Кіріспе

Германияның Штутгарт қаласындағы сарай

Жаңа сарай (Neues Schloss) – Штутгарттағы 18 ғасырда салынған барокко стиліндегі сарай, және Оңтүстік Германиядағы соңғы салынған ірі қалалық сарайлардың бірі. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде сарай ауыр бомбалауға ұшырады, тек қана қабырғасы ғана қалды. 1957 жылы оны қайта жаңартуға келісім жасалды.

Өмірбаян

1737 жылы Вюртемберг герцогы Карл Александр қайтыс болды, оның тоғыз жасар ұлы Карл Евгений мерзімінен бұрын герцог атанды. Ол герцогтыққа басшылық етуге әлі жеткілікті жасқа толмағандықтан, оны Пруссияның сол кездегі патшасы Ұлы Фридрихтің сарайына білім алуға және оқуға жіберді, ал Вюртемберг соты судьялармен басқарылды. 1744 жылы Карл Евгений 16 жасқа толып, кәмелетке жетіп, тағын иелену үшін Штутгартқа оралды. Ол келгеннен кейін, Штутгарт қаласында өзінің патшалық мәртебесіне және патшалық үйінің ауқымына лайықты жаңа резиденция салдыруды қалады, тіпті астананы Штутгарттан Людвигсбург сарайына көшірумен қорқытты. Он жылдар бойы герцогтықтың астанасы рөлін кішкентай және қоршалмаған Людвигсбургке жоғалтқан Вюртемберг диетасы, сарай мен биліктің орнын Штутгартқа қайтаруды талап етті, себебі бұл қаланың мақтанышын арттырып, саяси және экономикалық билікті қайтадан орталықтандыруға мүмкіндік береді. Сондықтан Карл Евгений сарайын Шлос-плацқа салуға шешім қабылдады. Дегенмен, герцогтықта Людвигсбургте үлкен және қымбат резиденция болғандықтан, сарай мәселесі бойынша пікірталас туды, ал Вюртембергтің Oberbaudirektor Иоганн Кристоф Дэвид Легер сияқтылар, Ескі қамал сияқты бұрынғы резиденцияны кеңейту жеткілікті екенін айтты. Бұған қоса, бір герцогтыққа екі резиденцияның қажеттігі бөгде идея болып көрінді.

Құрылыс

1746 жылдың 3 қыркүйегінде Жаңа сарайдың алғашқы құрылыс шебері Леопольдо Маттео Реттидің қатысуымен іргетас салынды, оның емісі Донато Джузеппе Фрисони Людвигсбург сарайының құрылысында жұмыс істеген. 1775 жылы герцог Штутгартқа оралып, сарайды жөндеу үшін Рейнхард Генрих Фердинанд Фишерді жалдады. Ол 1793 жылы қайтыс болғанға дейін осы жұмысты атқарды. Он бір жыл өткен соң, патша Александр I келген кезде фон Тюрет Қызыл Мрамор залының бір бөлігін қайта безендірді. Герцог, кейін король Фредерик I қайтыс болғаннан кейін, Вильгельм I өзінің билігінің орталығын Жаңа сарайға көшіріп, Джованни Салуччиді, содан кейін оның шәкірті Фердинанд Габриэльді жалдады. Оларға 1836 жылы сарайдың сұр және сары мәрмәр залдарын жаңарту тапсырылды. Ұзақ жылдар бойы сақтаушылар Неуэ-Шлосты қайта құру үшін күресті (бір кезде оны қонақ үй салу үшін бұзуға жақын болды), 1957 жылға дейін Баден-Вюртемберг Ландтагында қамалдың қайта салынуына бір дауыспен келісім берілді. 1958 жылы Хорст Линденің қатаң бақылауымен басталған қайта құрудан бастап, қамал мемлекеттік басқару үшін пайдаланылды, оның ішінде Corps de logis (қазір Мемлекеттік министрлік өкілдік үшін пайдаланады) және қамалдың екі қанаты. Қамалдың толыққанды қалпына келтірілмеген жалғыз бөлігі – ғимараттың астындағы 1958 жылы бұзылған әуе шабуылынан қорғаныш жайы. Бүгінде оны қаржы және білім министрліктері пайдаланады және қазір тұрақты экскурсиялар арқылы жұртшылыққа ашық.