Кіріспе

1,3-бензодиоксиол N метилбутамин (N метил 1,3-бензодиоксиолбутамин, MBDB, 3,4 метилдиокси N метил α этилфенилэтиламин) – химиялық қосылыс, фенетиламин класындағы энтактоген. Ол Eden және Methyl J деген көше аттарымен танымал. MBDB – амфетамин сақинасының түрі және MDMA аналогы. MDMA сияқты, оның да иісті сақинадағы 3 және 4 орындарында метилендиокси тобы бар; бұл, MDMA аналогтарын құрылымдық тұрғыдан анықтайтын ең ерекше белгі, олардың ерекше әсерлерімен қатар, және олар жиі «энтактогендер» класы ретінде белгілі. MBDB MDMA-дан альфа көміртегіне этил тобының қосылуымен ерекшеленеді, ал қалған бөліктері бірдей. Альфа көміртегінің модификациясы алмастырылған амфетаминдерде сирек кездеседі. Оның 5-HT-ге қарсы IC50 мәні 784 нМ, допаминге қарсы 7825 нМ және норэпинефринге қарсы 1233 нМ құрайды. Оның метаболизмі ғылыми әдебиеттерде сипатталған. MBDB алғаш рет фармаколог және медициналық химик Дэвид Э. Николс синтездеген, кейін Александр Шульгин сынап көрген және оның «PiHKAL: A Chemical Love Story» кітабында сипаттаған. PiHKAL бойынша MBDB дозасы 180–210 мг; дене салмағына қатысты дұрыс доза әлі белгісіз. Оның әсері 4–6 сағатқа созылады, ал қалдық әсерлері 1–3 сағатқа дейін сезіледі. MBDB бастапқыда психоделикалық емес энтактоген ретінде әзірленген. Ол MDMA сияқты басқа энтактогендерге қарағанда допамин жүйесіне нашар әсер етеді. MBDB көптеген жеңіл, MDMA-ға ұқсас әсерлерге ие, атап айтқанда әлеуметтік тосқауылдар мен шектеулерді төмендету, терең эмпатия және қайырымдылық сезімі, көңіл-күйдің жақсаруы және жеңіл эйфория, барлығы да байқалады. MBDB MDMA-ға қарағанда эйфория, психоделия және стимуляция тудырмауға бейім.

Құқықтық мәртебесі

MDMA-дан өзгеше, MBDB Біріккен Ұлттар Ұйымының Психотроптық заттар жөніндегі конвенциясы бойынша халықаралық жағдайда тіркелмеген. Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының (ДДСҰ) Есірткіге тәуелділік жөніндегі сарапшылар комитетінің отызыншы екінші мәжілісінде (2000 жылдың қыркүйегінде) MBDB бағаланып, оны тіркеуден бас тарту ұсынылды. ДДСҰ сарапшылар комитетінің MBDB бойынша бағалауынан: MBDB құрылымы және фармакологиялық қасиеттері MDMA-ға ұқсас болғанымен, қолда бар шектеулі деректер оның стимуляциялық және эйфориялық әсері MDMA-ға қарағанда нашар екенін көрсетеді. Адамдарда MBDB-нің қолайсыз немесе уытты әсері туралы ешқандай хабарлама жоқ. Еуропадағы MBDB-нің заңсыз айналысы туралы құқық қорғау органдарының мәліметтері, 1990 жылдардың соңындағы ең жоғары деңгейден кейін оның қолжетімділігі мен теріс пайдалануы төмендеп бара жатқанын көрсетеді. Осы себептерге байланысты Комитет MBDB-нің теріс пайдалануы халық денсаулығына қатысты маңызды тәуекел тудырмайды деп санайды, осылайша оны халықаралық бақылауға алу қажеттігін көрсетеді. Сондықтан MBDB-ні тіркеу ұсынылмады.

Австралия

MBDB Австралиядағы Уытты заттар стандартына (2015 жылғы қазан) сәйкес 9-тарапқа жататын тыйым салынған зат саналады. 9-тарапқа жататын зат – медициналық немесе ғылыми зерттеулер, сараптамалық, оқыту немесе даярлау мақсатында қажет болмаса, заңмен құрастыруы, иеленуі, сатуы немесе қолдануы тыйым салынған, теріс пайдаланылуы немесе қате қолданылуы мүмкін зат. Мұндай қолдану Комонвелл және/немесе штаттар мен аумақтардың денсаулық сақтау органдарының келісімімен ғана рұхсат етіледі.

Швеция

Швеция Парламентінің денсаулық сақтау министрлігі 1999 жылдың 25 ақпанындағы "Денсаулыққа қауіпті кейбір тауарларды тыйым салу туралы" заңға сәйкес MBDB-ді "денсаулыққа қауіпті" деп жіктеді. Олардың SFS 1999:58 регламентінде "2 метиламино 1 (3,4 метилендиоксифенил) бутан (MBDB)" деп тізілген, оның сатуы немесе иеленуі заңсыз болып табылады.