Курд Вейбулл: Швеция тарихшысы, педагогы және авторы

Кіріспе

Швед тарихшысы, педагог және жазушы (1886–1991)

Курт Вейбулл (19 тамыз 1886 – 10 қараша 1991) – швед тарихшысы, педагог және жазушы.

Өмірбаян

Курт Хьюго Йоханнес Вейбулл Швецияның Лунд қаласында дүниеге келген. Ол Вейбулл отбасының мүшесі еді. Ол профессор Мартин Вейбуллдің (1835–1902) ұлы және тарихшы Лориц Вейбуллдің (1873–1960) інісі болды. Ол ағасымен бірге Лунд университетінде оқыған. Вейбулл ағайындылары Швеция мен Данияда тарих зерттеулерінің ғылыми деңгейін көтеруде ықпалды болды. Курт Вейбулл 1927–1953 жылдары Гётеборг университетінде тарих профессоры, ал 1936–1946 жылдары ректоры болды. 1928 жылы ол ағасы Лориц Вейбуллмен бірге «Scandia» журналын шығара бастады. Олар бірге швед тарихи зерттеулеріне неміс тарихшысы Леопольд фон Ранкеден (1795–1886) шабыданған тарихтың сындық теориясын енгізгендерімен танымал. Вейбулл белгілі швед тарихшысы Эрик Лённорттың (1910–2002) маңызды ұстазы болды, ол деректерді бағалау әдістемесін одан әрі дамытты. Оның ең маңызды және танымал еңбегі – 12 ғасырлық даниялық тарихшы Саксо Грамматикустың «Gesta Danorum» еңбегінің интерпретациясы мен тарихқа қатысты еместігіне қатысты сын. Бұл еңбек «Саксо. Дания тарихындағы зерттеулер: Свен Эстридсеннің өлімінен Кнут VI-ға дейін» деп аталды және сол кездегі Данияның ескі тарихының нашар негізін көрсеткендігі үшін қырқыс пікір тудырды. 1991 жылы, 105 жасқа толғанда, оның соңғы еңбегі жарық көрді: Гётеборг университетінің 100 жылдығына арналған кітаптағы мақала. Бұл оны әлі тірі кезінде жаңа зерттеу жариялаған әлемдегі ең қарт тарихшы етеді. Аңыз бойынша, бір даниялық тарихшы Вейбуллдің 1916 жылғы «Saxo Grammaticus» тақырыбындағы докторлық диссертациясын сынға алғанда (Вейбуллдың 100 жасқа толғаннан кейін қайтыс болғанын ойлап), Вейбулл қоғамдық пікірсайысқа қатысып, жұмысын ашулы түрде қорғаған. 1970 жылдардың соңында жас студенттерге өмірі мен зерттеулері туралы лекция оқыған кезде, ол өзінің диссертациясын сынға алған даниялық профессор туралы әзілдеп: «Мен профессордың сын-пікіріне толыққанды жауап берген жоқпын. Бірақ енді кеш емес пе?» деген сөзді айтқан. Вейбулл Гунилла Лундстремге үйленген және швед тарихшысы және либерал саясаткер Йорген Вейбуллдың (1924–1998) әкесі болған. Вейбулл Лундтағы Норра киркогарденде жерленді.

Curt Hugo Johannes Weibull was born in Lund, Sweden. He was a member of the Weibull family. He was the son of professor Martin Weibull (1835–1902) and brother of historian Lauritz Weibull (1873–1960). He and his brother both attended the University of Lund. The Weibull brothers have been characterized as influential in raising the scientific standards of history research in Sweden and Denmark. Curt Weibull was a professor of history at the University of Gothenburg from 1927 to 1953 and its rector from 1936 to 1946. In 1928 he and his brother, Lauritz Weibull, initiated the periodical Scandia. Together they are known for having introduced a critical theory of history to Swedish historical research, inspired by German historian Leopold von Ranke (1795–1886). Weibull was an important mentor to noted Swedish historian Erik Lönnroth (1910–2002), who further developed the methods of evaluating sources. His most important and acclaimed work is a criticism regarding the interpretation and the ahistoricism of the Gesta Danorum by the 12th century Danish historian Saxo Grammaticus. This piece was named: Saxo. Kritiska undersökningar i Danmarks historia från Sven Estridsens död till Canute VI (Saxo. Critical studies in Denmark's history from Sven Estriden's death to Canute VI), and was rather controversial at the time, as it revealed the vague basis of Denmark's older history of the time. In 1991, when he was 105, his last work was published: an article in a book celebrating the 100th anniversary of the University of Gothenburg. That probably makes him the oldest historian in the world to have a new study published while still alive. An anecdote tells that when a Danish historian was counter criticizing parts of Weibull's Ph. D. thesis (from 1916) on Saxo Grammaticus in his own thesis (believing Weibull to be dead since this was after his 100th birthday) Weibull appeared in the public disputation angrily defending his work. During the late 1970s, while lecturing about his life and his research to younger students, he had humorously remarked about a Danish professor who had criticized his own thesis when it appeared: "I haven't replied in depth to the criticism of the professor. But it's not too late, now is it?" Weibull was married to Gunilla Lundström and was the father of the Swedish historian and Liberal politician, Jorgen Weibull (1924–1998). Weibull was buried in Norra kyrkogården in Lund.

Басқа көздер

Бұл мақала Nordisk familjebok (1904–1926) және Nationalencyklopedin онлайн нұсқасынан алынған материалдарға толығымен немесе ішінара негізделген.

Қатысты оқу

Нильсон, Свен А. (1991) Курт Вейбулл (Жылнама, Лунд ғылыми қоғамының жылдығы)