Болниси – Грузия қаласы, тарихы, неміс отарлаушылары, 1818 жылғы құрылуы, қаңтар 2024 халқы, Екатериненфельд атауы туралы ақпарат. (Bolnisi – Gruziya qalası, tarihı, nemis otarlaushıları, 1818 jylğı qūrıluı, qańtar 2024 halqı, Ekaterinenfeld atauı turallı aqparat.)
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Болниси – Грузия мемлекетінде, Квемо Картли аймағында орналасқан қала және Болниси ауданының орталығы. 2024 жылдың 1 қаңтарына қарай, қаланың халқы шамамен 8 348 адамды құрайды.
Bolnisi is a city in the country of Georgia, located in the Kvemo Kartli region and capital of the Bolnisi district. It currently has an estimated 8,348 (January 1, 2024) inhabitants.
Тарих
Болнисиге 1818 жылы Швабиядан 95 неміс отаршыл отбасы қоныстанды, ол Ресей империясының Грузия генерал-губернаторлығының бір бөлігі болған. Неміс отаршылдары келгеннен кейін қала Екатеринафельд деп аталды, бұл атау Вюртемберг патшасына үйленген Александр I патшаның қарындасы Екатерина Павловнаның құрметіне берілді. Шамамен сегіз жыл өткен соң Екатеринафельдті "татарлар" деп сипатталған шабуыл жасаушылар тонады, неміс колониясын өртеп, тұрғындарының көп бөлігін өлтірді. 20 ғасырдың басында Екатеринафельдтің халқы негізінен немістер мен орыстардан тұрып, 2332 адамды құрады. 1921 жылы Ресей революциясы және Грузияның кеңестік үкіметке көшуінен кейін Екатеринафельд атақты неміс коммунисі Роза Люксембургтің құрметіне Люксембург (Люксембург) деп өзгертілді. 1941 жылы Сталиннің ұлттық азшылықтарға қатысты қатыгез саясаты бойынша, этникалық грузинмен некеде тұрмаған Люксембургтегі барлық неміс тұрғындары Сібір мен Қазақстанға жер аударылды. 1943 жылдың 3 сәуірінде қала ақыры Болниси деп аталды, ол Кеңес Одағының ыдырауынан кейін өзгертілген жоқ. 1967 жылдың 31 желтоқсанында Болниси елді мекені қала мәртебесін алды. 1980 жылы қаланың сумен жабдықтау желісі салынды. 2008 жылдың 8 тамызында Ресей-Грузия соғысы кезінде қала маңындағы әуежай Ресей тарапынан бомбаланды деген хабар тарады.
Bolnisi was settled by 95 German colonist families from Swabia in 1818, whilst part of the Georgia Governorate of the Russian Empire. Upon the arrival of the German colonists, the town was renamed Yekaterinenfeld honor of the sister of Tsar Alexander I, Ekaterina Pavlovna, who was married to the King of Württemberg. Some eight years later, Yekaterinenfeld was pillaged by what were described as "Tartars", who burned down the German colony and massacred many of its inhabitants. In the early 20th century, Yekaterinenfeld had a mainly German and Russian population of 2,332. Following the Russian Revolution and the Sovietization of Georgia in 1921, Yekaterinenfeld was eponymously renamed to Luxemburg (Люксембург) for the renown German communist Rosa Luxemburg. In 1941, in accordance with Stalin's callous policy on ethnic groups, all Germans residents of Luxemburg who were not married to ethnic Georgians were deported to Siberia and Kazakhstan. On 3 April 1943, the town was finally renamed to Bolnisi, which remained unchanged after the fall of the Soviet Union. On 31 December 1967, the settlement of Bolnisi received the status of a city. In 1980, the city water supply network was built. An airfield near the city was reported to have been bombed by Russia on August 8, 2008, during the Russia Georgia war.
