Кіріспе

Жануарлардың төменгі жақ сүйегінің астындағы тері ілбігі

Девлап – көптеген омыртқалы жануарлардың төменгі жақ сүйегінің немесе мойнының астындағы бойлық тері немесе оған ұқсас еттік ілбік. Көбірек кеңейтілген мағынада, бұл мойын аймағындағы ұқсас құрылымдарды, мысалы, қос жақты немесе бақаның жамбас асты дауыстық қабығын қамтуы мүмкін. Жалпы алғанда, бұл кез келген ілінген тері массасы болуы мүмкін, мысалы, қарт адамның мойнындағы борышқанған тері немесе құстың маусызы. Девлап – "жануар анатомиясының қалыпты бөлігі болып табылатын кішкентай, ет тәрізді өскін" деп анықталатын карункулдың бір түрі болып есептеледі.

Этимология

Бұл сөз алғаш рет 1300 жылдардың ортасында «dewelappe» түрінде ("түйелер мен сиырлардың тамағынан төгілген терінің бүктелуі") тіркелген, «lappe» сөзінен ("босақ", ескі ағылшын тілінен), бірақ алғашқы элемент *dew(e) бұлты тұманды текті және мағынасы белгісіз; бәлкім, ол халықтық этимологияның ықпалымен «ту» сөзімен өзгертілген. Ескі ағылшын тілінде «fræt læppa» осы мағынада қолданылған (және орта ағылшын тілінде «fresh lappe»). Дания тіліндегі диалектілік сөз («шөптен ылғалды жинап алатын тері қаптамасы, әсіресе өгіздің мойнында») осымен байланысты болуы мүмкін, бірақ бұл параллель, тәуелсіз даму болуы да ғажап емес. 1580 жылдардан бастап, бұл сөз түйе құсының етті бүктемесіне немесе құртқа, сондай-ақ қарт адамның салғыш, әлсіз тамағына қолданыла бастады.

Сүтқоректілер

Көптеген сүтқоректілер, мысалы, иттер, қояндар және лосьтерде мойын терісінің икемделуі болады. Зебу сиырларында бұл тері икемделуі халық арасында "портфель бүктемесі" деп аталады. Лосьтердің екі жынысында да мойын терісінің икемделуі кездеседі.

Қоян

Қояндарда, мойынша (dewlap) – екіншілік жыныстық белгі, ол аналық қоян жыныстық жағынан жетілген кезде пайда болады. Зертхана жағдайында, жүкті әйелдердің зәрінен алынған бутил спиртінің еркек қояндарға енгізілуі нәтижесінде, оларда мойынша пайда болды, ал енгізу тоқтатылғаннан кейін ол бірте-бірте жоғалып кетті. Егер аналық қоян жетілмей тұрып аналық бездерінен айырылса, мойынша ешқашан дамымайды, тіпті жетілген аналық қоянның мойыншасы алынған жағдайда да, ол кейіннен бірте-бірте жоғалады. Жүктіліктің соңына қарай, аналық қоян балаларына ұя жасау үшін мойыншасынан түк жұлып алады.

Жылаңаш және құстар

Көптеген бауырымен жорғалаушылардың, әсіресе анольдер отбасы мен Ситана туысындағы кекірткелердің, терілерінде үлкен шұбатырлары болады, оларды созуға және кері қайтаруға болады. Аноль тұқымдасының түстерді және тереңдікті көру қабілеті жақсарғаны анықталды. Бұл тұқым қашықтан шұбатырдың түсін көре алады, бұл шұбатырға пайдалы және маңызды рөл береді. Бұл шұбатырлар әдетте олардың денесінің қалған бөлігінен өзге түске ие және кеңейген кезде кекіртке шынымен кішіден гөрі үлкен көрінеді. Шұбатыр негізінен аумақтық шекараларды көрсету үшін және жұптасу маусымында еркектердің ұрғашыларды тартуы үшін қолданылады. Бұл түсті құрайтын пигменттер – птериндер мен каротиноидтар. Бұл екі пигмент анольдің көзімен ең оңай көріледі. Птерин және каротиноид пигменттері шұбатырдың тінінің барлық бөлігінде орналасқан, сары және қызыл түстерді жасайды. Кекірткелер әдетте шұбатырдың қозғалысын бас қимылдарымен және басқа да көрсетілімдермен үйлестіреді. Шұбатыр созылу және жиырылу арқылы қозғалады. Бұл қозғалысты жасайтын бұлшықеттер – кератогиоид бұлшықеттері және олар тамақ пен көмекей аймағындағы гиоид аппаратына байланысты. Бұл көрсетілімдердің мақсаты толық анық болмаса да, шұбатырдың түстері мен көрсетілімдер кезіндегі қозғалыстар көзге көрінетін бөгеттерге қарсы тұру үшін жасалған деп есептеледі. Көптеген құстарда да шұбатырлар болады, оның ішінде үй тауықтары, кейбір крацидтер және кейбір гуандар да бар.