Кіріспе

Кристаллға қарап көріністер көру әдісі – көгалдағы сәндік зат.

Кристаллға қарап көру немесе кристалломантия – кристаллға қарай беру арқылы транстық күйге еніп, көріністер көру әдісі. Дәстүрлі түрде, бұл болашақты болжау, құдайлық нәрселерді көру сияқты баяндылық немесе болжам жасау түрі ретінде қарастырылған. Алайда, кристалл көріністерінің мазмұнына жасалған зерттеулер, көріністердің көрушінің күтулері мен ойларымен байланысты екенін көрсетеді.

Әдістер мен материалдар

Кристаллға қарап тұру термині әртүрлі заттардың сан алуан формаларын білдіреді және кристаллға қарап тұру трансында көрінетін көріністердің пайда болу себептері туралы әртүрлі пікірлер бар. Кристаллға қарап тұруды тәжірибешілер – кейде «оқырман» немесе «көргіш» деп аталады – алыс немесе болашақ оқиғаларды болжау, мінез-құлықты талдау, жақсылықты айту немесе клиентке қазіргі жағдай мен проблемалар бойынша шешім қабылдауға көмектесу сияқты мақсаттарда қолдана алады. Кристаллға қарап тұрушының трансын тудыратын құрал немесе зат кез келген жылтыр зат болуы мүмкін, соның ішінде кристалл тас немесе дөңгелек айна – бірақ көбінесе кристалл шар қолданылады. Кристалломантиямен айналысатын адамдарға ұнайтын шардың көлемі әртүрлі. Кейбірлер диаметрі бірнеше сантиметр болатын, қолға ұсталатын шарды пайдаланады, ал басқалары тұғырға орнатылған үлкен шарды артық көреді. Бас жамылғы киген рома әйелінің үлкен кристалл шар арқылы клиенттеріне жақсылықты айтуы туралы стереотиптік бейне БАҚ-та кеңінен көрсетіледі және 19, 20 және 21 ғасырлардағы жүздеген танымал кітаптарда, жарнамаларда және фильмдерде кездеседі. Осы бейненің кең таралғандығы, әлдеқайда үлкен кристалл шарларды қолдануға ықпал еткен болуы мүмкін. Кристаллға қарап тұру өнерін үйрететін кітаптарда шардың түбі дөңгелек болуы (яғни, жазық болмауы) және оны ағаш немесе металл тұғырға қоюы керек деп кеңес беріледі. Егер ол шыныдан (мысалы, қорғасын кристаллынан) жасалған болса, онда онда ауа көпіршіктері болмауы керек, бірақ боялуы мүмкін. Егер табиғи кристалл тастан (кварц, берил, кальцит, обсидиан немесе аметист сияқты) ойылған болса, онда ол жасалған минералдың табиғи түсі мен құрылымын көрсетуі мүмкін. Кейбір авторлар студенттерге мөлдір шардың астына белгі, мөр немесе талисмандық белгіні қоюды ұсынады, бірақ көпшілігі олай жасамайды. Көптеген авторлар кристаллға қарап жұмыс істеуді жарты-жарық және тыныш бөлмеде жүргізуді ұсынады, бұл көріністерді дамытуға және транс күйіне оңай түсуге көмектеседі. Кейбір тәжірибешілер кристаллға қарап тұру көру тәжірибесін және табиғи және/немесе табиғаттан тыс түсінікті тудырады деп мәлімдейді, ал басқа тәжірибешілер мен зерттеушілер көріністер кристаллға қарап тұрған адамның санасынан туындайды деп санайды. Кейбір авторлар екі пікірдің де өзара қарама-қарсы еместігін және көрерменнің санасын көрсету мүмкіндігі болашақты немесе басқа да табиғаттан тыс көрегендікті көру мүмкіндігін жоққа шығармайтынын атап өтеді.

Зерттеу

Кристаллға қарап болжау зерттеулердің белсенді тақырыбы болып келді. Психикалық зерттеулер қоғамы сияқты ұйымдар осы тақырып бойынша зерттеулер жариялаған. Психологтар Леонард Зюсн мен Уоррен Х. Джонс өздерінің "Аномалистік психология: Сиқырлы ойлауды зерттеу" (1989) кітабында былай деп жазды:

Психолог Миллас Кульпин кристаллға қараудың, субъектінің санасынан шыққан фантазиялар мен естеліктерді көріністер түрінде көрсетуге мүмкіндік беретін өзін-өзі гипноздың бір түрі екенін жазды. Мазмұнын талдау олардың естелік немесе күтулерді бейнелейтін бір түрлі галлюцинация екенін көрсетеді. Мысалы, солдаттарды көруді күтуге айтылған субъект кристалл шарға қарағанда дәл осыны көрді. Бұл субъект бұрыннан айна тәрізді беттерге қарағанда галлюцинацияларға ұшыраған, және кристаллға қарап көріністер көретін көптеген адамдарда осыған ұқсас жағдай байқалады. Зерттеуші Эдмунд Пэриш кристалл көріністерінің толық саналы күйде сезілетінін айтса, ал басқалары трансқа ұқсас күйдің қажет екенін санайды.

Бас прокурорлық акт

Кейбір сахналық әуескерлер кристалл шарды реквизит ретінде, ал кристалломантияны ментализм эффектілерін орындау кезінде сөздік өрнек ретінде пайдаланады. Мұндай қойылым кейде "C.G. акт" деп аталады – "C.G." дегені "кристаллға қарау" дегенді білдіреді. ХХ ғасырда "C.G. актінің" ең танымал жариялаушысы – "Білетін адам" деп танымал Александр Кристалл Көргіш болды. Кристаллға қарап болжайтын тағы бір сахналық әуескер және менталист – Юлиус Занциг, бірақ ол бұл актіні көпшілік алдында орындаған жоқ, оның орнына кристалл шарды жеке клиенттерге рухани кеңес беру жұмысында қолданды.