Кіріспе

Doctor Who телеэпизоды "The Long Game" – 7 мамыр 2005 жылы BBC One телеарнасында алғаш рет көрсетілген британдық ғылыми фантастикалық телебағдарлама Doctor Who-ның бірінші маусымның жетінші бөлімі. Оны атқарушы продюсер Рассел Т. Дэвис жазды, ал Брайн Грант режиссерлік етті. Эпизодта уақыт саяхашысы Тоғызыншы Доктор (Кристофер Экклстон) және оның серігі Роза Тайлер (Билли Пайпер), жақын арадағы гений Адам Митчелл (Бруно Лэнгли) қосылғаннан кейін, 200 000 жылы 5-ші спутникке қонады. 5-ші спутник – бүкіл адамзат империясына жаңалықтар тарататын ғарыш станциясы. Алайда, Доктор станцияның күдікті екенін байқайды: шетелдіктер жоқ, ал 500-ші қабатқа көтерілгендер жоғалып кетеді. Доктор мен Роза редактордың (Саймон Пегг) және бір шетелдіктің баспасөз арқылы адамзатты бақылап отырғанын анықтайды. Осы уақытта Адам қателік жасайды, бұл Доктор мен Розаны оны үйге қайтаруға мәжбүр етеді. "The Long Game" идеясы алғаш рет Дэвис тарапынан 1980 жылдары Doctor Who сценарий кеңсесіне ұсынылған. Дэвис сонымен қатар сәтсіз аяқталған серік туралы сюжетке де қызығушылық танытқан. Сондай-ақ, сыншылар бұл оқиғаның бұқаралық ақпарат құралдарына сатира екенін атап көрсетті. Эпизодтың түсірілімі 2004 жылдың қараша және желтоқсан айларында Ньюпортта, ал желтоқсан айында Кардиффтегі Корритон қаласында өтті. "The Long Game"ді Ұлыбританияда 8,01 миллион көрермен тамашалады және сыншылар тарапынан әртүрлі бағалар алды.

Сюжет

Тоғызыншы Доктор, Роуз және Адам 200 000 жылы Жерді айналып жүрген ғарыш станциясы – Жер серігі 5-ке келеді. Доктор Адам мен Розаға тамақ алу үшін несие береді, ал өзі станцияны аралап шығады. Доктор Катика есімді әйелмен танысады, ол оған станцияның Жер бетіндегі жаңалықтарды таратуға арналған алып хабар тарату мұнарасы екенін айтады. Катика оларды дөңгелек үстелдің ортасында орналасқан креслоға отыратын бөлмеге жетелеп әкеледі. Журналистер компьютермен тікелей миға орнатылған арнайы порт арқылы байланысады. Доктор станцияның адамзат дамуын тежеп тұрған зұлым мақсаты бар деп санайды. Ол Катикадан таңдалған бірнеше адамның 500-ші қабатқа шақырылатынын біледі, бұл станциядағы ең жоғары дәреже екеніне сендіреді. Доктор Роузбен бірге станцияның компьютерлік жүйесіне кіріп, Редактор оны байқайды. Редактор Доктор мен Розаға 500-ші қабатқа баруға рұқсат береді, ал Катика да көп ұзамай олардың ізінен келеді. 500-ші қабатта Доктор мен Роуз Редактордың өлі адамдар арқылы станцияны басқарып жатқанын көреді. Төбесінде Бас редактор – Джаграфесс тұрады, Редактор оған бағынады. Доктор Джаграфесс жаңалықтарды манипуляциялап, төмендегі планетадағы адамдардың өмірін бақылап отыратынын біледі. Осы уақытта Адам Жердің болашағы туралы ақпарат алуға болатынын жасайды. Оның миына ақпараттық порт орнатылады және Розаның телефоны арқылы үйдегі жауап беру құрылымына қоңырау шалып, деректерді жібереді. Порт Джаграфеске Адамның санасына енуге де мүмкіндік береді. Джаграфесс Доктор туралы біліп, оны өлтіру жоспарын құрады. Доктор Катиканың бөлмеден тыс екенін сезіп, қоршаған ортаны өзгерту Джаграфесске қалай зиян келтіретінін жоғары дауыспен айтады. Катика салқындату жүйесін кері бұрады, 500-ші қабат қызып, Джаграфесс пен Редактор қаза табады. Станциядағы және Жердегі адамдар ұйқыдан оянып келе жатқанда, Доктор Катиканы құттықтап, оған болашаққа үміт сыйлайды. Доктор Адамның қос жақталғанын байқап, оны Жердегі үйіне алып кетеді. Доктор Адамның жауап беру құрылымын қиратады және Адамға енді ТАРДИС-ке келмеуін ескертеді. Доктор Роузбен бірге кетеді, дәл сол кезде Адамның анасы үйге келіп, оның портын кездейсоқ қосып алады.