Экономика
Неміс отаршылдарының негізгі кәсіптері жүзім шаруашылығы, бағбандарлық, жеміс өсіру және мал шаруашылығы болды. Сонымен қатар, Екатериненфельдте суару жүйесі, жер асты дренажы мен суарналар салынды, сондай-ақ шарап, коньяк және ірімшік, тері және жиһаз фабрикалары құрылды. Қаланың қазіргі экономикасы көбінесе аграрлық сипатта, бірақ шарап зауыты, сыра зауыты және жақын орналасқан Қазрети ауылындағы алтын кені ерекше назар аударарлық.
The main occupations of the colonist Germans were viticulture, horticulture, fruit growing and cattle breeding. At the same time, irrigation, underground drainage and irrigation canals were constructed in Yekaterinenfeld, as well as wine, cognac and cheese factories, and leather and furniture factories. The town's contemporary economy is mostly agrarian with the notable exceptions of a winery, brewery, and a gold mine in the nearby village of Kazreti.
Дін және мәдени мұра
Болниси ұзақ жылдар бойы епископ немесе архиепископтың резиденциясы болып келді және Грузиядағы ең көне мерзімі белгілі христиан құрылысының орны. Ол Болниси Сиони (Сиони – грузин тілінде Сион деген мағынаны білдіреді және олардың көптеген шіркеулері қолданатын атау) деп аталады. Бұл үш кемелі бар базилика шіркеуі біздің заманымыздың 5 ғасырына дейін сақталып келген және оның тас өрнегінде пұтқа табыну элементтері кездеседі. Алғашқы шатыры жойылған, бірақ қазіргі заманғы жабынмен ауыстырылған. 5 ғасырдың соңында Болниси шіркеуіне қашалып жазылған жазулар грузин жазуының ең ерте мысалдарының бірі болып табылады. Онда Болниси епископы Давид және екі Сасанид патшасы – Періз I және Кавад I есімдері аталады. Дманиси гоминидтерінен бастап, көрме Сакдриси алтын кенішіне дейін, ал төрт залда неміс қоныс аударушыларына арналған бөлмелерді қамтиды. Көрменің тұжырымдамасын Лина Лопес жасады. Болниси мұражайы 2021 жылы «Еуропаның жыл мұражайы» сыйлығына иегер болуға үміткер ретінде ұсынылды.
Bolnisi has long been the seat of a bishop or archbishop, and is the home of the oldest dated Christian structure in Georgia. It is known as Bolnisi Sioni (Sioni being Georgian for Zion and a designation used by many of their churches). This three nave basilica church dates to the 5th century AD and features some pagan elements in its stonework. The original roof is missing but has been replaced with a modern covering. A dedication Bolnisi inscriptions from the Bolnisi church, carved in the late 5th century, is one of the oldest dated specimens of Georgian writing. It mentions Bishop David of Bolnisi and two Sassanid kings Peroz I and Kavadh I. Starting with these Dmanisi hominins, the exhibit also covers the Sakdrisi goldmine and contains a room on the German settlers, across four halls. The concept of the exhibition was developed by Lina López. The Bolnisi Museum was nominated for the European Museum of the Year Awards in 2021.
Спорт
Ресей империясының құрамындағы неміс колониясы болған Болнисиде 19 ғасырда велосипед спорты, гимнастика және футбол командалары болған. 1936 жылы құрылған «Сиони Болниси» футбол клубы жергілікті футболшы Тамаз Степанияның есімімен аталған Тамаз Степания стадионында ойнайды және 2006 жылы бір рет лига чемпионы атанған.
Whilst a German colony within the Russian Empire, Bolnisi had cycling, gymnast, and football teams in the 19th century. Sioni Bolnisi, a football club founded in 1936, play at the Tamaz Stepania Stadium, named after local footballer Tamaz Stepania; they were league champions once in 2006.
Климат
Ең жоғары тіркелген температура: 2011 жылдың 31 шілдесінде 40,2 °C (104 °F). Ең төменгі тіркелген температура: 2008 жылдың 8 қаңтарында 14,8 °C (5 °F).
Highest recorded temperature: 40.2 °C (104 °F) on 31 July 2011. Lowest recorded temperature: 14.8 °C (5 °F) on 8 January 2008.