Кіріспе

2004 жылы Грузияның Аджариясында саяси дағдарыс
Аслан Абашидзе Ресейге қашып кетті
| статусы =
| жауынгерлер_тақырыбы =
| жауынгер1 = Грузияның үкіметтік күштері
Грузияның ішкі әскерлері
Грузияның ұлттық гвардиясы
Абашидзеге қарсы наразылық білдірушілер
| жауынгер2 = Аджария әкімшілігі
Аджарияның мемлекеттік қауіпсіздік қызметі
Орталық билікпен келіссөздер жүргізілгеннен кейін, 2004 жылғы 3 қаңтарда, президенттік сайлауға бір күн қалғанда төтенше жағдай уақытша тоқтатылды. 7 қаңтарда төтенше жағдай қайта жаңартылды және оппозициялық демонстрацияны тарату ісі жүргізілді. 19 қаңтарда оңтүстік Аджарияның Гонио ауылында наразылық білдірушілер мен полиция арасындағы қақтығыс салдарынан ондаған адам жарақаттанды. Демонстранттар Аслан Абашидзенің отставкасын талап етті. Абашидзенің Мәскеуге сапарынан кейін, 20 қаңтарда Ресей Сыртқы істер министрлігі Абашидзенің саясатын қолдап, оның оппозициясын "экстремистік күштер" деп айыптады. Қаңтар айының соңында Грузияның ресми тұлғалары, президент міндетін атқарушы Нино Бурджанадзе және президент сайланған Михаил Саакашвили Батумиде Абашидземен кездесті. 20 ақпанда оппозициялық қозғалыстың кеңсесіне тағы шабуыл жасалды, бұған дейін оппозиция Батумиде наразылық митингін өткізген болатын. Абашидзені жақтаушылар мен оған қарсылар арасында Кобулетиде де қақтығыстар болды. Бұл наразылықтар Еуропа Кеңесінің Бас хатшысы Уолтер Швиммердің Батумиге келгенімен бірге өтті, ол Абашидземен келіссөздер жүргізді. Президент Саакашвили Аджария басшылығынан Абашидзенің негізгі құралы болған Автономиялық Республиканың Қауіпсіздік министрлігін таратуды талап етті.

Чолики көпірінде

Жағдай 14 наурызда, Грузияның орталық билігінің өкілдері Абашидзе Мәскеуде болған кезде, 28 наурызға жоспарланған парламенттік сайлауларға үгіт жүргізу үшін Аджарияға барып, мүмкіндікті пайдаланды. Бірақ, Абашидзеді қолдайтын қарулы топтар Чолоки өзенінде Аджарияның әкімшілік шекарасын тосып, президент Михаил Саакашвили мен үкімет мүшелерінің Автономиялық Республикаға баруына кедергі келтірді. Аджария билігі Саакашвилидің төңкерілген күшпен аймақты басып алуды жоспарлап отырғанын мәлімдеді. Жауап ретінде, Грузияның орталық билігі «Аджария режимінің ресурстарын сарқып алу» мақсатымен қарсылық көрсететін аймаққа қатысты ішінара экономикалық санкциялар енгізді. 18 наурызда президент Саакашвили мен Аслан Абашидзе кездесіп, Аджарияға қатысты экономикалық санкцияларды алып тастауға келісімге келгеннен кейін Тбилиси мен Батуми арасындағы шиеленіс азайды. refn|name=icgpage7 Бірақ, Абашидзе сәуір айында әскери жасақтарын қарусыздандырудан бас тартты. 19 сәуірде Батумидегі әскери қолбасшылар, генерал-майор Роман Думбадзе мен Мурад Цинцадзе, орталық биліктің бұйрықтарына бағынбайтындарын ресми түрде жариялады. 24 сәуірде Аджария Сенаты Аслан Абашидзенің аймақта коменданттық сағат орнату туралы ұсынысын бекітті. Алайда, Грузия үкіметінің мәлімі бойынша, Абашидзенің элиталық арнайы мақсатындағы бөлімшесінің ондаған әскери қызметкерлері аймақтан шығып, елдің орталық билігіне адалдық серт берді. Содан кейін бірнеше Аджария шенеунігі де оларға қосылды. Жергілікті оппозиция Батумиде наразылық акцияларын қайта бастады, олар 30 сәуірде күшпен таратылды. Сәуір айының соңында Грузия Қара теңіз жағасындағы Поти қаласының жанындағы Кулеви оқу полигонында ең ірі әскери оқуларын өткізді. Аджарияның әкімшілік шекарасынан 30 шақырым қашықтықта өткен кең ауқымды әскери оқулар, орталық билік пен Аджария басшылығы арасындағы қақтығыс кезінде күш көрсету болды. Қарсылық ретінде, Абашидзенің күштері Чолоки өзені арқылы Аджарияны Грузияның қалған бөлігімен байланыстыратын екі маңызды көпірді, елдің орталық билігі жоспарлаған Аджарияға басып кіруді болдырмау үшін жарылысқа ұшыратты. 3 мамырда АҚШ Мемлекеттік департаменті Абашидзенің әрекеттерін айыптап, оны «әскери дағдарыстың туындауына тырысуда» деп айыптады және оны қарусыздануға шақырды.

