Кіріспе

Говард Уайл Скемптон – ағылшын композиторы, пианист және аккордеоншы. 1967 жылдың 31 қазанында дүниеге келген. 1960 жылдардың соңынан бастап, Scratch Orchestra ұйымдастыруға көмектескеннен бері ол ағылшын эксперименталды музыка мектебімен байланысты. Скемптонның шығармалары материалдарды ең қажеттісіне дейін таңдау, формалық дамудың болмауы және мелодияға баса назар аудару сипатталады. Музыкатанушы Герман Кристоф Мюллер Скемптонның музыкасын «консонанстың азаттығы» деп сипаттаған.

Өмір

Скемптон Честер қаласында дүниеге келді және Биркенхед мектебінде және Элинг техникалық колледжінде оқыды. Ол 1967 жылдан бұрын композиция жазуды бастады, бірақ сол жылы Лондонға көшіп, Корнелиус Кардюден композициядан жеке сабақтар ала бастады. 1968 жылы Скемптон Морли колледжінде Кардьюдың эксперименталды музыка класына қосылды, ал 1969 жылдың көктемінде Кардью, Скемптон және Майкл Парсонс Scratch Orchestra ұйымдастырды. Ашық мүшелікке ие болған бұл ансамбль, Ла Монте Янг, Джон Кейдж және Терри Райли сияқты композиторлардың, сондай-ақ оркестр мүшелерінің эксперименталды заманауи музыкасын орындауға арналған еді. Скемптонның ерте туындыларының бірі – «Барабан №1» (1969) Scratch Orchestra репертуарындағы «ең пайдалы және қанағаттанарлық» шығармалардың біріне айналды. Scratch Orchestra арқылы Скемптон көптеген композиторлар мен орындаушылармен, оның ішінде Кристофер Хоббс, Джон Уайт, түрлі Systems суретшілерімен және пианист Джон Тилберимен танысты. Дегенмен, 1970-ші жылдардың басында Scratch Orchestra-ның саясилануы кезінде шиеленіс туды, ол кезде Кардью және басқа да маңызды мүшелер ансамбльді маоистік бағытта итермеледі. Скемптон, Хоббс, Парсонс, Уайт және тағы басқалар осы саяси бағытпен байланысты болудан бас тартты, ал оркестрдің тарауы (Парсонстың сөзімен) «оның «саяси» және «эксперименталды» фракциялары арасындағы бөлінумен» бірге жүрді. 1971 жылдан бері Скемптон музыка редакторы, орындаушы (өзінің композицияларын фортепиано мен аккордеонда) және мұғалім болып жұмыс істеп келеді. 1974 жылы Скемптон мен Майкл Парсонс өзінің туындыларын орындау үшін дуэт құрды. 1991 жылдың соңында жазылған оркестрлік «Ленто» Скемптонның ең танымал шығармаларының біріне айналды. 1990-шы жылдары оның шығармаларының маңызды жазбалары жарық көрді, мысалы, оның ескі досы және бұрынғы Scratch Orchestra әріптесі Джон Тилбери жазған фортепиано музыкасының дискісі 1996 жылы Sony Classical-та шықты, ал «Surface Tension» – Mode Records-та жарық көрген түрлі туындылардың жазбасы. Скемптон 2005 жылы «Тендрилл» (2004) атты струнный квартеті үшін Корольдік филармониялық қоғамның музыкалық сыйлығының «Камералық масштабты композиция» номинациясында жеңіске жетті.

