Кіріспе
Отбасылық мұра – бір әулеттен келесі әулетке беріліп келе жатқан зат. Көбінесе, отбасылық мұраға отбасылық Киелі кітап, антиквариат, қару-жарақ немесе әшекей бұйымдар жатады. Бұл термин ағылшын құқығындағы мұралық мүліктің тарихи қағидасынан туындаған, ол ежелгі дәуірден бері отбасылық мүлікпен бірге мұраға берілетін мүлік ретінде қарастырылған. "Loom" сөзі бастапқыда құралды білдірген. Мұндай нағыз отбасылық мұралар ХХ ғасырдың басында сирек кездесетін болды.
something passed from generation to generation
In popular usage, an heirloom is something that has been passed down for generations through family members. Examples are a family bible, antiques, weapons or jewellery. The term originated with the historical principle of an heirloom in English law, a chattel which by immemorial usage was regarded as annexed by inheritance to a family estate. Loom originally meant a tool. Such genuine heirlooms were almost unknown by the beginning of the twentieth century.
Ағылшын заң тарихы
Ағылшын заң жүйесінде нағыз мұралық заттың иесі оны өмір бойына иеліктен шығара алатын болған, бірақ оны өсиет арқылы мұралық иеліктен тысқары беруге құқығы болмаған. Егер иесі мұрагерлік құқығынсыз қайтыс болса, ол заңды мұрагеріне тиеді, ал егер ол мұраны белгілесе, онда ол белгілеген адамға тиеді. Кейіннен бұл сөз екінші мағынаға ие болды, ол жиһаз, картиналар және т.б. заттарға қолданылатын, уақытша тұрақты үйді иеленуге құқығы бар адам үшін сенімділерге тапсырылған мүліктерге қатысты. Мұндай заттар негізінен орнатылған жылжымалы мүліктер деп аталды. Нағыз мұралық зат отбасылық дәстүр-салтына сәйкес жасалған, ал емес, орнату арқылы. Орнатылған жылжымалы мүлікті соттың нұсқауымен сатуға болады, ал мұндай сатудан түскен қаражат капиталдық қаражат болып саналады. Сот мұндай сатуға барлық тараптардың мүддесіне орайтындығы және сатылатын заттың бірегей немесе тарихи маңызы бар екені дәлелденген жағдайда ғана рұқсат береді. Сот мұраны жасаған адамның ниетін және қалған мүлік иелерінің тілегін ескереді.
Оңтүстік-шығыс Азия
Пусака – санскрит тілінен аударғанда «мұра» деген мағына береді. Явандық Кежавен мәдениеті мен оған ықпал еткен басқа да австронезиялық мәдениеттерде, соның ішінде малайлар, бірақ ең бастысы – қазіргі Индонезия мен Малайзияның (минангтар), Бали, батактар, бугистер, Манадо, минангтар, моро, пампанган, тагалогтар және тағы да басқалардың тұрғындары үшін, пусака – ата-бабалардан қалған, бағалап, қорғауға тиіс отбасылық мұраларға жатады. Бұл пусакалардың жеке аттары, құрметті атақтары болуы мүмкін, сондай-ақ олардың үстін табиғаттан тыс қасиеттер мен ерекшеліктерге ие болуы да мүмкін. Пусака иесіне бұл заттың еркіне немесе рухына байланысты оң немесе теріс әсер етуі мүмкін. Явандық батыр патша Пранса Самберняваның керисі соншалықты күшті болған, алыстағы қытай, голланд немесе басқа жауларға бағытталғанда, олардың жанын тартып алып, майданда өлімге қалдыратын болған. Әңгімеге сүйенсек, бұрынғы Индонезия президенті Сухарто осы күшті пусакаға ие болып, уақытпен жоғалған көптеген пусакаларды, соның ішінде аңыз бойынша Гаджа Маданың маскасын, бірнеше томбак (найзалар мен сүңгілер) және көптеген керистерді іздеп тапқан, өзінің заманауи патша ретіндегі заңдылығын нығайту үшін.
Әдебиетте
Энтони Троллоптың "Евстас алмастары" романының сюжеті бір алмас алқаның мұра ретінде саналатындығына (немесе саналмайтындығына) толығымен байланысты.