Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Доминиканың премьер-министрі (1919–2005)
Prime Minister of Dominica (1919–2005)
Мэри Эужениа Чарльз (15 мамыр 1919 – 6 қыркүйек 2005) – Доминика саяхатшысы, 1980 жылдың 21 шілдесінен 1995 жылдың 14 маусымына дейін Доминиканың премьер-министрі болды. Доминикадағы алғашқы әйел заңгер, ол Доминиканың алғашқы және қазірге дейін жалғыз әйел премьер-министрі. Ол Кариб теңізіндегі Нидерланд Антиль аралдарының премьер-министрі Лусина да Костадан кейін екінші әйел премьер-министр болды. Ол Америкада үкімет басшысы ретінде өз өкілінен сайланған алғашқы әйел болды. Ол Доминика премьер-министрлері арасында екінші ең ұзақ қызмет еткен адам және Бангладештің Шейх Хасинасы, Шри-Ланканың Сиримаво Бандаранаикесі және Үндістанның Индира Гандисінен кейін әлемдегі төртінші ең ұзақ қызмет еткен әйел премьер-министрі болды. Ол сондай-ақ "Кариб теңізінің темір ханымы" деп аталды.
Mary Eugenia Charles (15 May 1919 – 6 September 2005) was a Dominican politician who was Prime Minister of Dominica from 21 July 1980 until 14 June 1995. The first female lawyer in Dominica, she was Dominica's first, and to date only, female prime minister. She was the second female prime minister in the Caribbean after Lucina da Costa of the Netherlands Antilles. She was the first female in the Americas to be elected in her own right as head of government. She served for the second longest period of any Dominican prime minister, and was the world's fourth longest serving female prime minister, behind Sheikh Hasina of Bangladesh, Sirimavo Bandaranaike of Sri Lanka and Indira Gandhi of India. She was also described as the "Iron Lady of the Caribbean."
Жеке өмір
Евгения Чарльз 1919 жылғы 15 мамырда Доминиканың Сент-Люк приходындағы Пойнт-Мишель балықшы ауылында дүниеге келді. Ол Джон Батист Чарльз бен Жозефина Чарльз (Делоней) отбасының төрт баласының ең кішісі болды. Оның отбасы "ақ терілі буржуазияның" бір бөлігі саналды, олар еркін түсті адамдардың ұрпақтары еді. Әкесі – шебер-құрылысшы, кейіннен бай жер иесі атанды және экспорт-импорт ісімен айналысты. Ол Доминиканың Розо қаласындағы монастырь мектебінде оқыды, ол сол кезде аралдағы жалғыз қыздарға арналған орта мектеп еді, сондай-ақ Гренададағы Сен-Жозеф монастырьнда білім алды. Чарльз Канададағы Торонто университетінде заңгерлік біліміне ие болып, 1947 жылы LL.B. дәрежесін алды. Содан кейін ол Ұлыбританияға, Лондон экономика мектебіне оқуға кетіп, 1949 жылы LL.M. дәрежесін қорғалды. Ол Сигма Гамма Ро әйелдер қауымының мүшесі болды. Инер-Темплде адвокаттыққа дайындалып, 1947 жылы Лондон адвокаттық алқасына қабылданды. Ол сонымен қатар әкесі құрған Доминикан кооперативтік банкінің директоры болып жұмыс істеді және елдегі алғашқы студенттік несие жүйесін құрды. Ол елдегі тұңғыш премьер-министр Патрик Джонды халықтың наразылығынан кейін қызметтен кетуге мәжбүр еткеннен кейін бір жыл бұрын ғана билікке келген Оливер Серафиннен қызметті қабылдады. Оның алғашқы мерзімі инфрақұрылымды қайта жаңарту және апаттарды басқаруға бағытталды, себебі 1979 жылғы 29 тамызда "Дэвид" даулы Доминиканы шарлады. 1980-1995 жылдары Қаржы министрі және Шығыс Кариб теңізі елдері ұйымының (ОКЭД) төрағасы болды. 1981 жылы ол екі төңкеріс әрекетіне тап болды. Сол жылы Доминика әскерінің қолбасшысы Фредерик Ньютон Розодағы полиция бас штабына шабуыл ұйымдастырды, нәтижесінде бір полиция қызметкері қаза тапты. Ньютон мен тағы бес сарбаз шабуылға қатысқандары үшін кінәлі деп танылып, 1983 жылы өлім жазасына кесілді. Бес серігінің өлім жазасы кейіннен өмір бойына бас бостандығынан айыруға ауыстырылды, ал Ньютон 1986 жылы атқыланды. Чарльз 1983 жылғы 25 қазанда Гренадаға АҚШ-тың басып кіруіне дейін болған оқиғалардағы рөлімен сыртқы әлемге кеңінен танылды. Гренада премьер-министрі Морис Бишоптың тұтқындалуы мен өлім жазасынан кейін, сол кезде ОКЭД төрағасы болған Чарльз АҚШ, Ямайка және Барбадостан араласуды сұрады. Ол 1985 жылғы және 1990 жылғы жалпы сайлауларда қайта сайланды.
