Кіріспе

Далкроз евритмисі шебері, Далкроз евритмикасының мұғалімі және Eutony-нің авторы Герда Александр (15 ақпан 1908 - 21 ақпан 1994) – неміс/даниялық Далкроз евритмисі шебері және мұғалімі, кейіннен Eutony-нің авторы. Ол 20-ғасырдың басында Германиядағы өнер, білім және дене тәрбиесі салаларындағы авангардтық қозғалыстарға қатысты, ал 1929 жылдан бастап Данияда бекінді. Eutony-ні жасау арқылы Герда Александр Еуропа, Солтүстік және Оңтүстік Америка, сондай-ақ Таяу Шығыстағы медициналық орталықтармен, педагогикалық және көркемдік білім беру институттарымен ынтымақтастық етті. Герда Александр әлемдегі соматикалық білім беруді дамытушылардың алғашқыларының бірі болды. Оның Копенгагендегі мектебі 45 жыл бойы мамандар даярлады, ал Eutony қазір Еуропа мен Оңтүстік Америкадағы кәсіби білім беру орталықтарында оқытылады.

Ерте өмір және білім

Герда Александр Германияның Вупперталь қаласында дүниеге келген. Оның ата-анасы Далкроз эвритмикасының жанкүйерлері болғандықтан, оған да өнерге деген қызығушылықты ұқтырды. Ата-анасы оған Далкроз туралы тікелей айтудан сақтанды, бірақ Герда Александр оның еңбектерімен алғаш рет Хеллераудағы Далкроз мектебінің алғашқы фестивалінің суреттері арқылы танысты, содан кейін сол кезеңде оның қаласында Отто Бленсдорф өткізген Ритмика курсына қатысып, сабақтарға баруға талап етті. Ол 1915 жылдан 1929 жылға дейін Вуппертальдағы Отто Бленсдорфтың Далкроз эвритмикалық мектебінде (Blensdorfschule für körperlich musikalische Erziehung, кейін Blensdorfschule für Rhythmik деп аталды) оқыды. 1922 жылдан бастап, 14 жасында Герда Александр шараларға, саяхаттарға, сахналық қойылымдарға қатысып, Бленсдорф мектебінде және оның Эссен, Дюссельдорф, Кёльн, Ремсхайс, Солинген және т.б. филиалдарында көмекші оқытушы ретінде жұмыс істеді. 1923 жылы Герда алғашқы қойылымын халыққа ашық ұйымдастырып, Хампердинктің «Хенсел мен Гретель» пьесасының алғашқы екі әрекетін сахналады. 1924 жылы Отто Бленсдорф Blensdorf Schule (Далкроз семинары) für professionellen Rhythmik Unterricht ашты, бұл Далкроз эвритмикасының мұғалімдері болуға ниеттенгендерге арналған кәсіби оқыту орталығы болды, осылайша әдістің педагогикалық негізін қалады. Герда Александр Семинардың алғашқы қабылдау тобының құрамына кірді. Оның ерте тәжірибелері арқылы Герда Александр Германиядағы қазіргі бидің дамуымен байланысқа келді. Ол Вуппертальдағы жергілікті театрда (сол кезде Vereinigte Stadttheatern Barmen Elberfeld деп аталған) және 1920 жылдары ел бойынша өткен халықаралық конгрестерде (мысалы, GESOLEI) өнер көрсетті. Кейінгі сұхбаттарында және естеліктерінде Герда Александр Рудольф Лабан, Мэри Вигман, Эльза Гиндлер, Генрих Якоби, Бесс Менсендик, Лохеланд мектебі (Луиза Лангаард және Хедвиг фон Рохден) және Анна Херрман сияқты тұлғаларды атап, олардың оқушыларын бақылау оның жұмысының дамуына қаншалықты маңызды болғанын айтты. Герда Александрдың екі оқытушылық тағылымы ерекше болды. 1926 жылы Отто Бленсдорфтың үлкен қызы және серіктесі Шарлотта Бленсдорфты Петер Петерсен басшылығымен құрылған ғылыми педагогикалық зерттеулердің алғашқы институтында балалар мен мұғалімдерге Далкроз эвритмикасын оқытуға шақырды, Петерсен Халықаралық деңгейде Йена жоспарымен танымал болды. Сол кезеңде Шарлотта Штаттродадағы Staatlichen Erziehungsheimen мемлекеттік мекемесінде оқытуға шақырылды, бұл мекеме 600-ге жуық физикалық мүмкіндігі шектеулі, психикалық аурулары бар, жалғыз аналардың балалары, жыныс жұмысымен айналысатын әйелдердің балалары немесе 13 немесе 14 жастағы аналардың балаларына, сондай-ақ дисфункционалдық отбасылардан және қылмыстық жазбалары бар балаларға күтім жасады. Герда Александр 1926-1927 жылдар аралығында Бленсдорфтың көмекшісі ретінде осы тәжірибеде бір жылдық практикалық жұмыс жасады, ол бұл кездесуді «өмірімдегі ең жақсы педагогикалық білім, менің жұмысымға терең әсер еткен мұғалімдердің басшылығымен барлық осы жағдайлармен байланысқа түсу мүмкіндігі» деп сипаттады. 1959 жылы Герда Александр Дания Білім министрлігінің қолдауымен Копенгагенде «Тенсті және функционалдық қозғалысты босату жөніндегі бірінші халықаралық конгресс» ұйымдастырды. Бұл шараға психосоматикалық зерттеушілер мен әдіс жасаушылар (кейіннен «соматика», «соматикалық практика» немесе «соматикалық білім беру әдістері» деп аталатын әдістер) қатысты. Герда Александр Фребель колледжі мен Фребель мектептері, Малмё симфониялық оркестрі, Каролинск институты, Эрикастифтельсен, Фредериксберг фолькемузикхожсколлен, Сидсвенска гимнастика институты, Жеке театр мектебі, Корольдік театр Копенгаген, Театр академиясы, Дания радиосы (оркестр, хор және қызметкерлер), Корольдік музыка консерваториясы, Данияның Lærerhøjskolejs (Музыка кафедрасы), Rigshospitalet, Dalcroze қоғамдары, CEMEA (Францияда белсенді білім беру әдістері бойынша оқыту орталықтары) және басқа да көптеген мекемелермен жұмыс істеді. Ол Данияда, Швецияда, Норвегияда, Францияда, Австрияда, Германияда, Швейцарияда, АҚШ-та, Израильде, Грецияда, Италияда, Голландияда, Мексикада, Венесуэлада, Бельгияда және Аргентинада лекциялар оқыды және семинарлар өткізді. Герда Александр 86 жасқа толып алты күннен кейін Вупперталь қаласында қайтыс болды, ол өмірінің соңына дейін сол қалада тұрды. Оның шәкірттері бүгінгі күні әлемнің әртүрлі елдерінде оның еңбектерін үйретуді жалғастыруда.

