түсірілді. Фильмде Рио-де-Жанейроның бірнеше жағажай көріністері бар. Сан-Паулудағы "Viaduto do Chá" және "Monumento às Bandeiras" (Ибирапуэра саябағында) сияқты тарихи жерлер фильм бойына көрінеді.
Шығару
Фильм алғаш рет 1981 жылдың 5 мамырында Нью-Йорктегі New Directors/New Films Festival фестивалінде көрсетілді. Кейіннен 1981 жылдың 11 қыркүйегінде АҚШ-та шектеулі прокатқа шықты. Фильм түрлі кинофестивальдерде көрсетілді, оның ішінде Сан-Себастьян халықаралық кинофестивалі (Испания), Торонто фестивальдер фестивалі (Канада), Локарно халықаралық кинофестивалі (Швейцария) және тағы да басқалары.
Сыни жауап
Rotten Tomatoes шолу агрегаторы 18 шолу негізінде 94% оң бағасын, орташа бағасы 8.8/10 деп хабарлайды. Chicago Sun Times газетінде жазған кино сыншысы Роджер Эберт фильмді классикалық туынды деп санады және былай деп жазды: "Пиксоте Бабенконың туындыларында ерекше орын алады, ол ешбір адамның басынан өткеніне куә болмауы тиіс өмірдің бейпіл, тікелей көрінісі. Ал оның өлімге кесілген жас актері Фернандо Рамос да Силваның көзі экраннан бізге ашумен, айыптаумен, өкінішпен емес, тек қана қатал күнделікті шындықты қабылдаған күйде қарайды". Сыншы Паулин Каэл оның шикі, деректі фильмге ұқсас сапасына және поэтикалық реализмге тәнті болды. Ол былай деп жазды: "Бабенконың бейнелері реалистік, бірақ оның көзқарасы таңғажайып лирикалық. Оңтүстік Америка жазушылары, мысалы, Габриэль Гарсия Маркес, ақындардай ақылсыздыққа толыққанды билік етеді, ал Бабенкода да осы қабілет бар. Оңтүстік Америка суретшілері күнделікті өмірдің ақылсыздығын көрсете алу үшін осы қасиетке ие болуы керек". The New York Times газетінің кино сыншысы Винсент Канби драманың неореалистік актерлік шеберлігі мен режиссурасын жоғары бағалап, былай деп жазды: "[Пиксоте], Аргентинада туған бразилиялық режиссер Гектор Бабенконың үшінші көркем фильмі, Сан-Паулу көшелерінде өмір сүретін балалар туралы, әсіресе Пиксоте туралы – бағдарламада айтылғандай, бұл есімді шамамен Peewee деп аударуға болады. Актерлік өте жақсы, тіпті шынайылықтан асып түседі, бірақ да Силва мырза мен Пера ханым керемет. Пиксоте – әлсіз жүректерге арналған фильм емес. Көптеген егжей-тегжейін көру қиын, бірақ ол пайдаланушылыққа немесе мақтанға құмар емес. Бабенко мырза бізге өмірдің ең төменгі нүктесін көрсетеді, және ол суретші болғандықтан, бізді оған сендіреді, сонымен қатар жоғалған барлық мүмкіндіктерді де көрсетіп береді". Фильмдерді түсірушілер Спайк Ли, Мира Наир, Хармони Корин, Мартин Скорсезе және Сафди ағайындылары оны өзінің сүйікті фильмдерінің бірі деп атады.