Eugenia Charles was born on 15 May 1919, in the fishing village of Pointe Michel in Saint Luke Parish, Dominica. She was the daughter of John Baptiste Charles and Josephine Charles ( Delauney), the youngest of four children. Her family was considered part of the "coloured bourgeoisie", descendants of free people of color. Her father was a mason who became a wealthy landowner and had business interests in export import. She attended the Convent High School in Roseau, Dominica, which was then the island's only girls' secondary school, and St Joseph's Convent in Grenada. Charles attended the University of Toronto in Canada, receiving her LL. B. in 1947. She then moved to the United Kingdom to attend the London School of Economics, where she earned her LL. M. in 1949. She was a member of the sorority Sigma Gamma Rho. She trained as a barrister at the Inner Temple and was called to the bar in London in 1947. She also worked as a director of the Dominican Cooperative Bank, which had been established by her father, and instituted the country's first student loan scheme. She took over from Oliver Seraphin, who had taken over only the year before, when mass protests had forced the country's first prime minister, Patrick John, to step down from office. Her first term was focused on rebuilding infrastructure and disaster management as Hurricane David had hit Dominica on 29 August 1979. Minister of Finance from 1980 to 1995, and as chairperson of the Organisation of Eastern Caribbean States (OECS). In 1981, she faced two attempted coups d'état. That year Frederick Newton, commander of the Military of Dominica, organised an attack on the police headquarters in Roseau, resulting in the death of a police officer. Newton and five other soldiers were found guilty in the attack and sentenced to death in 1983. The sentences of the five accomplices were later commuted to life in prison, but Newton was executed in 1986. Charles became more widely known to the outside world for her role in the lead up to the United States Invasion of Grenada on 25 October 1983. In the wake of the arrest and execution of Grenadian Prime Minister Maurice Bishop, Charles, then serving as chair of the OECS, appealed to the United States, Jamaica, and Barbados for intervention. She was re elected in the 1985 general election and the 1990 general election.
Кейінгі жылдар және өлім
Үшінші мерзімінде танымалдылығы төмендеген Чарльз 1995 жылы зейнеткерлікке шықты. Содан кейін DFP 1995 жылғы жалпы сайлауда жеңіліске ұшырады. Зейнеткерлікке шыққаннан кейін Чарльз АҚШ-та және шетелде сөз сөйлеу шараларына қатысты. Ол АҚШ-тың бұрынғы президенті Джимми Картердің адам құқықтарын қолдау және сайлаулардың әділ өтуін қадағалау мақсатындағы Картер орталығының жұмысына қатысты. 2005 жылдың 30 тамызында Чарльз Мартиникадағы Форт-де-Франс қаласындағы ауруханаға жамбас сүйегін алмастыру операциясы үшін жатты. Ол 6 қыркүйекте 86 жасында өкпе тамырларының бітелуінен қайтыс болды. 14 қыркүйекте ол Pointe Michel қаласына жерленді.
With popularity declining during her third term, Charles retired in 1995. The DFP subsequently lost the 1995 general election. After retiring, Charles undertook speaking engagements in the United States and abroad. She became involved in former U. S. President Jimmy Carter's Carter Center, which promotes human rights and observes elections to encourage fairness. On 30 August 2005, Charles entered a hospital in Fort de France, Martinique, for hip replacement surgery. She died from a pulmonary embolism on 6 September, at the age of 86. She was buried in Pointe Michel on 14 September.