Эвтонияның құрылуы

Әр түрлі жастағы оқушыларымен үздіксіз ой-толғаныстар арқылы, өнердің дамуы және қиындықтарды жеңу туралы ынталы ізденістері нәтижесінде Герда Александр адам қозғалысы саласындағы жеке зерттеулерін жүргізді. Оның сөздерімен: "Мен әр адамның өзіндік өрнегін оны бағдарламалаусыз қалай дамытуға болатынын анықтауға тырыстым. Сонымен қатар, жеке басымның қалай сақталу керектігін білу қажеттігі туды." Александр соматикалық түрде модуляциялау және нейромискулярлық тонусты реттеудің жолдарын тапты. "Эвтония" (грек тілінен Eu: жақсы – және латын тілінен Tonus: кернеу, бұлшық ет талшықтарының кернеу деңгейі немесе серпімділігі) сөзі доктор Альфред Бартусектің көмегімен туды. Александрдың айтуынша, "біз күш салу үшін жоғары тонусты, ал демалыс және ұйқы үшін орташа немесе төмен тонусты пайдаланамыз. Эвтонияда біз нақты бір әрекет үшін ең тиімді тонусты қолдануға үйренеміз". Оның сабақтарының нәтижесінде туған психосоматикалық процестер туралы студенттер баяндады, олар өздерінің психикалық денсаулығында және күнделікті өмірінде пайдалы өзгерістерді байқады. Содан кейін Александр медициналық жолдамалар ала бастады және медициналық орталықтармен ынтымақтастық орнатып, "мамандар жақсаруға үміт бермейтін" – паралич, спастика, ампутация, психосоматикалық жағдайлар сияқты ауруларды емдеуге кірісті. Оның тәжірибесін ғылыми теориялар кейіннен қолдады, ол былай деп түсіндірді: "Осыдан кейін нейрофизиологиядағы жаңа жаңалықтар біздің жұмысымызға маңызды қолдау көрсетті, ал біздің практикалық жаңалықтарымызды қадам-қадаммен түсіндіруге мүмкіндік туды".

Герда Александр мектебінің

Eutony кәсіби оқыту: Eutony (практика және теория, педагогика және терапия), сөйлеуді оқыту, психология, анатомия, физиология, неврология, нейрофизиология, нейропатология, психиатрия және неврофизиология және басқа да тиісті пәндердегі қазіргі даму туралы шақырылған мамандардан семинарлар. Герда Александр 1939/1940 жылдары Копенгагенде Dalcroze Eurhythmics мұғалімдерін даярлау үшін мектебін ашты. 1943 жылы Герда Александр бағдарламаны afspændingspædagoger (кернеуді босату мұғалімдері/педагогтары) үшін үш жылдық оқу курсына өзгертті. 1957 жылы Копенгагендегі мектеп мемлекеттік техникалық колледжінің аккредитациясын алды, үш-төрт жылдық оқу дипломмен аяқталды. Ол өз жұмысын сипаттау үшін "Eutony" сөзін қолдана бастаған кезде, диплом "Eutony мұғалімдері/педагогтары" деп, ал кейінірек "Eutonistтер" деп аталды. 1987 жылы ол "Герда Александр мектебі – Eutonia халықаралық орталығы" деген атпен ресми түрде жабылды.