Цитраль: қасиеттері, қолданылуы және аллергиялық реакциялар
Citral
Цитраль – лимонды хош иістің құрамындағы мономер, өсімдік майларында кездеседі. Гераниал мен нерал изомерлерін қамтиды. Қолданысы, қасиеттері туралы біліңіз.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ситрал – ациклді монотерпен альдегиді. Монотерпен болғандықтан, ол екі изопрен бірлігінен құралған. Ситрал – жеке-жеке атаулары бар екі геометриялық изомерді біріктіретін жиынтық атау; E изомері гераниал (транс-ситрал; α-ситрал) немесе А ситралы деп аталады. Z изомері нерал (цис-ситрал; β-ситрал) деп аталады.
Citral is an acyclic monoterpene aldehyde. Being a monoterpene, it is made of two isoprene units. Citral is a collective term which covers two geometric isomers that have their own separate names; the E isomer is named geranial (trans citral; α citral) or citral A. The Z isomer is named neral (cis citral; β citral
Пайда болуы
Ситрал бірнеше өсімдіктердің ұшпа майларында кездеседі, оның ішінде лимон мюрт (90–98%), Litsea citrata (90%), Litsea cubeba (70–85%), лимон шөбі (65–85%), лимон шай ағашы (70–80%), Ocimum gratissimum (66,5%), Lindera citriodora (шамамен 65%), Calypranthes parriculata (шамамен 62%), petitgrain (36%), лимон verbena (30–35%), лимон темір қабығы (26%), лимон бальзамы (11%), лайм (6–9%), лимон (2–5%) және апельсин. Бұдан әрі, австралиялық имбирьдің липидтік фракциясында (эфир майы) (51–71%) кездеседі.
Citral is present in the volatile oils of several plants, including lemon myrtle (90–98%), Litsea citrata (90%), Litsea cubeba (70–85%), lemongrass (65–85%), lemon tea tree (70–80%), Ocimum gratissimum (66.5%), Lindera citriodora (about 65%), Calypranthes parriculata (about 62%), petitgrain (36%), lemon verbena (30–35%), lemon ironbark (26%), lemon balm (11%), lime (6–9%), lemon (2–5%), and orange. Further, in the lipid fraction (essential oil) of Australian ginger (51–71%)
Қолданылуы
Ситрал лимонның (цитрус) күшті иісіне ие және парфюмерияда хош иіс беру үшін қолданылады. Ол лимон майын нығайтуға пайдаланылады. (Нерол, тағы бір парфюмериялық құралым, лимон иісіне ие, бірақ одан аз қарқынды және тәттірек.) Цитронеллал және цитрал альдегидтері лимон иісін құрастыратын негізгі компоненттер саналады, цитрал артықшылықты танылады. Ситрал А витаминін, ликопенді, ионон мен метилионон синтезінде, сондай-ақ түтін иісін жасыру үшін қолданылады. Cymbopogon citratus шөбі зерделі зиянкестерге қарсы инсектицидтік және саңырауқұлаққа қарсы белсенділігін көрсетті.
Citral has a strong lemon (citrus) scent and is used as an aroma compound in perfumery. It is used to fortify lemon oil. (Nerol, another perfumery compound, has a less intense but sweeter lemon note.) The aldehydes citronellal and citral are considered key components responsible for the lemon note with citral preferred. Citral is used in the synthesis of vitamin A, lycopene, ionone and methylionone, and to mask the smell of smoke. The herb Cymbopogon citratus has shown promising insecticidal and antifungal activity against storage pests.
Тамақ қоспасы
Ситрал көбінесе тағамдық қоспа ретінде қолданылады. Ол (2016) жылы in vitro жағдайында тамақпен таралатын Cronobacter sakazakii патогеніне қарсы тексерілді.
Citral is commonly used as a food additive ingredient. It has been tested (2016) in vitro against the food borne pathogen Cronobacter sakazakii.
Медициналық зерттеулер
1997 жылғы баяндамада цитралдың P(388) егешкі лейкемия жасушаларына цитотоксикалық әсер ететіні көрсетілген.
In a report (1997), citral is mentioned as cytotoxic to P(388) mouse leukaemia cells.
Жағымсыз әсерлер
Екі зерттеуде халықтың 1–1,7%-ы цитралға аллергиялық екені көрсетілді, аллергия жиі кездеседі. Цитралдың өзі аллергияны күшейте түседі; Халықаралық хош иістер қауымдастығы цитралды сезімталдық әсерін азайтатын заттармен бірге қолдануды ұсынады. Цитрал жан-жақты зерттелді, генотоксикалық немесе қатерлі ісік тудыратын әсері анықталған жоқ.
Two studies showed 1–1.7% of people to be allergic to citral, with allergies frequently reported. Citral on its own is strongly sensitizing to allergies; the International Fragrance Association recommends that citral only be used in association with substances that prevent a sensitizing effect. Citral has been extensively tested, with no known genotoxicity or carcinogenic effect.