Кіріспе

Юнгиан теориясы, The Creatures тобының альбомы.

Анима мен анимус – Юнгиан психологиясындағы өзінің анимистік бөліктерінің қатарындағы дуалистік Юнгиан архетиптерінің сизигиясы, аналитикалық және архетипік психологияда сипатталған, трансперсоналдық психология аясында қарастырылады. Өзіндіктің Юнгиан бөліктері – ұжымдық бейсаналықтағы архетиптердің шексіз жиынтығының априорлы бөлігі болып табылады. Аналитикалық/архетипік психологиялық бағыттағы қазіргі заманғы Юнгиандық клиникалық теорияда серігі жоқ сизигияны янсыз ин сияқты деп есептейді: қарсыкөшіру логос және/немесе эросқа психопомп арқылы түзету қажеттігін көрсетеді, ол анықталған пациенттің Өзіне делдалдық жасайды; бұл теориялық модель позитивті психологияның жақсы қалыптасқан тұлғаны «Алтын аршын» қағидасы сияқты бір нәрсе арқылы түсінуіне ұқсас.

Шолу

Карл Юнг анимусты әйелдің санасыз еркек жағы деп, ал аниманы ер адамның санасыз әйел жағы деп сипаттады, олардың екеуі де жеке психикадан өтеді. Юнгтің теориясы бойынша, анима мен анимус – бейсананың екі негізгі антропоморфтық архетиптері, көлеңке архетиптерінің теріоморфтық және төменгі функциясынан өзгеше. Ол оларды Өзіндік архетипін құрайтын абстрактілі символдар жиынтығы деп санайды. Юнг теориясында анима ер адамның иеленетін санасыз әйелдік психологиялық қасиеттерінің толық жиынтығын, ал анимус әйелдің иеленетін еркектік қасиеттерін құрайды. Ол олар әке, ана, бауырлар, қарындастар, ағалар, жеңгелер немесе ұстаздардың жиынтығы емес деп есептеді, бірақ жеке бейсананың осы аспектілері адамның анимасына немесе анимусына әсер етуі мүмкін. Юнг ер адамның сезімталдығы көбінесе төмендеуі немесе басылуы мүмкін деп сенді, сондықтан аниманы ең маңызды автономды кешендердің бірі деп санады. Юнг анима мен анимустың армандарда көрініс беретініне және адамның қарама-қарсы жыныстағы адамдармен қарым-қатынасына әсер ететініне сенді. Қарсы жынысқа қатысты табиғи түсінік адамдарға қарсы жыныстың мүшелеріне үнемі ұшырау арқылы сіңіріледі. Бұл сіңіру анима мен анимустың дамуына әкеледі. Юнгтің айтуынша, "көктеммен кездесу – жеке тұлғаның дамуындағы "шеберлікке қол жеткізу" ал эми анима – "шедевр". Юнг анима процесін шығармашылық қабілеттің бір көзі ретінде қарастырды. Джон А. Санфордтың "Көрінбейтін серіктестер" атты кітабында анима/анимусты басқарудың кілті – оны көрінген кезде тану және анима/анимусты шындықтан ажырату қабілетін пайдалану екені айтылған.

Анима

Юнг аниманы латын тілінен шыққан "жан" деген мағынамен анықтайды. Юнг 1920 жылдардың басында бұл терминді ерлердің ішкі әйелдік жағын сипаттау үшін қолдана бастады. text=["А]нима – өмірдің өзінің архетипі. (1954, абз. 66) [". Автор: Карл Юнг

Анима

Юнг анимусты "рух" деген латын сөзінен шыққан деп анықтайды.

Эротизмнің кезеңдері

Юнг аниманың дамуында Эростың ерекше төрт деңгейі бар деп сенді, оларды ол "Психотерапия практикасында" Ева, Троялық Елена, Исаның анасы Мария және София деп атады. Жалпы айтқанда, еркектегі аниманың дамуының барлық процесі – ер адамның эмоционалдылыққа ашылуы, соның арқасында кеңірек руханилыққа қол жеткізуі, интуитивті процестерді, шығармашылықты және қиялды, сондай-ақ өзіне және басқаларға қатысты бұрын болмаған психикалық сезімталдықты қамтитын жаңа саналы парадигма құру туралы.

Ева Құмарлықтың объектісі, азық, қауіпсіздік пен сүйіспеншілікті қамтамасыз етуші

Алғашқысы – Хауа, оның аты Адам мен Хауа туралы Жаратылыс кітабындағы оқиғадан алынған. Ол ер адамның құштарлық тудыратын нысанының пайда болуын қарастырады. Анима толығымен әйелмен байланысты, ол азық-түлік, қауіпсіздік және махаббатты сыйлайды. Осы анима деңгейіндегі ер адам әйелсіз тиімді жұмыс істей алмайды, және оны әйел бақылайды немесе, көбінесе, оның өзінің әйел туралы жасаған қиялы басқарады.

