Кіріспе

Эдвард Николас Ковентри Брэддон (1829–1904) – австралиялық саясаткер, 1894 жылдан 1899 жылға дейін Тасманияның премьер-министрі қызметін атқарған және Австралияның бірінші Парламентінің Өкілдер палатасының депутаты болған. Брэддон Конституциялық конвенцияға Тасманиядан делегат болды. Австралия астанасы аумағындағы Брэддон шағын қаласы және Тасманиядағы Брэддон сайлау округі оның құрметіне аталған.

Ерте өмір

Брэддон 1829 жылы Корнуоллдың Сент-Кью қаласында, сәтсіз заңгер Генри Брэддон мен оның әйелі Фанни Уайттың ұлы болып дүниеге келді. Оның екі әпкесі болды, олардың бірі Мэри Элизабет Брэддон кейін атақты романист болды. Брэддон әртүрлі жеке мектептерде, соның ішінде Университет колледжінде, кейіннен Лондон университетінде білім алды. Генри мен Фанни Генридің қаржылық қиындықтарына байланысты 1840 жылы ажырасты, ал 1847 жылы Брэддон ағайындысының сауда бизнесіне жұмысқа орналасу үшін Үндістанға кетті. Кейіннен ол Үндістанның мемлекеттік қызметіне кірді, комиссардың көмекшісі лауазымына дейін көтерілді және тіркеудің бас инспекторы, акциздер мен мөртабандар комиссары болып қызмет етті. Брэддон 1857 жылы 24 қазанда Үндістанның Калькутта қаласында Мэри Джорджиния Палмермен тұрмысқа шықты. Ол 1864 жылы 28 шілдеде Бенгалияның Симла қаласында 24 жасында қайтыс болды. Олардың екі ұлы мен төрт қызы болды. Осы ұлдарының бірі сэр Генри Юл Брэддон болды, ол Регби одағының ойыншысы, Жаңа Зеландияның (All Blacks) және Жаңа Оңтүстік Уэльстің құрама командасының құрамында өнер көрсетті, кейін Австралияның АҚШ-тағы комиссары (елшісі) болды. Қыздары Элис Гертруда полковник Бернард Андервуд Николай КБ-мен тұрмысқа шықты (Николай отбасына қараңыз). 1876 жылы Брэддон Элис Смитке үйленді, ол одан кейін аман қалды. Үндістан бүлігі кезінде Брэддон ағылшын әскерлерінің жағынан ерікті болып шайқасты. 1872 жылы Брэддон Үндістандағы өмірі туралы естеліктерді жазды, оның атауы – «Үндістандағы өмір». 1878 жылы Үндістанның мемлекеттік қызметінен кетіп, Тасманияға зейнеткерлікке шықты.

Тасманиялық мансап

1879 жылы Брэддон Тасмания Ассамблеясының Батыс Девон округінен сайланды және 1888 жылдың қараша айына дейін сол округтің өкілі болды. 1886 жылы ол оппозицияның жетекшісі болды, ал Джеймс Агню үкіметінің жеңілісінен кейін оған кабинет құру ұсынылды. Бірақ ол премьер-министрліктен Филип Файшке бас тартты және оның орнына Жерлер мен жұмыс министрі болды. 1888 жылы Брэддон Тасманияны Федералды кеңесте өкілдік етті, бұл кеңес 1890 жылдардағы Конституциялық конвенцияларға дейінгі алғышарт болды. 1888 жылы парламенттен кеткеннен кейін Брэддон Лондон қаласында Тасманияның бас өкілі болып тағайындалды және 1893 жылдың қыркүйегіне дейін осы лауазымды атқарды. Лондон болғанда ол Тасманиядағы бірнеше жобаларды қаржыландыруға көмектесті, соның ішінде Маунт Лайлл кен және теміржол компаниясы да бар. Тасманияға оралғаннан кейін Брэддон қайтадан Батыс Девон округінен депутат болып сайланды және оппозиция жетекшісі болды. 1894 жылдың сәуір айында Брэддон премьер-министр болды және 1899 жылдың 12 қазанына дейін осы қызметте болды, бұл сол кезге дейін премьер-министрлер арасындағы ең ұзақ мерзім еді. Ол қызмет еткен кезеңде жалақы алмады, бірақ оның замандасы Дж. Б. Уокер оны «өзіне жауапкершілік сезімсіз авантюрист» деп бағалады. 1895 жылы Брэддон «Шикардың отыз жылы» атты тағы бір естелік кітабын жариялады.

Федералды мансап

Брэддон Тасманиядағы федерацияның маңызды жақтаушысы болды. Ол 1897 жылғы Конституциялық конвенцияға Тасмания өкілдерінің бірі болып сайланды. Конвенцияда ол «Брэддон клаузасы» (немесе оның қарсыластары оны «Брэддон Блот» деп атады) үшін жауапты болды. Ұсынылған Конституция Федералды үкіметке кедендік баждарды алу құқығын берді, бұл штаттар үшін маңызды кіріс көзі болатын. «Брэддон клаузасы» бойынша, Ұлттық мемлекет жиналған барлық баждардың кем дегенде үштен екі бөлігін штаттарға қайтаруға міндетті болды. Джордж Рид Жаңа Оңтүстік Уэльсті конвенциядан шығарып тастаумен қорқытқан қызу пікірталас барысында, клаузаның күші Федерациядан кейін он жылмен шектелді. Қазір қолданыста жоқ бұл клауза әлі де Австралия Конституциясының 87-бабы ретінде сақталған, бірақ 1910 жылғы Артық кіріс туралы заңмен толықтырылды. 1901 жылғы федералды сайлауда Брэддон Тасманиядан сайланған бес депутаттың бірі ретінде Австралияның бірінші Парламентіне өтті, ол кезде Тасмания әлі сайлау округтеріне бөлінбеген еді. Ол 72 жасқа жуық болғандықтан, Ұлыбританияның Өкілдер палатасының ең үлкен мүшесі ғана емес, сонымен қатар осы Палатаға сайланған ең үлкен жастағы адам болып табылады. (Ол туған кезде Парламент отырған Мельбурн қаласының іргесі тігілмеген еді). Брэддон еркін сауданы қолдағандықтан, сэр Джордж Ридпен бірігіп, Еркін сауда партиясына қосылды, және Рид қатыспаған кезде оппозиция жетекшісінің міндетін атқарды. 1902 жылғы Ұлттық сайлау құқығы туралы заңды талқылау кезінде аборигендердің сайлау құқығынан айырылуын қолдады. Брэддон 1903 жылғы федералды сайлауда Вилмот округінен алғашқы депутат ретінде қайта сайланды, бірақ 1904 жылы Парламент сессиядан оралмас бұрын Тасманиядағы үйінде кенеттен қайтыс болды. Брэддон Тасманияның Форт қаласындағы Пионерлер зиратында жерленген. 2004 жылдың ақпан айында оның қабірі қалпына келтіріліп, оның өлімінің 100 жылдығын еске алу үшін жанында қарау орны салынды.

Құрметтер

1891 жылы Брэддон Киелі Михаил және Киелі Георгий орденінің командирі атанды. 1897 жылы ол Жеке кеңестің мүшесі болды. 1928 жылы Австралия астанасы территориясындағы Канберра маңындағы Брэддон ауданы сэр Эдвардтың құрметіне аталды. Тасманияның Хобарт қаласындағы федералдық соттардың ғимараты оның атымен аталады.