Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Қарағайдың бір түрі
Species of conifer
Pinus armandii, Арманд қарағайы немесе қытай ақ қарағайы – Қытайға тән қарағайдың бір түрі, Оңтүстік Шансиден батысқа қарай Оңтүстік Ганьсуға және Оңтүстік Юньнаньға дейін тараған, ал Анхуйда шашыраңқы популяциялары кездеседі. Тайваньда 2200–3000 м биіктікте өседі, сондай-ақ Солтүстік Бирмаға да қысқа ғана қашықтыққа жетеді. Қытай тілінде "Хуа тауының қарағайы" (华山松) деп аталады. 1000–3300 м биіктікте өседі, төменгі биіктіктер көбінесе ареалдың солтүстік бөлігінде орналасқан. Бұл ағаш белгілі бір биіктікке жетеді, діңінің диаметрі 1,5 метрге дейін жете алады.
Pinus armandii, the Armand pine or Chinese white pine, is a species of pine native to China, occurring from southern Shanxi west to southern Gansu and south to Yunnan, with outlying populations in Anhui. It grows at altitudes of 2200–3000 m in Taiwan, and it also extends a short distance into northern Burma. In Chinese it is known as "Mount Hua pine" (华山松). It grows at 1,000–3,300 m altitude, with the lower altitudes mainly in the northern part of the range. It is a tree reaching height, with a trunk up to in diameter.
Қолданылуы
Pinus armandii тұқымдары жиналып, қарағай жаңғағы ретінде сатылады. Зерттеулер бұл жаңғақтардың қарағай аузы синдромын қоздыруы мүмкін екенін көрсетеді. Ағашы жалпы құрылыс жұмыстарына пайдаланылады; бұл түр Қытайдың кейбір аймақтарындағы орман шаруашылығында маңызды рөл атқарады. Сондай-ақ, Еуропа мен Солтүстік Америкадағы саябақтар мен кең бақшаларда әсемдік үшін де өсіріледі. Оның ғылыми аты француз миссионері және табиғатты зерттеуші Арман Давидтің құрметіне берілген, ол оны алғаш рет Еуропаға әкелген.
Pinus armandii seeds are harvested and sold as pine nuts. Research indicates that these nuts can cause pine mouth syndrome. The wood is used for general building purposes; the species is important in forestry plantations in some parts of China. It is also grown as an ornamental tree in parks and large gardens in Europe and North America. The scientific name commemorates the French missionary and naturalist Armand David, who first introduced it to Europe.
Қиындықтар
Қытайда Pinus armandii ағашының қабығы мен жапырақтарынан 19 түрлі Pestalotiopsis (аскомицет саңырауқұлақтары туысы) эндофит ретінде табылды.
19 different Pestalotiopsis species (a genus of ascomycete fungi) have been found as endophytes from bark and needles of Pinus armandii in China.
Қытай мәдениеті
Қытайлықтар бұл ағашты мәңгі жасыл жапырақтарының арқасында ұзақ өмір сүру мен өлмеушіліктің белгісі деп есептейді. Оның шайыры жанды зат есебінде қарастырылады, адамдар мен жануарлардың қанына теңдес келеді. Ежелгі Қытайда өлмеушілік іздеген даостар осы ағаштың шайырын көп мөлшерде тұтынған, осылайша өмірді ұзартуға үміттенген. Аңыз бойынша, Шан әулетін құрған Чэнтанг патшасының (商成汤王) (б.з.д. 1675–1646 жылдары билік еткен) заманында өмір сүрген Цюй Шенг (仇生) өзінің ұзақ өміріне қарағай шайырының арқасында жеткен. Қытайдың ұзақ өмір сүру құдайы Шоусин (寿星) көбінесе қарағайдың түбінде тұрған күйде бейнеленеді, ал ағаш бұтағында бір жұлдызды кран қонған болады. "Бақыт, құрмет және ұзақ өмір" (福禄寿三星) суреттерінде қарағай ағашы ұзақ өмірді символдайды, дәл осылайша, жақсылықты білдіретін тарақан (福) қытай таңбасымен дыбыстас болғандықтан, жақсылыққа ие болуды да білдіреді. Қытайлар Фу Линг деп атап кеткен саңырауқұлақ қарағайдың тамырында өседі және қытайлар оның аштықты басатынына, түрлі ауруларды емдейтініне және өмірді ұзартатынына сенеді.
The tree, because of its evergreen foliage, is considered by the Chinese as an emblem of longevity and immortality. Its resin is considered an animated soul substance, the counterpart of blood in men and animals. In ancient China, Taoist seekers of immortality consumed much of the tree's resin, hoping thereby to prolong life. Legend says that Qiu Sheng (仇生) who lived at the time of King Chengtang of Shang (商成汤王) (reigned 1675–1646 BCE), founder of the Shang Dynasty, was indebted for his longevity to pine resin. The Shouxing, Chinese god of longevity (寿星), is usually represented standing at the foot of a pine, while a fairy crane perches on a branch of the tree. In traditional pictures of "happiness, honor and longevity" (福禄寿三星), the pine tree represents longevity, in the same manner as the bat symbolizes good fortune due to its homonymic association with the Chinese character for good luck (福). A fungus, that the Chinese call Fu Ling grows on the root of the pine tree, and is believed by the Chinese to suppress all sensations of hunger, cure various diseases, and lengthen life.