Өндіріс

"Атыс сценарийлері" кітабында Рассел Т. Дэвис бұл эпизодты Адамның көзқарасынан жазуды жоспарлағанын, оқиғаны оның тұрғысынан (Роуздың "Роуз" эпизодындағыдай) көрсетіп, Доктор мен Роузды жұмбақ, қорқынышты тұлғалар ретінде бейнелеуге тырысқанын айтады. Ол осы жобаға "Адам" деген жұмыс атауын да берген. Бұл әңгіменің тағы бір жұмыс атауы "Жолдас бола алмаған" болды. Дэвис "The Long Game" идеясының бастапқыда 1980 жылдардың басында жазылып, Doctor Who өндіріс кеңсесіне жіберілгенін мәлімдейді. Сол кездегі өндіріс тобы оны оқыған-оқымағаны белгісіз, себебі Дэвис BBC сценарий бөлімінен кері жауап алды, олар оған "адам мен оның ипотекасы" туралы реалистік телешоу жазуды кеңес берді. Бұл эпизодтың DVD-дегі түсіндірмесінде режиссер Брайан Грант пен актер Бруно Лэнгли Адамның іс-әрекеттеріне қосымша түрткі болған жайтты айтады. Сценарийдің алғашқы нұсқаларында Адамның әкесі 2012 жылы емделмейтін аурудан зардап шеккен және ол 2012 мен 200,000 жыл аралығында табылған емді табуға үміттенген. Лэнгли мен Грант сондай-ақ Адамның бір сахнадағы "мұздалған құсуы" шын мәнінде "киви мен апельсиннен жасалған мұз кесегі" екенін ашты. Редактор Доктор мен Розаға Джаграфресс есімін жариялағанда, оны "Қасиетті Хадраджас Максарадденфоедің құдіретті Джаграфресі" деп атайды. Пегг сұхбаттарында бұл жолдың айтуы өте қиын болғанын мойындады. Дауыс актері Николас Бриггс Джаграфесс үшін дауыс жазды, бірақ оның жұмысы қолданылмады, себебі ол "Роуз" эпизодында дауыс берген Нестендік санаға тым ұқсас естілді. "The Long Game" сериясының төртінші өндіріс кезеңінде жеке түсірілді. Студиядағы түсірулер 2004 жылдың 30 қарашасынан 3 желтоқсанына дейін, 7 желтоқсанда және 10-15 желтоқсан аралығында Ньюпорттағы Unit Q2 қоймасында өтті. 139-шы және 500-ші қабаттарда қолданылған спайк бөлмесі, бақылау бөлмесі және қала маңындағы үй декорациялары 6, 8 және 9 желтоқсанда Кардиффтегі бұрынғы BT ғимаратында жазылды. Үй декорациясы кейіннен 15 желтоқсанда Ньюпорт қоймасында қайта құрастырылды. Джаграфесс толығымен компьютерлік графикамен (CGI) жасалды, анимациясын The Mill жасады. Оған акула сияқты "шабуылдай" көрінуі үшін акулаға ұқсас дизайн берілді. Бастапқы дизайн "жабысқақ ет кесегі" деп сипатталды. Бір түндегі рейтинг көрсетті, эпизодты 7,51 миллион көрермен тікелей эфирде көрген, бұл аудиторияның 38,9% құрады. Ұлыбританияда оның соңғы рейтингісі 8,01 миллион көрерменді құрады, бұл аптада BBC One арнасындағы ең жоғары рейтингті алтыншы орынға ие болды. Эпизодтың көрермендердің пікірі 81 баллға жетті. "The Long Game" DVD-сі 2005 жылдың 1 тамызында 2-ауданда "Әкелер күні", "Бос бала" және "Дәрігер билейді" эпизодтарымен бірге шығарылды. Кейіннен ол 2005 жылдың 21 қарашасында бірінші серияның жинағының бөлігі ретінде қайта шығарылды. Эпизодқа қатысты пікірлер әртүрлі болды. SFX оны "Дүние соңы" эпизодының еске түсіретін "жақсы" эпизод деп сипаттады. Пегг, "медианы бақылау" тақырыбы мен Джаграфесс мақтауға лайық болғанымен, оны "қиялға тоймағаны" үшін сынға алды, себебі "нақты қауіп сезімі болмады" және адам мәдениеті қазіргі заманға ұқсас көрінді. "The Guardian" газетінің редакторы Руперт Смит: "Журналистика мамандығын сатиралайтын кез келген нәрсе маған ұнайды, бірақ бұл оны стильмен жасады". Арнольд Т. Блумбург Now Playing журналы "The Long Game" эпизодына B- бағасын беріп, оны "күлкілі" және классикалық серияға оралу деп сипаттады. Алайда, ол Доктордың эпизодтың батыры болмауына байланысты қалыптасып келе жатқан дәстүрге күмән келтірді және кейбір аяқталмаған сюжеттік желілер бар екенін атап өтті. 2013 жылы эпизодты қарап шыққан Radio Times журналының Патрик Малкерн, оның "медиа сатирасы ретінде керемет жұмыс істейтінін" жазды. Ол сондай-ақ қонақ актерлерді, кейіпкерлерді және Адамның кетуін мақтады. 2011 жылы Den of Geek журналының Марк Харрисон Адамның кетуін мақтап: "Кері көзқараспен қарағанда, "The Long Game" бағаланбаған және өте қызықты орташа эпизод" деп жазды. 2013 жылы The A. V. Club үшін "The Long Game" эпизодын қарап, Аласдейр Уилкинс оған "B−" бағасын берді. Ол оны "маңызды емес" деп тапты және редактор мен Джаграфесс мотивтерінің түсініксіз екенін айтты, бірақ Пеггтің өнері оны толықтыруға жеткілікті болды. Жалпы, ол әңгіменің "көптеген қарапайым идеяларды ұсынатынын, оның жиынтық әсері ретінде бұл әңгіменің ең жақсы жағдайда аздап, ең нашар жағдайда дамымаған екенін сезінді. Эпизод сәтсіздікке ұшыраған жоқ, бірақ одан да көп болуы мүмкін еді". Қайта жаңғыртылған серия туралы нұсқаулықта, Грэм Берк эпизодты "күлкілі болғанымен, ерекше емес" деп сипаттады.