Хелен Дүниелік жетістіктерге жетуші, ақылды және талантты

Екіншісі – грек мифологиясындағы Троялық Еленаға сілтеу. Осы кезеңде әйелдер дүниеде табысқа жете алатын, өздігінен шешім қабылдай алатын, зиялы және көреген, тіпті толыққанды жақсылыққа лайық болмаса да, қабілетті деп есептеледі. Бұл екінші кезең сыртқы дағдылардың (дамыған бизнес және қалыпты шеберліктер) ішкі қасиеттерден (игілікке ұмтылудың болмауы, сенімсіздік немесе қиялдың жетіспеуі) айқын ажырауымен сипатталатынын көрсетуге арналған.

Мәриям - әділ әрі ізгілік үлгісі

Үшінші кезең – Мәриям деп аталады, бұл атау христиан дініндегі Әмір Мариямға (Исаның анасына) қатысты теологиялық түсініктерден алынған. Осы деңгейде әйелдердің қадір-қасиеті бар сияқты көрінуі мүмкін, оны ер адам сезінеді (тіпті эзотерикалық және догматикалық тұрғыдан қарағанда да), себебі оған саналы түрде жаман деп есептелетін белгілі бір іс-әрекеттерге жол беруге болмайды.

София Дана және толық адам, тең және мүлдем емес

Анима дамуының төртінші және соңғы кезеңі – София, грек тілінде «даналық» деген мағынаны білдіреді. Толық интеграция қазір жүзеге асты, бұл әйелдерді оң және теріс қасиеттері бар жеке тұлғалар ретінде көруге және олармен қарым-қатынас құруға мүмкіндік береді. Бұл соңғы деңгейдің ең маңызды ерекшелігі – «Даналық» бейнесі ұсынып тұрғандай, анима енді осы деңгейге жеткендіктен, онымен байланысты суреттерді толық және түгелдей бір нысанға сыйымды ету мүмкін емес.

Логотиптерді әзірлеу кезеңдері

Юнг ер адамның анимасына көбірек назар бөлді және әйелдің анимусы туралы аз жазды. Юнг әрбір әйелдің санасында оған сай анимус бар деп сенді, ол – санасыз еркек атрибуттары мен мүмкіндіктерінің жиынтығы. Ол анимусты анимадан күрделірек деп есептеді, әйелдерде көптеген анимус бейнелері болса, еркек анимасы тек бір басты бейнеден тұрады деп тұжырымдады. Юнг әйелдегі анимустың дамуының төрт параллель деңгейі бар екенін мәлімдеді.

Тарзан Тек қана физикалық күшті адам

Анимус "алғашқыда жай ғана физикалық күштің тұлғалануы ретінде көрінеді, мысалы, спортшы чемпион немесе мысық сияқты дене күшін көрсететін кейіпкер, мәселен, "құрылысқан ормандағы батыр Тарзан".

Байрон Іс-әрекет пен романтика адамы

Келесі кезеңде анимус "ынтымаққа және жоспарлы әрекет етуге қабілетті – романтикалық адам, мысалы, XIX ғасырғы британдық ақын Байрон; немесе ісқер адам – Американың Эрнест Хемингуэй, соғыс батыры, аңшы және т.б."

Ллойд Джордж Профессор, дін қызметкері, оратор ретінде адам

Үшінші кезеңде "анимус сөзге айналады, көбінесе профессор немесе дін қызметкері түрінде пайда болады – сөзді жеткізуші, ұлы саяси оратор Ллойд Джордж". Юнг атап көрсеткендей, "мифологияда осы анимус аспектісі құдайлардың хабаршысы Гермес ретінде көрінеді; түстерде ол көмекші бағдарлаушы болып табылады". София сияқты, бұл саналы және санасыз арасындағы делдалдықтың ең жоғары деңгейі. Джон Санфорд "Көрінбейтін серіктестер" кітабында анима/анимусты бақылаудың кілті – оның көрінуін тану және анима/анимусты шындықтан ажырата білу қабілетін пайдалану екенін айтты.

