Шриэсхайм: Германияның тарихы мен географиясы

Кіріспе

Шризейм (оңтүстік франкондық: Schriese) – Германияның Баден-Вюртемберг жерінде орналасқан қала. Ол Рейн-Неккар округінің және Рейн-Неккар мегаполистік аймағының құрамына кіреді.

География

Шризейм Бергштрасседе, Оденвальдтың батыс жиегінде, кішкентай Канцельбах өзенінің жанында орналасқан. Ол Ладенбург қаласынан шығысқа қарай 4 шақырым, Мангейм қаласынан шығысқа қарай 14 шақырым және Гейдельберг қаласынан солтүстікке қарай 8 шақырым қашықтықта жатыр.

Климат

Шризейм, Мангейм қаласы сияқты, Германияның ең жылы бөлігіне жатады. Жауын-шашын мөлшері батыстан шығысқа қарай артып, 650-800 мм аралығында құрайды. Ең жақын метеорологиялық станция Гейдельберг қаласында орналасқан, ол 1971 және 2000 жылдар аралығында орташа температураның 11,1 °C және орташа жауын-шашынның жылына 745 мм екенін тіркеді. Ең жылы ай – шілде, орташа температурасы 20,1 °C, ал ең суық ай – қаңтар, орташа температурасы 2,5 °C. 1956 жылдың басындағы қатысу қыс көптеген жеміс ағаштарын, әсіресе алхоры ағаштарын жойды. Қала шегінде көп жылдар бойы инжір өсіріліп келеді.

Дін

XVI ғасырда Шризеймге Реформацияның Пфальц сайлау округіндегі тарихи жағдайлар әсер етті. 1556 жылы Реформация басталды, ал 1560 жылдан кейін Пфальц сайлау округі кальвинизмді қабылдады. Бірақ кейіннен Пфальц графы Людовик VI, сайлаушы, лютерандыққа қайтты, сосын 1583 жылдан бастап регент Джон Казимир мен Фредерик IV басшылығымен Швейцария реформаланған шіркеуіне қайта оралды. XVII ғасырдың бірінші жартысында Пфальц сайлаушысы неміс протестанттарының жетекшісі болды. Отыз жылдық соғыс аяқталғаннан кейін Шризейм халқы күрт азайды (Отыз жылдық соғыстан барлығының 20% ғана аман қалды), және халықтың барлығы реформаланған, яғни кальвинистік болып қалды. Бірақ соңынан католиктер, лютерандар және еврейлер халық санын толықтыру үшін, басымдыққа ие болған швейцариялық реформаланған иммигранттармен бірге көшіп келді. Алайда 1685 жылы 1559 жылдан бері белгілі бір дәрежеде «реформаланған» Пфальцтың билеуші әулеті жойылып, оның орнына католиктерден тұратын тармақ келді, бұл жағдайды түбегейлі өзгертті. Ауылдағы аз ғана католиктерге билік тарапынан жағдай жасалды, католик шенеуніктер де сол жерге қоныстанды. Еврейлер орта ғасырларда Шризеймде тұрған, бірақ 1349 жылы қара өлім кезінде қаладан қуылды, бұл өте маңызды жайт. 15 ғасырда еврейлер Шризеймде қайтадан тіркелді. 1644 жылы, Отыз жылдық соғыс кезінде ауыл тасталып кеткен кезде, еврейлер де жоғалып кетті деп есептелді. Бірақ 1651 және 1653 жылдары екі еврей отбасы – Фулдтар мен Оппенхаймерлер, көпшіліктің ойынша, Шризеймге қайтадан қоныс аударды. 1858 жылы еврей қауымы 125 мүшеге жетіп, ең жоғары деңгейге көтерілді, бірақ АҚШ-қа эмиграция және Франкфурт пен Мангейм қалаларына көшу салдарынан азайды. 1933 жылдың басында Шризеймде 38 еврей ғана тұрды, олардың көп бөлігі 1938 жылға дейін кетіп қалды. 1939 жылдың қыркүйегінде Шризеймде еврейлер мүлдем қалмады. Екінші дүниежүзілік соғыс басталған кезде олардың тек төртеуі ғана Еуропада тұрды. Біреуі қартайып, табиғи өліммен қайтыс болды, екеуі Нью-Йоркқа эмиграция жасауға сәттілікке жетті. Тек Леви Шлоссер Холокост құрбаны болды. 1705/1706 жылдары Александр Мактың айналасында пиетистік қауым құрылды, ол 1708 жылы осы қауымда ересектерді шомылдыру рәсімін енгізуге әкелді, соның салдарынан оларға «Дункерлер» және «Дипперлер» деген лақап ат берілді. Көп ұзамай, қуғын-сүргіннің күшеюіне байланысты олар қашуға мәжбүр болды және ақырында Америкаға көшіп, көптеген тармақтары бар Бауырлар шіркеуін құрды, олардың ішінде Ежелгі неміс баптистік бауырлары да болды. XIX ғасырдың басынан бері Шризеймде пиетистік топтардың саны артып келеді, ал 1895 жылы Людвиг Грюбер баптистік қауымды құрды. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Шризеймде Жаңа Апостолдық қауым құрылды. Сонымен қатар, қала аумағында иммигранттар құрған мұсылман мешіті де орналасқан.

