Кіріспе
Еуропалық Антарктида мұздығын терең бұрғылау жобасы (EPICA) – Антарктидада терең мұздықты бұрғылаумен айналысатын көпұлтты еуропалық жоба. Оның басты мақсаты – Антарктида мұзында сақталған климаттық және атмосфералық деректерді толыққанды құжаттау, үшін мұздықтың екі өзегін бұрғылап, талдау және оларды Гренландиядағы (GRIP және GISP) ұқсас өзектерімен салыстыру. Осы деректерді бағалау соңғы мұз дәуіріндегі табиғи климаттың өзгеруін және жылдам климаттық өзгерістердің механизмдерін анықтауға көмектеседі. Еуропалық ғылым қорының EPICA бағдарламасы (1996–2005) Dome Concordia және Kohnen станцияларындағы EPICA бұрғылау жұмыстарын үйлестіреді, олар Еуропалық комиссия және Бельгия, Дания, Франция, Германия, Италия, Нидерланды, Норвегия, Швеция, Швейцария және Ұлыбританияның ұлттық үлестерімен қолдалады. Антарктидада терең бұрғылау екі нысанда жүргізілді: Конкордия станциясы, C Dome және Кохнен станциясы. 2008 жылы жоба Декарт зерттеу сыйлығымен марапатталды.
The European Project for Ice Coring in Antarctica (EPICA) is a multinational European project for deep ice core drilling in Antarctica. Its main objective is to obtain full documentation of the climatic and atmospheric record archived in Antarctic ice by drilling and analyzing two ice cores and comparing these with their Greenland counterparts (GRIP and GISP). Evaluation of these records will provide information about the natural climate variability and mechanisms of rapid climatic changes during the last glacial epoch. The European Science Foundation EPICA Programme (1996–2005) provides co ordination for EPICA drilling activities at Dome Concordia and Kohnen Station, which are supported by the European Commission and by national contributions from Belgium, Denmark, France, Germany, Italy, the Netherlands, Norway, Sweden, Switzerland and the United Kingdom. Deep drilling took place at two sites in Antarctica: Concordia Station at Dome C and Kohnen Station. In 2008 the project received the Descartes Prize for Research.
Конкордия станциясы C күмбезі
Бұл жер (теңіз деңгейінен 3233 м биіктікте, Восток стансасынан 560 км қашықтықта) қоршаған ортаның өзгеруінің ең ұзақ сақталған тіркемесін алу, бірнеше мұздық циклдардағы климаттың өзгеруін сипаттау және ықтимал климаттық күштерін және олардың басқа аймақтардағы құбылыстармен байланысын зерттеу үшін таңдалды. Мұз жатыны 740 мың жылға дейін жетеді және 8 бұрынғы мұздық циклды көрсетеді. Бұл жердегі бұрғылау жұмыстары 2004 жылдың желтоқсанында аяқталды, бұрғылау тереңдігі 3270,2 м-ге жетті, бұл жер қабатынан 5 м жоғары. Қазіргі күнгі ауаның орташа жылдық температурасы −54,5 °C, ал қардың жиналуы 25 мм/жылды құрайды. Мұз жатыны туралы ақпарат алғаш рет 2004 жылдың 10 маусымында Nature журналында жарияланды. Суретте дельта-деутерий деректері көрсетілген (температураның көрсеткіші: теріс мәндер төмен температураны білдіреді), EPICA және Востоктан алынған. Жоғарғы график, x осі жасқа (1950 жылға дейінгі жылдар) қатысты, EPICA мұз жатынында Восток деректерінің басталуына дейінгі қосымша ақпаратты нақты көрсетеді. Төменгі сурет тереңдік бойынша салынған, мұз жатындарының терең бөліктерінің қаншалықты ықшамдалғанын көрсетеді: EPICA мұз жатынының ең ерте 100 мың жылдық бөлігі мұз жатынының төменгі 100 м-інде орналасқан. 400 мың жылға дейінгі мұз дәуірлерінің сипаты біршама өзгеше: мұз аралық кезеңдердегі жылу соңғы төрт мұз аралық кезеңдерге қарағанда айқын түрде төмен; алайда, 400 мың жылға дейінгі мұз аралық кезеңдер әр циклдың одан кейінгі кезеңдеріне қарағанда үлкен үлес құрады. 400 мың жыл бұрын болған мұз аралық кезең (жердің орбиталық параметрлерінің орналасуына қатысты аргументтер бойынша) қазіргі мұз аралық кезеңге шамамен ұқсас деп есептеледі және өте ұзақ болды: 28 мың жыл. Nature журналындағы мақалада, егер осы ұқсастық қабылданса, онда адамның әсері болмаған жағдайда қазіргі климаттың бүгінгідей жалғасатыны күтілуде (бірақ парниктік газдардың концентрациясының күтілетін артуын ескере отырып, бұл ықтимал емес). Мұз жатынының одан әрі талдауы деректерді сәл көбірек, мүмкін Брунес-Матуяма магниттік инверсиясына дейін, шамамен 780 мың жылға дейін кеңейтуге мүмкіндік береді деп күтілуде. Мұз жатынының уақыт шкаласы өлшенген тереңдік шкаласынан алынған, мұздың жұқаруы, базальдық жылу ағыны және т.б. ескеріледі, және 4 рет теңіздік изотоптық тіркемелермен сәйкестік арқылы эмпирикалық түрде «байланыстырылған».
Кохнен станциясы, Дроннинг Мод Лэнд
Кохнен станциясы теңіз деңгейінен 2892 метр биіктікте орналасқан. Жылдық қар жауу мөлшерінің көп болуы және Оңтүстік Атлантикадағы өзгерістерге сезімталдығы, Атлантика мұхиты айналымындағы өзгерістер мен Гренландияда тіркелген жылдам климат оқиғалары арасындағы байланысты зерттеуге мүмкіндік береді.
ЭПИКАдан тыс жерлер Ең көне мұз
Еуропалық «EPICA-дан тыс – Ең көне мұз» жобасы 1,5 миллион жылға дейінгі климаттық мәліметтер беруге арналған көне мұз өзегін алуды мақсат етеді. «Little Dome C» бұрғылау алаңы 2022 жылы таңдалды және бұрғылау жұмыстары келесі жылдары жүргізіледі.