Кіріспе

Американдық патолог және дәрігер Эрнест Уильям Гудпастюр (17 қазан 1886 – 20 қыркүйек 1960) – американдық патолог және дәрігер. Гудпастюр жұқпалы аурулардың, паразиттік инфекциялардың, сондай-ақ рикетсиялық және вирустық инфекциялардың пайда болу механизмін ғылыми тұрғыдан түсінуге үлкен үлес қосты. Вандербильт университетіндегі әріптестерімен бірге ол тауық эмбриондарында және құнарлы жұмыртқаларда вирустар мен рикетсияларды өсіру әдістерін ойлап тапты. Бұл грипп, қызылша, шешек, сары қызба, тиф, таулы дақ қызбасы және басқа да ауруларға қарсы вакциналар жасауға жағдай жасады. Ол сонымен қатар Гудпастюр синдромын сипаттаған.

Білім және кәсіби мансап

Гудпастур 1886 жылы Теннесси штатының Кларксвилл қаласында дүниеге келген. Ол 1908 жылы Вандербильт университетін бітіріп, «Б» бағасын алды. 1912 жылы Гудпастур Джонс Хопкинс медицина мектебін М.Д. дәрежесімен аяқтады. Онда профессорлар Уильям Х. Уэлч және Джордж Х. Уиппл басшылығымен ол патология бойынша Рокфеллер стипендиясын алды; ол 1912 жылдан 1915 жылға дейін осы лауазымда болды. Содан кейін Гудпастур Гарвард медицина мектебінің факультетіне қатысты, Петер Бент Бриггем ауруханасында патолог және Бостонда патологияның доценті болып жұмыс істеді. Ол сол кезде Бірінші дүниежүзілік соғыста АҚШ Әскери-теңіз күштерінде дәрігер болып қызмет ету үшін екі жылдық демалысқа шықты. 1919 жылы ол сол кездегі тұмау пандемиясын патологиялық тұрғыдан зерттеді. Осы зерттеу барысында ол инфекциядан кейін гемоптиз және жедел гломерулонефрит белгілерімен сипатталатын ерекше ауруға шалдыққан пациентті анықтады. Қазір Гудпастур синдромы деп аталатын бұл жағдай иммундық механизмдермен байланысты ауру ретінде танылған, ол өкпе альвеолаларының және гломерулалық капиллярлардың базалық мембраналарына байланысатын аутоантиденелердің салдарынан туындайды. 1921 жылы Гарвардтан кеткеннен кейін Гудпастур Манила қаласындағы Филиппин университетінің медицина факультетінде жұмыс істеді. 1922 жылдан 1924 жылға дейін ол Питтсбургте орналасқан Уильям Х. Сингер есімді зертханалардың директоры болды. 1924 жылы Гудпастур Вандербильт университетіне профессор және Патология кафедрасының меңгерушісі ретінде қайта шақырылды, себебі Медицина факультеті жақында қайта ұйымдастырылған болатын. Ол бұл лауазымды 1955 жылға дейін атқарды. Гудпастур 1945 жылдан 1950 жылға дейін Вандербильт университетінің Медицина факультетінің деканы қызметін де атқарды. 1955 жылы осы мекемеден зейнеткерлікке шыққаннан кейін, ол Вашингтондағы Қарулы Күштер Патология институтының (AFIP) директоры болып қызмет етуге шақырылды. Ол 1959 жылға дейін институттың ғылыми миссиясын қайта ұйымдастыруға және кеңейтуге көмектесті. Гудпастурдың ғылыми зерттеулері негізінен жұқпалы ауруларға қатысты болды. Ол герпес вирустарының жүйке жүйесі арқылы таралуын түсінуге, қызылша вирусын анықтауға, вирусқа қарсы вакциналарды жасауға, рикетсия, саңырауқұлақтар және адамдарға жұғатын протозойлық ауруларды зерттеуге үлес қосты. Ол маңызды жаңалықты ұсынды – микробтық инфекцияларды зерттеу және вакцина өндіру үшін тауық эмбрионын тәжірибелік модель ретінде пайдалану. Бұл әдіс вирустық ауруларға қарсы вакциналардың кең ауқымын әзірлеуге және өндіруге мүмкіндік берді. Гудпастур медицина студенттеріне, аспиранттарға және патология бойынша интерндерге берілген және шыдамды ұстаз болды.

Марапаттар

Гудпастур өмірі бойында бірнеше беделді ғылыми наградалар алды. Оларға Х.Т. Рикеттс сыйлығы, Кобер медалі, Ұлттық ғылым академиясының Коваленко медалі және Америка патологтар қауымдастығының алтын басты таяқшасы кірді. Ол Рокфеллер қорының, Ұлттық ғылым академиясының, Америка философиялық қоғамының, Вандербильт университетінің қамқоршылар кеңесінің, Атом энергиясы комиссиясының биология және медицина жөніндегі консультативтік комитетінің және Ұлттық зерттеулер кеңесінің құрамында болды. Гудпастур Йель университетінен, Сент-Луис қаласындағы Вашингтон университетінен, Чикаго университетінен және Тулан университетінен құрметті доктор дәрежесін алды.

Өлім

AFIP-тен зейнетке шыққаннан кейін Гудпастер Нэшвиллге оралды. 1960 жылдың қыркүйегінде ол жүрек талмасынан кенеттен қайтыс болды.