Кіріспе

Nasdaq, Inc. - американдық көпұлтты қаржы қызметтері корпорациясы. Nasdaq, Inc. АҚШ-та үш акциялық биржаға ие және оларды басқарады: Nasdaq акциялық биржасы, Филадельфия акциялық биржасы және Бостон акциялық биржасы, сондай-ақ жеті еуропалық акциялық биржа: Nasdaq Copenhagen, Nasdaq Helsinki, Nasdaq Iceland, Nasdaq Riga, Nasdaq Stockholm, Nasdaq Tallinn және Nasdaq Vilnius. Штаб-пәтері Нью-Йорк қаласында орналасқан, президенті және бас атқарушы директоры – Адена Фридман. Тарихи тұрғыдан алғанда, еуропалық операциялар OMX AB (Aktiebolaget Optionsmäklarna/Helsinki Stock Exchange) компаниясы арқылы белгілі болған, ол 2003 жылы OM AB және HEX plc компанияларының бірігуі нәтижесінде құрылған. Операциялар 2008 жылдың ақпанынан бері Nasdaq, Inc. (бұрын Nasdaq OMX Group деп аталған) құрамына кіреді. Қазір олар Nasdaq Nordic деп белгілі, ол қаржылық қызметтерді ұсынады және Еуропаның Солтүстік және Балтық аймақтарындағы бағалы қағаздар нарығын басқарады.

1980-2008: Еуропалық биржалар OMX AB-ге біріктірілді

OM AB (Optionsmäklarna) – 1980 жылдары Олоф Стенхаммар Швецияда стандартталған опциондық келісімдермен сауда жасау мақсатымен құрған фьючерстік биржа. OM 1998 жылы Стокгольм қор биржасын сатып алды және 2001 жылы Лондон қор биржасын сатып алуға сәтсіз тырысты. 21 ғасырдың басындағы дотком көпіршігі кезінде OM, Morgan Stanley Dean Witter инвестициялық банкімен бірлесіп, Jiway деп аталған виртуалды еуропалық қор биржасын іске қосты. Жоба сәтті болмады және 2002 жылдың 14 қазанында тоқтатылды. 2003 жылдың 3 қыркүйегінде Хельсинки қор биржасы (HEX) OM-мен бірікті, нәтижесінде OMHEX компаниясы құрылды. 2004 жылдың 31 тамызында компанияның бренд атауы OMX болып өзгертілді. OMX кейін 2005 жылдың қаңтарында Копенгаген қор биржасын сатып алды. 2006 жылдың 19 қыркүйегінде Исландия қор биржасының иесі Eignarhaldsfelagid Verdbrefathing (EV) компанияны OMX сатып алатынын мәлімдеді, аталған мәміле компанияның құнын 250 миллион SEK-қа бағалады. Мәміле жыл соңына дейін аяқталды. 2007 жылдың қарашасында OMX Армения қор биржасын және Арменияның Орталық депозитарийін сатып алды. 2005 жылдың желтоқсанында OMX Данияда First North – шағын компанияларға арналған баламалы биржаны іске қосты. First North биржасы 2006 жылдың маусымында Стокгольмге, 2007 жылдың қаңтарында Исландияға және 2007 жылдың сәуірінде Хельсинкиге кеңейді. Computershare компаниясының Markets Technology бөлімшесі 2006 жылы сатып алынды. Бұл сатып алу өнімдерін айтарлықтай кеңейтті және клиенттер тізімін барлық сауда жүйесі технологияларын ұсынатын провайдерлердің ішіндегі ең ірісіне айналдырды. 2006 жылдың 2 қазанында топ өзінің үш толыққанды меншігіндегі скандинавиялық биржаларында саудаланатын акциялар тізімдерін біріктіріп, виртуалды скандинавиялық қор биржасын іске қосты. Исландия қор биржасында тіркелген компаниялар да осы тізімге қосылды. OMX сонымен қатар сол күні OMX Nordic 40 деп аталатын панрегионалдық бенчмарк индексін іске қосты; алайда, жеке биржалар өздерінің ұлттық бенчмарк индекстерін де сақтап қалды.