In the 16th century, Schriesheim was affected by the checkered history of the Reformation in the Electoral Palatinate. In 1556 the Reformation was launched, and after 1560, the Electoral Palatinate adopted Calvinism, but then under Count Palatine Louis VI, Elector Palatine, it returned to Lutheranism, only to return the Swiss Reformed Church from 1583 on under acting regent John Casimir and Frederick IV. In the first half of the 17th century, the Elector Palatine became the leader of the German Protestants. Shortly after the Thirty Years' War, Schriesheim's dramatically reduced population (only 20% had survived the Thirty Years' War) was purely Reformed, that is Calvinist, but in the years that followed, Catholics, Lutherans and Jews moved in alongside the favored Reformed Swiss immigrants to replenish the population. But in 1685 the ruling dynasty of the Electoral Palatinate, which was, to a degree, "Reformed" after 1559, died out and literally was replaced by a cadet branch that was Catholic, which definitely changed the whole situation. Suddenly the small Catholic minority in the village was favored by the authorities, and Catholic officials moved in. Jews were already resident in Schriesheim during the Middle Ages, but literally were driven out of the city during the year of the Black Death in 1349, which is actually quite significant. Jews were again documented in Schriesheim during the 15th century. In 1644, when the village was abandoned during the Thirty Years' War, the Jews also disappeared, or had been thought to have disappeared. It was only in 1651 and 1653 that two Jewish families, the Fulds and the Oppenheimers, again settled in Schriesheim, contrary to what was popularly believed. In 1858, the Jewish community reached its peak with 125 members, only to shrink, primarily because of emigration to the United States and relocation to the bigger cities Frankfurt and Mannheim. At the start of 1933, only 38 Jews were still living in Schriesheim, almost all of whom had left by 1938. By September 1939, no Jews were living in Schriesheim anymore. Only four of those were still living in Europe at the start of the Second World War. One died a natural death of old age, and two others were successful in emigrating to New York. Only Levi Schlösser fell victim to the Holocaust. In 1705/1706, the Pietistic community built up around Alexander Mack, which, in 1708 led to the introduction of adult baptism in this community, which gave them the nickname \"Dunkers\" and \"dippers\". Soon, as a result of growing persecution, this community had to flee and eventually emigrated to America, where they formed the Church of the Brethren with its many offshoots, among them the Old German Baptist Brethren. Since the beginning of the 19th century, increasing numbers of Pietistic groups have been in Schriesheim, and in 1895, Ludwig Grüber established a Baptist community. After the Second World War, a New Apostolic Community was formed in Schriesheim. A Muslim mosque is also located in the community, founded by immigrants.

Мұражайлар

Тео Керг мұражайы Люксембург суретшісі және мүсіншісі Тео Кергтің туындыларын көрсетеді.