Кіріспе
Мао Цзэдунның мәңгілік бейіті
Мао Цзэдун мемориалдық залы, сондай-ақ Мао Цзэдун кесенесі деп те аталады, 1943 жылдан бастап Қытай Коммунистік партиясы Саяси бюросының төрағасы және 1945 жылдан 1976 жылы қайтыс болғанға дейін Қытай Коммунистік партиясының төрағасы болған Мао Цзэдунның мәңгілік бейіті. Мао өзінің кремациялануын қалағанмен, оның тілегі орындалмады және оның денесі бальзамдалды. Оның мәңгілік бейіті ретінде мемориалдық залдың құрылысы оның қайтысынан кейін көп ұзамай басталды. Бұл өте танымал орын Бейжіңдегі Тяньаньмэнь алаңының ортасында орналасқан. Ол Мин және Цин династиялары кезінде Императорлық қаланың оңтүстік (басты) қақпасы болған Қытай қақпасының бұрынғы орнында салынған. Мао төрағаның бальзамдалған денесі мемориалдық залдың салқын, орталық залында, көмескі жарықпен шыныдан жасалған ыдыста сақталады; оны әскери құрмет сақшылары күзетіп тұрады. Мемориалдық зал дүйсенбі күнінен басқа күн сайын жұмыс істейді.
Тарих
Естелік зал Маоның 1976 жылғы 9 қыркүйекте қайтыс болғаннан кейін көп ұзамай салынды. 1976 жылғы 14 қыркүйекте Қытайдың Мемлекеттік жоспарлау комиссиясы Қытайдың сегіз провинциясы мен қаласынан келген оннан астам ұйымның дизайнерлерін Пекиндегі Цянмэн қонақ үйіне жинап, Төраға Маоның мемориалдық залының орналасуын таңдау және жобалау жұмысын бастады. Жобалау және жобалау жетекші тобында Жао Пэнфэй, Юань Цзиньши, Шэн Бо және т.б. кірді, олар Қытай Ғылым академиясының Құрылыс зерттеу институты, Пекин қалалық жоспарлау бюросы, Пекин қалалық сәулет-құрылыс дизайн және ғылыми-зерттеу институты, Цинхуа университеті, Тяньцзинь университеті, Шанхай қалалық азаматтық сәулет дизайн институты, Гуандун провинциялық сәулет дизайн және ғылыми-зерттеу институты, Гуанчжоу қалалық сәулет дизайн және ғылыми-зерттеу институты, Нанкин инженерлік институты, Қытай сәулетінің Солтүстік-Батыс дизайн және ғылыми-зерттеу институты, Ляонин провинциялық сәулет дизайн және ғылыми-зерттеу институты, Хэйлунцзян провинциялық сәулет дизайн және ғылыми-зерттеу институты, Қытай Халық Азаттық Армиясының Негізгі Құрылыс Инженерлік корпусы және дизайн-ғылыми зерттеу институтынан қатысты. Сарапшылар мен басшылардың зерттеулерінен кейін, ең қолайлы орналасқан жерлер – Fragrant Hills, Тяньаньмэн алаңы және Цзиншань екендігі анықталды. 1976 жылғы 8 қазанда Қытай Коммунистік партиясы Орталық Комитеті, Ұлттық халық конгресінің тұрақты комитеті, Қытай Халық Республикасының Мемлекеттік кеңесі және Орталық әскери комиссиясы Ұлы көшбасшы және ұстаз Мао Цзэдунға арналған мемориалдық зал құру туралы шешім қабылдады. 1976 жылғы 15 қазанда Пекин сәулет-құрылыс дизайн және ғылыми-зерттеу институты Төраға Маоның мемориалдық залының жобалау және жобалау тобын құрды. 1976 жылғы 6 қарашада ҚКП Орталық Комитетінің Саяси бюросы Төраға Маоның мемориалдық залының жоспарын қарады. 1976 жылғы 9 қарашада Мао Мемориалдық залы жобасының бас командасы құрылды, оның бас қолбасшысы ретінде Пекин қалалық құрылыс комитетінің директорының орынбасары Ли Жуйхуан тағайындалды. Маоның мемориалдық залының құрылысын үйлестіру үшін Мемлекеттік кеңестің Тоғызыншы кеңсесі ("Тоғызыншы кеңсе") арнайы құрылды, ал вице-премьер Гу Му Тоғызыншы кеңсе мен Мемориалдық залының құрылысына басшылық етті. Пекин шыны зауытының бұрынғы директоры Сяо Ян және Пекиннің бұрынғы вице-мэрі Хан Бопин Тоғызыншы кеңсе мүшелері болып, Мао Мемориалдық залының жабдықтар тобының жұмысына бірлесіп жауапты болды. 