2006-2007: Лондон қор биржасын сатып алуға әрекет

2005 жылдың желтоқсанында Лондон қор биржасы тобы (LSE) Macquarie Bank-тен 1,6 миллиард фунт стерлингтік сатып алу ұсынысын қабылдамады. LSE бұл ұсынысты "құнсыздау" деп сипаттады. Кейін 2006 жылдың наурызында NASDAQ-тан 2,4 миллиард фунт стерлингтік ұсыныс алды, бірақ оны да LSE қабылдамады. NASDAQ кейіннен ұсынысын кері тартып алды, және екі аптадан кейін, 2006 жылдың 11 сәуірінде LSE-дің ең ірі акционері Ameriprise Financial-дың Threadneedle Asset Management бөлімшесімен осы фирманың барлық акцияларын – 35,4 миллион акцияны, бір акциясы 11,75 фунт стерлингтен – сатып алу туралы келісім жасады. NASDAQ сондай-ақ қосымша 2,69 миллион акция сатып алып, жалпы үлесін 15%-ға жеткізді. Бұл акцияларды сатқан тарап белгісіз болды, бірақ бұл шотланд жесірлерінің 2,69 миллион акция сатуымен бір уақытта болды. Бұл қадам LSE-ді серіктестікке немесе бірігуге келісімге мәжбүрлеу, сондай-ақ Нью-Йорк қор биржасының иесі NYSE Euronext сияқты басқа да сатып алушыларды тоқтату мақсатымен жасалды. Кейінгі сатып алулар NASDAQ-тың үлесін 29%-ға дейін арттырып, бірнеше ай бойы бәсекелестік ұсыныстарды ұстап тұрды. Дегенмен, мерзім біткенге дейін акционерлердің бар болғаны 0,4%-ы ғана ұсынысты қабылдады, сондықтан ұсыныс 2007 жылғы 10 ақпанда қабылданбады.

2007: Бостон және Филадельфия биржаларын сатып алу

2007 жылдың 2 қазанында Nasdaq Бостон қор биржасын сатып алды. 7 қарашада Nasdaq Филадельфия қор биржасын сатып алу туралы келісімге қол жеткізгенін хабарлады.

2007: Жаратылыс

2007 жылдың 25 мамырында NASDAQ, OMX-ті 3,7 миллиард АҚШ долларына сатып алуға келісті. Алайда, тамыз айында Дубай биржасы 4 миллиард АҚШ доллары ұсынды, бұл бәсекелестікке алып келді. 2007 жылдың 20 қыркүйегінде Дубай биржасы, NASDAQ-тың 20% үлесі мен 5% дауыс құқығына, сондай-ақ NASDAQ-тың Лондон қор биржасындағы 28% үлесіне ие болу үшін OMX-ті сатып алуда бәсекелесуден бас тартуға келісті. Күрделі мәміле аясында Дубай биржасы OMX-тің 97,2% акцияларын сатып алып, кейін NASDAQ-қа сатты. 2008 жылдың 27 ақпанында мәміле аяқталғаннан кейін жаңа құрылған компания NASDAQ OMX Group деп аталды. 2012 жылдың 18 маусымында NASDAQ, Біріккен Ұлттар Ұйымының Тұрақты Даму жөніндегі Конференциясы (Рио+20) алдында Біріккен Ұлттар Ұйымының Тұрақты Қор Биржалары Инициативасының негізін қалаушы мүшесі атанды.

2012: Thomson Reuters бизнесін сатып алу

2012 жылдың 12 желтоқсанында NASDAQ OMX Thomson Reuters компаниясының инвесторлармен байланыс, жариялық қатынастар және мультимедиалық бизнесін 390 миллион долларға ақшаға сатып алатынын хабарлады. NASDAQ OMX сатып алуды 2013 жылдың 3 маусымында аяқтады.

2017: Nasdaq Ventures-тің ашылуы

2017 жылдың сәуірінде Nasdaq Nasdaq Ventures бағдарламасын іске қосты, ол Nasdaq-тың өнімдерін кеңейтуге және жаңа нарық сегменттерін ашуға көмектесетін компанияларға инвестиция жасайтын венчурлік бағдарлама. Бағдарлама аясында алғашқы жарияланған үш компания: блокчейн технологиясын дамытатын Chain, когнитивтік есептеу технологиясын ұсынатын Digital Reasoning және нақты уақыт режимінде тәуекелдерді талдайтын Hanweck.

