Кіріспе

Испаниядағы Лоарр қамалы – Испанияның Арагон автономиялық аймағындағы Уэска провинциясында, осы аттас қаланың жанында орналасқан роман стиліндегі қамал және аббаттық кешен. Бұл Испаниядағы ең көне қамалдардың бірі.

Тарих

Қалашық негізінен 11-13 ғасырларда салынды, сол кезде христиан және мұсылман елдері арасындағы шекарадағы орналасуы оған стратегиялық маңыздылық берді. Екі ірі құрылыс бағдарламасының біріншісі шамамен 1020 жылы Санчо эль-Майор (1063–94 жылдары билеген) мұсылмандардан айналағы жерлерді қайта басып алғанда басталды. 1070 жылдан кейін Лоаррдың маңызы артты. 1073 жылы король Санчо Рамирес августин канониктерінің қауымын құрды, ал 1094 жылы Хуэсканы жаулауға дайындалу Лоаррда жүргізілді. Бірақ 1097 жылы оның ізбасары, Арагон және Наварраның Петр I, Лоаррдың барлық мүліктерін Монтеарагон жаңа патшалық монастырына сыйлады. Бұл деректер екінші ірі құрылыс бағдарламасы 1073 және 1097 жылдар аралығында жүзеге асырылғанын, және көптеген құрылыстар осы кезеңге жататынын көрсетеді. Дегенмен, басқа ескерткіштермен салыстырғанда, құрылыс және әрлеу бағдарламасы 12 ғасырға дейін жалғасқандығы да анық. Бұл орын 2005 жылғы "Жұмақтың патшалығы" эпикалық фильмінде көрсетілген.

Сәулет

Қалдықтың жартасты үстіне орналасуы құрылысына әсер етті; бірыңғай құрылым салу мүмкін болмады, және көптеген қамалдар сияқты, Лоарр перделік қабырғалармен шектелген ғимараттар жиынтығынан тұрды. Алғашқы жоспарда екі мұнара және бірнеше перделік қабырғалардың артында орналасқан шағын шіркеу болды. 11 ғасырдың соңында қамал қабырғаларының сыртында роман стиліндегі қосымша шағын шіркеу салынды. Қалдықтың ең сыртқы қабырғалары мен олардың сегіз мұнарасы 13 немесе 14 ғасырда салынған. Шіркеу мен қамал көптеген қайта жаңарту жұмыстарынан өтті, 1913 жылы өткен ірі жұмыс және одан кейінгі, әсіресе 1970 жылдардағы жұмыстар, көптеген қабырғалар мен мұнараларды қайта құруға әкелді. Кем дегенде үш мұнара, олардың екеуі сақталған – мұнара (Torre del Homenaje) және «Патшайым мұнарасы» (Torre de la Reina), сондай-ақ Вальверделік Әулие Марияға арналған шағын шіркеу және оны жалғастыратын қабырғалар осы жұмыстарға жатады. Мұнара қорғаныстың алдындағы оқшауланған жерде салынды, ол ағаш көпірмен байланыстырылды. Онда жертөле және бес қабат бар. Torre de la Reina, жертөлесі мен үш қабатын қамтиды, әсіресе екі қабатты аркалы терезелердің үш жиынтығымен ерекшеленеді, олардың бағаналары күшті энтазис пен трапеция пішіндес капительдерге ие, бұл Ломбард және Мозараб сәулет өнерімен байланысты. Шағын шіркеудің бір кемелі бар, шығыс жағында жартылай дөңгелек күмбезбен жабылған апсидасы бар. Кеме шатыры 11 ғасырдың соңында күмбезбен ауыстырылды.