Кіріспе

Окулогикалық дағдарыс (ОГК) – бұл сирек кездесетін, кенеттен басталатын, ұстама тәрізді, дистониялық реакция, ол белгілі бір дәрілерге, әсіресе нейролептиктерге, немесе қозғалыс бұзылулары сияқты медициналық жағдайларға жауап ретінде пайда болуы мүмкін. Бұл неврологиялық құбылыс екі көздің де бірнеше секундтан бірнеше сағатқа дейін созылатын дистониялық, конъюгациялық, қасақана емес жоғары қарай бұрылуымен сипатталады. «Окулогикалық» термині екі көздің бір уақытта жоғары қарай қозғалуын білдіреді, бірақ реакция басқа да қосымша жауаптарды қамтуы мүмкін. Бұл реакция өмірге қауіпті емес. Нақтылау үшін, окулогикалық ұстамалар, сондай-ақ версивті ұстамалар деп те аталады, эпилепсияның бір түрі болып табылады. Бұл ұстамалар ОГК-де байқалатын көздердің жоғары қарай қозғалуына ұқсас, бірақ эпилепсияның нақты бір түрі ретінде жіктеледі.

Белгілері мен симптомдары

Алғашқы белгілері: алаңдау, қозғырғыштық, дененің нашарлауы немесе көзді тоқтаусыз қарау. Содан кейін көздің ерекше және тұрақты түрде жоғары қарай бұрылуы байқалады. Сонымен қатар, көздер бір-біріне жақындауы, жоғары және жаққа қарай бұрылуы немесе төмен қарай бұрылуы мүмкін. Ең көп кездесетін қосымша белгілер – мойынның артқа және жаққа қарай иілуі, ауыздың кең ашылуы, тілдің сыртқа шығуы және көздің ауыруы. Дегенмен, бұл жағдай тісті сындыруға әкелетін қатты ауырсынулы жақ спазмдарымен де байланысты болуы мүмкін. Эпизодтан кейін шаршау толқыны пайда болуы мүмкін. Дағдарыс аяқталғанда психиатриялық белгілердің күрт тоқтауы ең қызықтысы. Шабуыл кезінде байқалатын басқа да белгілерге үнсіздік, палилалия, көзді жыпылықтату, жас шығу, көздің қарамағының кеңеюі, сілекей ағу, тыныс дискинезиясы, қан қысымы мен жүрек соғудың жоғарылауы, беттің қызаруы, бас ауруы, бас айналу, мазасыздық, алаңдау, мәжбүрлі ойлар, параноя, депрессия, қайталамалы тұрақты ойлар, жеке басын жоғалту, зорлық-зомбылық және дөрекі тіл пайдалану жатады. Жедел көрінісінен басқа, окулогикалық дағдарыс стресс пен төменде аталған препараттардың әсерінен туындаған қайталамалы синдром ретінде де дамуы мүмкін.

Диагностика

Окулогикалық дағдарыстың диагностикасы көбінесе клиникалық негізде жасалады және дағдарыстың болуына ықпал ететін факторларды анықтау және көздің қалыптан тыс қозғалыстарының басқа да себептерін жоққа шығару үшін назарлы анамнез алу және физикалық тексеруді қамтиды.

Емдеу

Дәрілік препараттардың салдарынан туындаған ОГК-ны дереу емдеуге бензатропин немесе проциклидин сияқты көктамырға салынатын антимускариндік препараттар қолданылуы мүмкін. Кез келген себепші жаңа дәрі қолдану тоқтатылуы керек. Бұл жағдайды антигистаминдік препарат дифенгидраминмен де емдеуге болады.