2018: Осло қор биржасына сауда-саттық

2018 жылғы Рождество кезеңінде Oslo Børs VPS Holding (Норвегия қор биржасы және ұлттық CSD операторы) акцияларының 25% үлесіне ие акционерлер жеке аукцион арқылы акцияларды сатуға ұсынды. Nasdaq бұл ұсыныстың қарсыластық сипатына байланысты (Осло биржасы басшылығының білімі мен келісімі болмағандықтан) аукционға қатыспады. Euronext аукционда жеңіске жетті, содан кейін акционерлердің қолдауын тағы 24,6%-ға арттырып, барлығы 49,6%-ға жеткізді. Осыдан кейін Nasdaq ашық нарықта 32,5% акцияны сатып алды (көбінесе жеке акционерлер мен қызметкерлерден) және басқарма мен ірі акционерлердің бірауыздан қолдауымен қалған акцияларды 152 NOK бағамен сатып алу туралы ресми ұсыныс жасады, кейіннен ұсынысты 158 NOK-қа дейін көтерді (немесе 2018 жылдың 17 желтоқсанындағы жабылу бағасынан шамамен 44% жоғары сыйлық ақша, Euronext ұсынысына теңестіру үшін). Сонымен қатар, Норвегияның нарықтарды реттеуші органына осындай жағдайларда қолданылатын барлық нормативтік талаптарды орындау үшін акциялардың 2/3 бөлігін бақылау қажет болуы мүмкін екенін жеткізді. Ақырында, реттеуші орган екі үшін бір бөліктің талаптарын қабылдамады және қарапайым көпшілік дауыс беру жеткілікті деп шешті. Euronext сол кезде 50,5% акцияны сатып алып немесе бақылауға алды, ал Nasdaq 2019 жылдың 25 мамырында Oslo Børs үшін күрестен бас тартып, Euronext-ке жеңіс сыйлады деп мәлімдеді.

2023: Адензаның сатып алынуы

2023 жылдың маусым айында Nasdaq компаниясы Thoma Bravo-дан Adenza-ны 10,5 миллиард долларға ақша және акциялар арқылы сатып алуға келіскенін хабарлады, бұл АҚШ биржа операторы үшін қазіргі күнге дейінгі ең ірі мәміле. Аталған келісімнің шарты бойынша Thoma Bravo Nasdaq-тың 15 пайызына ие болады.

Қосымша қызметтер

NASDAQ Inc. бүкіл әлемдегі қор биржаларымен серіктестік байланыс орнатып жұмыс істейді. Соңғы серіктестіктердің бірі 2017 жылдың мамыр айында Астана халықаралық қаржы орталығымен (АХҚО) жасалды. Келісімге сәйкес, NASDAQ Қазақстанның жаңа қор биржасы AIX (Астана халықаралық биржасы) жұмысын қамтамасыз етеді.

Әлемдік ақпараттық қызметтер

2013 жылдың қаңтар айында NASDAQ OMX жаһандық дерек өнімдері мен индекс бизнесін «Global Information Services» деп аталатын бір құрылымға біріктіретінін хабарлады, бұл портфелін кеңейту жөніндегі үздіксіз жұмысының бір бөлігі болды.

Директорлар кабинеті

2007 жылдың 29 маусымында NASDAQ, директорлар кеңесіне арналған басқару құралы DirectorsDesk.com компаниясын сатып алу туралы келісім жасады.

GlobeNewswire сайты

GlobeNewswire (бұрын PrimeNewswire) баспасөз хабарламаларын тарату, редакциялау және жаңалықтар желісі қызметтерін ұсынады. Ол 1998 жылы құрылған және 2006 жылы NASDAQ OMX компаниясы сатып алған. 2018 жылдың сәуір айында Intrado компаниясына сатылды.

СМАРТТАР

2010 жылдың 27 шілдесінде NASDAQ OMX Group, Inc. компаниясы биржаларға, реттеуші органдарға және брокерлерге нарықты бақылау жүйелерін ұсынатын SMARTS Group компаниясын сатып алды. SMARTS Group – Майкл Джеймс Айткеннің нарық талдау бағдарламалық құралын енгізген, Австралияның Сидней қаласындағы жеке компания болып жұмыс істеді. 2017 жылға қарай SMARTS нарықты бақылау бағдарламалық құралы бойынша көшбасшы болып қала берді және оны қырық бес биржада он үш реттеуші орган қолданды.

Карпентер Мур

NASDAQ OMX 2009 жылы Carpenter Moore D&O Insurance компаниясындағы акцияларын сатты.