Шығармалары

Скемптон стилі дыбыс сапасына және құралдарды үнемдеуге, дәстүрлі мағынадағы дамудың болмауына және дыбыстыққа назар аударумен сипатталады. Композициялық әдістері айқын түрде эксперименталды болғанымен, мысалы, алеаторлық әдістерді қамтиды, көптеген шығармаларында мелодияға ерекше мән беріледі. "Драм №1" (1969) атты тағы бір ерте шығармасы, Scratch Orchestra үшін жазылған, орындаушыларға арналған бірнеше жазбаша нұсқаулардан тұрады және Ла Монте Янгтың ұқсас орындалған туындыларынан шабыттандырылған, ал Кардью оның музыкасын 1960 жылдардың соңында ынтамен таратып жүрді. "Май Полы" (1971) оркестрге арналған шығармасы, кездейсоқ ретпен құралған аккордтар тізбегінен тұрады. Әр орындаушы аккордтың бір нотасын таңдайды және сол нотаны қашан ойнау керектігін өзі шешеді. Таңдау неғұрлым кеш болса, тембр соғұрлым жұмсақ болады. Скемптон кейінірек мұндай шығармаларды "материалды қозғалыссыз дыбыс ретінде ұсынатын" "пейзаждар" деп атады. Басқа ерте туындыларының ішінде Скемптон кейінірек сирек қолданған таспаға арналған екі шығарма бар: "Indian Summer" (1969) және "Drum No. 3" (1971). 1970-ші жылдардың басында статикалық, абстрактілі шығармалардан ритмикалық және гармониялық құрылымдары анықталған шығармаларға баяу ауысу байқалды, бірақ Скемптон қолданған әдістер мен формалар дәстүрлі болмады. Мысалы, "Quavers" фортепианолық шығармалар сериясында (1973–75) музыка тек қайталама аккордтардан тұрады, олардың арасында үзіліс жоқ. "Пейзаждардан" басқа, композитор "мелодиялар" және "хоралдар" деп атаған тағы екі санат пайда болды. "Мелодиялар" – бұл қарапайым сүйемелдеумен (мысалы, фортепианоға арналған "Saltaire Melody", 1977) немесе кеңістікте тоқтап тұрған (кейінгі туындылар, мысалы, фортепианоға арналған "Trace", 1980 және флейтаға арналған "Bagatelle", 1985) жеке мелодиялық желілер. "Хоралдар" – материалды негізінен (немесе толығымен) аккордтар арқылы ұсынатын шығармалар. Мысалы, фортепианоға арналған "Postlude" (1978), "Eirenicon 3" (1978) фортепианоға арналған шығармасына қарама-қарсы, ол "пейзаж" болып табылады. 1970-ші жылдары Скемптон камералық шығармалар жаза бастады, бірақ олар көбінесе екі орындаушыға арналған, өйткені оларды Скемптон мен Майкл Парсонс дуэті орындау үшін жазған. Бұл шығармалардың ішінде мүйіздік дуэттер, екі барабанға арналған шығармалар және фортепиано мен ағаш блоктарға арналған дуэттер бар. Соңында, 1970-ші жылдары Скемптон аккордеон ойнай бастады және осы аспапқа арналған шығармалар жаза бастады. 1980 жылы Скемптон оркестрге арналған алғашқы ірі шығармасын – "Хоралды" жазды. Оны Мерсисайд жастар оркестрі тапсырыс еткен. Композитор оны "бұрынғы жұмысыммен бірдей, бірақ оркестрлік масштабта" деп сипаттады. Шығарма "Postlude" және ұқсас туындылар сияқты "хоралдық" болғанымен, 1980-ші жылдары Скемптонның ауқымы кеңейіп, "The Durham Strike" (1985) сияқты туындыларға әкелді, ол бұрынғы фортепианолық шығармаларынан ұзын фортепианолық вариациялар жиынтығы, "Images" (1989) – теледокументалды фильмге арналған фортепианолық шығармалардың үлкен циклы және бұрын қолданылғаннан үлкен күштерге арналған камералық шығармалар пайда болды. Скемптонның алғашқы үлкен жетістігі 1991 жылы композитор үшін үлкен аудиторияға ие болған оркестрлік шығармасы "Lento" (1990) премьерасымен болды.

Анықтамалар және қосымша оқу

Хилл, Питер. 1984 жыл. "Термалдарда серуендеу: Говард Скемптонның фортепиано музыкасы". Tempo, жаңа серия, № 148:8–11. Макдональд, Каллум. 1996 жыл. "Скемптон: Жарайсың, Корнелиус (және 43 басқа фортепианолық шығарма). Джон Тилбери (фортепиано). Sony SK 66482 / Sorabji: Гулистан. Чарльз Хопкинс (фортепиано). Altarus AIR CD 9036 / Симпсон: Пианино сонатасы; Хайдн тақырыбындағы вариациялар мен финал; Майкл Типпет, Оның құпиясы; Бетховен тақырыбындағы вариациялар мен финал. Реймонд Кларк (фортепиано). Hyperion CDA66827 / Schnabel: 7 бөлімді фортепианолық шығарма; Пианино сонатасы. Бенедикт Колен (фортепиано). Auvidis Montaigne M0782053". Tempo, жаңа серия, № 197 (шілде): 47–49. Мюллер, Херман Кристоф. 1998 жыл. "Консонанстың эмансипациясы: Говард Скемптонның оркестрлік шығармасы Lento". MusikTexte, № 75 (тамыз): 77–81. Пейс, Иан. 1997 жыл. "Архетиптік тәжірибелер". The Musical Times 138, № 1856 (қазан): 9–14. Парсонс, Майкл. 1980 жыл. "Говард Скемптонның музыкасы". Contact, № 21:12–16. Парсонс, Майкл. 1987 жыл. "Говард Скемптон: Хорлар, пейзаждар және мелодиялар". Contact, № 30:16–29. Поттер, Кит. 1991 жыл. "Говард Скемптон: Эксперименттен кейінгі 'қозғалыс' үшін кейбір анықтамалар". The Musical Times 132, № 1777 (наурыз): 126–30.