Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ясоварман I – 889–910 жылдары билік құрған Ангкор патшасы. Оны "Дертімді патша" деп атаған.
Yasovarman I was an Angkorian king who reigned in 889–910 CE. He was called "Leper King".
Алғашқы жылдар
Ясоварман I – Индраварман I мен оның әйелі Индрадевидің ұлы болды. Ясоварман күрескер екені айтылады. Жартылымдарда оның пілмен күресуге қабілетті екені жазылған. Сондай-ақ, жартылымдарда оның арыстанды қолымен өлтіре алатыны көрсетілген. Оның ұстазы – Деваража культінің дін қызметкері, пурохит брахман Вамасива болды. Вамасиваның гуруы Сивасома индус философы Ади Шанкарамен байланысты еді. Ясоварман I Самбхупура, Анидитапура, Вьядапураның билеуші руларының ұрпағы екенін мәлімдейді. Бұл туралы елдің әртүрлі аймақтарынан табылған 12 түрлі тас жазуда жазылған. Ясоварман I Чампаға жасаған шабуылы сәтсіз аяқталды, бұл туралы Бантей Чмарда жазылған.
Yasovarman was a son of King Indravarman I and his wife Indradevi. Yasovarman was said to be a wrestler. Inscriptions say he was capable of wrestling with elephants. The inscriptions also say he was capable of slaying tigers with his bare hands. His teacher was the purohit Brahman Vamasiva, part of the Devaraja cult priesthood. Vamasiva's guru, Sivasoma, was connected to the Hindu philosopher Adi Shankara. Yasovarman I claims to be a descendant of the ruling clans of Sambhupura, Aniditapura, Vyadhapura. This was found on 12 different stone inscriptions located in different parts of the country. Yasovarman I led a failed invasion of Champa, as documented at Banteay Chmar.
Ясоварман І-нің жетістіктері
Билік құрған алғашқы жылы ол патшалығының барлық жеріне 100-ге жуық монастырь (ашрам) салдырды. Ясоварман Ангкорияның ұлы патшаларының бірі болды. Оның ең үлкен жетістігі – елорданы Харихаралаядан Яшодарапураға көшіру болды, ол 600 жыл бойы сонда қалды. Осы жаңа астанада Ангкор-Ват сияқты барлық ұлы және әйгілі діни ескерткіштер салынды. Бұл көшірудің көптеген себептері болды. Ескі елорда бұрынғы патшалар салған ғибадатханаларға толы еді. Сондықтан бұл шешім діни сипатта болды: жаңа патшаның өркендеуі үшін өзінің ғибадатханасын салуы және қайтыс болған кезде ол оның кесенесіне айналуы қажет еді. Екіншіден, жаңа елорда Сием-Рип өзеніне жақын және Кулен төбелері мен Тонле-Саптың арасында орналасқан. Елорданы су көздеріне жақындату арқылы патша екі өзеннің де сыйлысын алуға мүмкіндік алды. Яшодарапура Бахенг деп аталатын төменгі төбеде салынды және Харихаралаямен тас жол арқылы байланысты. Сонымен қатар, ол жаңа астанасында үлкен су қоймасын қазуды бастады. Бұл жаңа жасанды көл, Яшодараттака, немесе Шығыс Барай, 7,5 км ұзындығы және 1,8 км ені бар. Лолей, Пном-Бакхенг және Шығыс Барай – осы билеушінің ескерткіштері, олардың барлығы Камбоджаның ұлттық қазынасы, кейіннен салынған Ангкор-Ватқа жақын орналасқан. Пном-Бакхенг – Ясоварманның билігі кезінде Кхмер империясының Ангкор астанасы аймағында салынған үш төбедегі ғибадатхананың бірі, ал қалған екеуі – Пном-Кром және Пном-Бок.
During the first year of his reign, he built about 100 monasteries (ashrams) throughout his kingdom. Yasovarman was one of the great Angkorian kings. His greatest achievement was to move the capital from Hariharalaya to Yashodharapura where it remained there for 600 years. It was at this new capital where all of the great and famous religious monuments were built, e. g. the Angkor Wat. There were many reasons for the move. The old capital was crowded with temples built by the previous kings. Thus, the decision was religious: In order for a new king to prosper, he must build his own temple and when he died it must become his mausoleum. Second, the new capital was closer to the Siem Reap River and is halfway between the Kulen hills and the Tonlé Sap. By moving the capital closer to the sources of water the king could reap many benefits provided by both rivers. Yashodharapura was built on a low hill called Bakheng, and connected to Hariharalaya by a causeway. Simultaneously, he started to dig a huge reservoir at his new capital. This new artificial lake, the Yashodharatataka, or the East Baray, with 7.5 by 1.8 km long dykes. The Lolei, Phnom Bakheng, and the East Baray are monuments to this ruler, all located near Cambodia's national treasure, a later construction, Angkor Wat. Phnom Bakheng was one of three hilltop temples created in the Khmer Empire’s Angkor capital region during Yasovarman’s reign, the other two being Phnom Krom and Phnom Bok.
Отбасы
Ясоварманның әйелі IV Жаяварманның қарындасы болған. Ол Ясоварманнан екі ұл – Ишанаварман II және Харшаварман I таратты.
Wife of Yasovarman was a sister of Jayavarman IV. She bore two sons to Yasovarman – Ishanavarman II and Harshavarman I.