Алжирлік тұтқын: Доктор Апдайк Андерхиллдің алты жылдық құлдықтағы өмірі мен оқиғалары

Кіріспе

Алжир тұтқыны: немесе Доктор Апдайк Андерхиллдің өмірі мен оқиғалары: Алжирліктерде алты жыл тұтқын болған кезең – Американың алғашқы романдарының бірі, 1797 жылы америкалық автор Ройалл Тайлер есімді жасырын түрде жариялаған. Роман құбылмалы естеліктер түрінде жазылған.

Сюжеттің қысқаша мазмұны

Алжир тұтқыны Бостондық ойдан шығарылған тұрғын, баяндаушы Апдайк Андерхиллдің өсіп-жетілуі, ерте мансабы және кейін құлдыққа түсу тарихын айтады. Бірінші томда Апдайк Андерхиллдің Америкадағы жастық шағы мен ерте ересектегі өмірі баяндалады; Алдын ала сөзінде оның мақсаты «кем дегенде, осы уақытқа дейін зерттелмеген Жаңа Англияның әдет-ғұрыптарын бейнелеу» екені айтылады. Өзінің отбасы тарихын егжей-тегжейлі баяндағаннан кейін, Андерхилл өзінің тууы, балалық шағы және алғашқы білімі туралы айтады. Жергілікті дін қызметкерінің ынталандыруымен Андерхиллдің ата-анасы баяндаушыны колледжге дайындау үшін оны дін қызметкерінің жетекшілігіне беруге келіседі. Андерхиллдің классикалық білімі, грек және латын тілдерін үйренуі арқылы, оған көптеген өлең жолдарын жатқа айту қабілетін сыйлайды, бірақ оның отандастары оны осы үшін қысым көрсетеді. Ол грек поэзиясын айтқанда, оны өзінен басқа ешкім түсінбейді деп мазақтайды, тіпті жас әйелге арнап жазған, қателікпен ұнатпаған грек тіліндегі мақтау өлеңінен кейін жекпе-жекке шақырылады. Бақыты үшін, Андерхилл үшін жекпе-жек жергілікті шерифтер мен полиция қызметкерлерімен орын алмас бұрын анықталып, тоқтатылады. Бұл томда сондай-ақ Андерхиллдің ауыл мектебінде мұғалім болып жұмыс істеуге жасаған сәтсіз әрекеті, Солтүстік және Оңтүстік штаттарда дәрігер ретінде саяхаттауы және Лондон арқылы Африкаға бағытталған құл кемесінде хирург ретінде қызметі туралы айтылады. Осы томның соңғы тарауында Апдайк Африка жағалауында бес ауру құлды емдеп жатқанда тұтқындалып, Алжирге құл ретінде әкелінеді. Екінші томда Апдайк өзінің құлдыққа түсуін және ол тұтқындалған ел мен халықты сипаттайды. Алжирді Америкаға қарсы қойып, романның бұл бөлігі Андерхиллді американдық болудің мәнін ойлауға және түсінуге жетелейді. Сондықтан, романның соңында босатылғаннан кейін, ол оқырманға ұлт құру туралы хабар береді: «Менің шын ниетім – менің азаматтарым менің бақытсыздықтарымнан сабақ алсын. Егер олар осы беттерді мұқият оқыса, біздің федеративтік күшімізді біріктірудің қажеттілігін, басқа ұлттар арасында лайықты құрметті қамтамасыз ету үшін түсінеді. БІРІГЕ КЕЛСЕК, ТҰРАҚТЫ БОЛАМЫЗ, БӨЛІНІСКЕНДЕ ҚҰЛАЙМЫЗ».

The Algerine Captive tells the story of the upbringing, early career, and later enslavement of fictional Boston native, narrator Updike Underhill. The first volume chronicles Updike Underhill's youth and early adulthood in America; the Preface suggests that its aim is to "at least display a portrait of New England manners, hitherto unattempted." After detailing his family history, Underhill describes his birth, childhood, and early education. Upon the encouragement of a local minister, Underhill's parents agree to prepare the narrator for college by placing him under the minister's tutelage. Underhill's classical education, through which he learns Greek and Latin, provides him with the ability to recite copious lines of poetry, which his countrymen ridicule. Not only is he mocked for his spouting of Greek poetry, which is unintelligible to all but himself, but he is actually challenged to a duel after writing an unintentionally insulting Greek inspired ode to a young lady. Luckily for Underhill, the duel is discovered and preempted by the local sheriffs and constables before it can take place. This volume also gives an account of Underhill's failed attempt to serve as a teacher in a village school, follows his travels through the Northern and Southern states as a physician, and discusses his service as a surgeon aboard a slave ship that heads to Africa by way of London. In the final chapter of this volume, while Updike is on the African coast nursing five sick slaves back to health, he is captured and taken as a slave to Algiers. In the second volume, Updike describes his enslavement and gives an account of the country in which and the people among whom he is confined. By setting Algiers in opposition to America, this part of the novel leads Underhill to comment on and formulate his conception of what it means to be American. When he is freed at the novel's conclusion, therefore, the message he imparts to the reader is a nation building one: "My ardent wish is, that my fellow citizens may profit by my misfortunes. If they peruse these pages with attention they will perceive the necessity of uniting our federal strength to enforce a due respect among other nations BY UNITING WE STAND, BY DIVIDING WE FALL."

Романның түрі

"Алжир тұтқыны" көптеген формальды элементтермен ерекшеленеді. Романның екі томға бөлінуі Америкадағы және Солтүстік Африкадағы өмірдің арасындағы табиғи үзіліске мүмкіндік береді. Екі томның да стильдік ерекшеліктері зор екені айтылады: 1-том "сатира және пикарескалық роман" форматында жазылған, ал 2-томда "шынайылық" пен аболиционистік көзқарас басым.