1976 жылғы 24 қарашада ҚКП Орталық Комитетінің Саяси бюросы Төраға Мао Мемориалдық залының жоспарын бекітті және залдың іргетасы салынды. ҚКП Орталық Комитетінің төрағасы, Мемлекеттік Кеңестің премьері және Орталық әскери комиссияның төрағасы Хуа Гофэн іргетастық рәсімге қатысып, Мемориалдық залының іргетасына топырақ салды. Мемориалдық залды жобалауға және салуға бүкіл Қытайдан адамдар қатысты, түрлі провинциялар, автономиялық аймақтар мен ұлттардан 700 мың адам символдық ерікті еңбек етті. Құрылыста Қытайдың барлық аймақтарынан алынған материалдар қолданылды: Сычуань провинциясынан гранит, Гуандун провинциясынан фарфор тақталар, Шанси провинциясының Яньань қаласынан қарағай ағаштары, Синьцзян автономиялық аймағының Тянь-Шань тауларынан қарағай тұқымдары, жер сілкінісіне ұшыраған Таншаньнан алынған топырақ, Нанжиннен түрлі түсті қиялы тастар, Куньлун тауларынан сүтті кварц, Цзянси провинциясынан қарағай бұтақтары және Эверест тауынан тау жыныстары. 1977 жылғы 24 мамырда Төраға Маоның мемориалдық залының құрылысы аяқталды. 1977 жылғы 22 тамызда 11-ші ҚКП Ұлттық съезінің делегаттары Мао Цзэдунның денесін аралады, сонымен бірге сол күні ҚКП 11-ші Орталық Комитетінің 1-ші пленарлық сессиясының коммюникесі жарияланды. 1977 жылғы 31 тамызда Югославия президенті Жосип Броз Тито Мао Цзэдунның денесіне құрмет көрсету үшін Төраға Маоның мемориалдық залына келді. 1977 жылғы 9 қыркүйекте ҚКП Орталық Комитеті, Ұлттық халық конгресінің тұрақты комитеті, Мемлекеттік кеңес және Орталық әскери комиссиясы Төраға Маоның мемориалдық залының сол жағындағы алаңда "Ұлы көшбасшы және ұстаз, Төраға Маоның қайтыс болуының бірінші жылдығы мен Төраға Маоның мемориалдық залының ашылуына арналған" салтанатты шара өткізді. Содан бері барлық провинциялардың, автономиялық аймақтардың және тікелей басқарылатын муниципалитеттердің өкілдері құрмет көрсету үшін келіп тұрады. 1997 жылы мемориалдық зал тоғыз айға жөндеуге жабылды және 1998 жылғы 6 қаңтарда қайта ашылды. Бұдан кейін ҚКП Орталық Комитеті Мао Цзэдуңтың туғанына 90, 100, 110 және 120 жыл толуына орай мұнда еске алу шараларын өткізді.
Мүсіндер
Солтүстік залда төраға Мао Цзэдунның алабастрдан жасалған отырған мүсіні орналасқан. ҚКП Орталық Комитетінің төрағасы Хуа Гуофен, вице-төраға Е Цзяньин және басқа да орталық жетекшілер жобаны жеке қарап, төраға Маоның мүсініне арналған жоспарды таңдады. Мүсінді жасау кезінде отыру позы екі нұсқада қарастырылды: аяқтарын қиыстырып отыру немесе тура отыру. Орталық үкімет аяқтарын қиыстырып отыру нұсқасын таңдады. Мүсін жасалғаннан кейін бірі, қиыстырылған аяқтары бар мүсін көркем әрі жайлы көрінеді, бірақ ол Ескерткіш залының салтанатты атмосферасына толыққанды үйлеспейді деген пікірді білдірді. Орталық Комитет бұл пікірлерді зерттеп, талқылап, қиыстырылған аяқтары бар мүсінді аяқтарын тура қойып жасалған мүсінмен ауыстыру туралы шешім қабылдады. Алайда, бұл шешімді іске асыру өте қиын болды, соңында Дэн Сяопин оны ауыстырудың қажеті жоқ деп шешті, сондықтан мүсін аяқтары қиыстырылған күйінде қалды. Алаңда төрт мүсін тобы бар, олардың барлығы саз балшықтан жасалған. Солтүстік қақпаның шығыс және батыс жақтарында, сондай-ақ оңтүстік қақпаның шығыс және батыс жақтарында бір-бір мүсін орналасқан. Солтүстік қақпаның шығыс жағындағы мүсін демократиялық революцияны бейнелейді. Солтүстік қақпаның батыс жағындағы мүсін социалистік революция мен индустриялық құрылысты көрсетеді. Оңтүстік қақпаның екі жағындағы мүсіндер рухтың жалғасуын және революцияның үзіліссіздігін білдіреді.
Сапарлар
Еске алу залы бүгінде Бейжіңдегі танымал орын болып табылады және оған шетелдік делегациялар мен Қытай Коммунистік партиясының өкілдері жиі келеді. Куба басшысы Фидель Кастро және Венесуэла президенті Николас Мадуро сияқты шетелдік мемлекет басшылары Қытайға жасаған мемлекеттік сапарлары барысында осы мемориалдық залды тамашалады. 2019 жылдың 29 қыркүйегінде ҚКП бас хатшысы Си Цзиньпин және Қытай Коммунистік партиясының басқа да Политбюро мүшелері Төраға Мао еске алу залына барды.