Аджария революциясы

4 мамырда Батумиде жергілікті қауіпсіздік күштері оппозицияның үлкен наразылық митингіне шабуыл жасады. Демонстранттардың ондаған адамдары жарақат алды. Алайда, бейбіт демонстрацияны күшпен тарату сол күні одан да ірі наразылық акцияларына себеп болды. Он мыңдаған адам Аджарияның барлық аймақтарынан Батумиге жиналды, Абашидзенің отставкасын талап етті. Грузияның премьер-министрі Зураб Жвания мен ішкі істер министрі Георгий Барамидзе 5 мамырда Чолоки өзенін кесіп өтіп, Аджарияның ішкі істер министрі Джемал Гогитидземен келіссөздер жүргізді. Гогитидзе өзінің күштері мен жартылай әскери топтарын әкімшілік шекарадан шығаруға келісті, егер оған қауіпсіздік кепілдігі берілсе. Абашидзенің жағдайы нашарлаған кезде, жергілікті наразылықшылар Батуми қаласының орталық бөлігін бақылауға алды, ал Грузияның арнайы күштері аймаққа кіріп, Абашидзені жақтаған жауынгерлерді қарусыздауға кірісті. Сол күні Ресей Қауіпсіздік Кеңесінің хатшысы Игорь Иванов Батумиге келді. Ивановпен түнгі келіссөздерден кейін Абашидзе қызметінен кетіп, Мәскеуге ұшып кетті. Аслан Абашидзенің кеткенінен кейін Саакашвили Аджарияға барып, 6 мамыр күні таңда Батумиде наразылық білдірген халықпен кездесті. "Аслан қашып кетті, Аджария бостандыққа шықты", - деді президент Саакашвили Георгий күнін тойлап, грузин халқын Грузиядағы "екінші қансыз төңкеріс" болғанымен құттықтады. Президент Саакашвили сондай-ақ Абашидзенің отставкасы "Грузияның гүлденуіне жол ашады" және "Грузияның аумақтық тұтастығының бастамасы болады" деді. 7 мамырда Аджарияда тікелей президенттік үкімдік орнатылып, аймақта мерзімінен бұрын жергілікті сайлаулар өткізілгенге дейін Автономиялық Республиканы басқару үшін 20 мүшеден тұратын Уақытша Кеңес құрылды. Леван Варшаломидзе Аджария Автономиялық Республикасы Үкіметінің төрағасы болып тағайындалды. 20 маусымда аймақтық парламент сайлауы өтті. Президент Саакашвили қолдаған "Жеңісші Аджария" партиясы жергілікті заң шығару органындағы 30 орынның 28-ін жеңіп алды. Қалған екі орынды Саакашвилидің бұрынғы одақтастары, Республикалық партия мүшелері иеленді. Республикалық партия сайлауда 15 пайыздан аз дауыс жинағаннан кейін сайлаудың нәтижесіне қатысты бұрмалаушылықтар туралы шағымдар айтты. refn|name=icgpage9 Халықаралық дағдарыс тобы, 2004, 9-бет. Ол бұл лауазымды 2012 жылға дейін атқарды.