Анима мен анимусты салыстыру

Хиллманның айтуынша, анима «әсемдеуге құмар, тривиальды, ұсақ-түйек, шөлейт және арзан» дегенді білдіреді. Хиллманның айтуынша, анимус «рухты, логосты, сөзді, идеяны, интеллектіні, қағиданы, абстракцияны, мағынаны, пропорцияны, нусты» білдіреді. Хиллман аниманың тағы бір анықтамасын ұсынады: «психиканың архетипі». Төрт рөл жыныстардың ауысуымен бірдей емес. Юнг анима көбінесе бірегей әйел тұлғасы ретінде көрінетініне сенсе, анимус бірнеше еркек тұлғаларының қосылуынан тұруы мүмкін: «Осылайша, санасыз жеке емес, ұжымдық элементті бейнелейді». Анимустың даму процесі тәуелсіз және әлеуметтік тұрғыдан бағынышты емес өзіндік түсінікті қалыптастырумен байланысты, бұл белгілі бір экзистенциалдық көзқарасқа сәйкес терең сөзді іске асыру арқылы жүзеге асырылады. Нақтылай түсетін болсақ, бұл әйел субъектісінің өз жолында қатаңдап қалуын білдірмейді (өйткені бұл сөз эмоционалдылыққа, субъективтілікке және жақсы дамыған анима сияқты динамизмге толы), бірақ ол өзінің не нәрсені сенетінін және сезінетінін жақсырақ түсінеді және осы сенімдері мен сезімдерін білдіруге қабілетті. Осылайша, «анимус өзінің ең дамыған түрінде оны жаңа шығармашылық идеяларға еркектен гөрі көбірек ашық етеді». Анимус пен анима дамуының соңғы екі сатысы да динамикалық қасиеттерге (осы үздіксіз даму процесінің қозғалысы мен өзгеруімен байланысты), ашық қасиеттерге (сұрақ туындаған сапаның статикалық, жетілдірілген идеалы немесе көрінісі жоқ) және плюралистік қасиеттерге (бір ғана бейнеге деген қажеттіліктен асып түсетін, өйткені кез келген субъект немесе объект бірнеше архетиптерді немесе тіпті қарама-қарсы рөлдерді қамтуы мүмкін) ие. Олар сонымен қатар пайда болатын келесі архетиптік фигураларға көпір салады, өйткені «санасыз қайтадан өзінің басым сипатын өзгертеді және өзін жаңа символдық нысанда көрсетеді, Өзінді білдіреді». Юнгтің анима мен анимус теориясы оның жекелендіру теориясынан туындайды. Адамның жекелендіру мақсатына жетуі үшін, адам өзінің әлеммен қалай байланысатынын түсінуге көмектесетін жеке ішкі диалогтар сериясына қатысуы керек. Бұл процесс ерлер мен әйелдердің тиісінше өздерінің анимасы немесе анимусынан хабардар болуын қажет етеді, осылайша жеке адам өз анимасы немесе анимусының ықпалына түспеуді үйренеді. Адамдар өздерінің анимасы немесе анимусынан хабардар болғанда, олар кім болу керек деген ойлардан арылып, өздерін шын мәнінде кім екендерін қабылдауға мүмкіндік алады. Юнгтің пікірінше, адамдар өздерінің анимасы немесе анимусын дамыту арқылы ұжымдық санасызға көпір салады. Анима мен анимус санасызды білдіреді. Анима мен анимус жынысқа қатысты емес, ерлер мен әйелдер екеуінде де болуы мүмкін, алайда ерлер мен әйелдердің екеуінде де архетиптер бар-жоғын анықтау үшін қосымша эмпирикалық зерттеулер қажет.

Юнгтік ескертулер

Юнгтіктер "әрбір санасыздық тұлғасы – көлеңке, анима, анимус және Өз – жарық және қараңғы жақтарына ие. Анима мен анимустың екі жақты аспектілері бар: олар тұлғаға өмірлік даму мен шығармашылықты сыйлауы мүмкін, немесе тасқа айналу мен физикалық өлімге соқтыруы мүмкін". Бір қауіп – Юнг санасыз архетиптің санаға "басып кіруі" деп атаған нәрсе: "Аниманың нашар талғамынан туындаған иелік: анима өзін нашар адамдармен қоршайды". Юнг "анима иелігіне жол бермеу керек" деп талап етті. Осылайша анима ішкі әлемге итеріледі, онда ол эго мен санасыздың арасындағы делдал ретінде, ал тұлға эго мен сыртқы ортаның арасындағы делдал ретінде қызмет етеді". Балама ретінде, анима немесе анимусқа шамадан тыс мән беру индивидуация процесін ертерек аяқтауға алып келуі мүмкін – "кем дегенде уақытша анимусты толықтықпен теңестіруге алып келетін психологиялық тұйық көше". "Орташа жағдаймен" қанағат етудің орнына, анимус "өздігін басып алуға тырысады, анимус науқастың өзімен сәйкестендіреді. Бұл сәйкестік көлеңке, қараңғы жақ жеткілікті түрде танылмаған кезде жиі кездеседі".