Арнгрим – скандинав мифологиясындағы берсеркер. «Хервара сагасы» және басқа да жырларда баяндалады. Тырфинг қылышы үшін шайқасып, жеңіске жеткен батыр туралы аңыз.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Арнгрим - ежегі норвегия мифологиясындағы берсеркер, «Гервар сагасы», «Геста Данорум», «Гиндла жырлары», бірнеше Фарер аңыздары және «Орвар Одд сагасы» шығармаларында еске алынады.
Norse mythological figure
Arngrim was a berserker, who features in Hervarar saga, Gesta Danorum, Lay of Hyndla, a number of Faroese ballads and Orvar Odd's saga in Norse mythology.
Гервар сагасы
H және U нұсқаларына сәйкес, Арнгрим Гардарикиге тонауға барып, сол кезде Тирфингті иеленген оның патшасы Свафрамимен кездесті. Тирфинг Арнгримнің қалқанын кесіп, топыраққа дейін жетті, содан кейін Арнгрим Свафрамидің қолын кесіп, қылышын тартып алып, оны өз қаруымен өлтірді. Арнгрим Свафрамидің қызы Эйфураны тұтқынға алып, оған үйленуге мәжбүрледі. Дегенмен, R нұсқасы Арнгримнің Сигрламидің соғыс басшысы болғанын, көптеген шайқастарда жеңіске жетіп, ескі патша үшін жерлер мен бағыныштыларды жаулап алғанын айтады. Сыйлық ретінде Арнгрим патшалықта жоғары лауазым, Эйфура және Тирфингке ие болды. Саганың барлық нұсқаларында Арнгрим Эйфурамен бірге Болмсоға оралды (бірақ H және U нұсқаларында ол Хологландағы Болм аралы деп көрсетілген). Олардың он екі ұлы болды, барлығы да әкелерінің жолын қуды және берсерктерге айналды. U нұсқасына сәйкес, олар Ангантир, Хьорвард, Хервард, Храни, Барри, Тирфинг, Тинд, екі Хаддинг, Буй, Бильд және Токи деп аталды. H нұсқасына сәйкес, олардың есімдері Ангантир, Хьорвард, Хервард, Храни, Брами, Барри, Рейфнир, Тинд, Саеминг және Буй, сондай-ақ екі Хаддинг болды (R нұсқасында тек алтысы ғана аталған: Ангантир, Хьорвард, Хервард, Храни және екі Хаддинг). Қылыш Тирфингтің одан әрі оқиғалары үшін Ангантир мен Хьялмар туралы қараңыз.
According to versions H and U, Arngrim went pillaging to Gardariki and met its king Svafrlami, who was in possession of Tyrfing at the moment. Tyrfing cut through Arngrim's shield and down into the soil, whereupon Arngrim cut off Svafrlami's hand, grabbed the sword and slew him with his own weapon. Then Arngrim captured Svafrlami's daughter Eyfura and forced her to marry him. Version R, however relates that Arngrim became Sigrlami's war chief and won many battles and conquered land and subjects for the old king. In recompense, Arngrim was given a high position in the realm, Eyfura and Tyrfing. In all versions of the saga, Arngrim returned to Bolmsö with Eyfura (although versions H and U say that it was the island Bolm in Hålogaland). They had twelve sons who all followed in their father's footsteps and became berserkers. According to the U version, they were called Angantyr, Hjörvard, Hervard, Hrani, Barri, Tyrfing, Tind, two Haddings, Bui, Bild and Toki. According to the H version, their names were Angantyr, Hjorvard, Hervard, Hrani, Brami, Barri, Reifnir, Tind, Saeming and Bui and the two Haddings (in version R only six are mentioned: Angantyr, Hjörvard, Hervard, Hrani and the two Haddings). For the continued adventures of the sword Tyrfing, see Angantyr and Hjalmar.
Gesta Danorum (Даналық кітап)
Саксо Грамматикустың айтуынша, Арнгрим – Скалк Сканды өлтірген швед чемпионы еді. Бұл оны өте мақтандырып, осыдан кейін Дания патшасы Фродидің қызы Эйфураның қолын сұрауға ұмтылды. Бірақ Фроди оның өтінішін қабылдамаған соң, Арнгрим Швеция патшасы Эриктен ақыл сұрады. Эрик Арнгримге Фродидің құрметін жеңу үшін Бьярмаланд патшасы Эгтер мен Финнмарк патшасы Тенгилді өлтіруді тапсырды. Арнгрим бірінші болып Тенгилге шабуыл жасап, саамдарды жеңді. Саамдар қашқанда артына үш тас лақтырып, оларды сиқырлап үш тауға айналдырды. Арнгрим алданып, әскерін кері шақырды. Келесі күні олар қайтадан саамдарды қуалауға кірісті, бірақ саамдар жерге қар себіп, оны өзендей етіп көрсетті, бұл шведтерді қуалаудан тоқтатты. Үшінші күні шайқас қайта басталды, енді саамдардың сиқыры қалмағандықтан жеңілді. Саамдар бейбіт келісімге келді, және әр үшінші жылы әрбір саам бұғы терісінен толы бір көлік төлеуге міндетті болды. Содан кейін Арнгрим Бьярмаландтың Эгтерімен жекпе-жекке шығып, оны өлтірді. Ол бжармиялықтарды әрқайсысынан бір тері төлеуге мәжбүр етті. Арнгрим Эрикпен бірге Фродиге қайтып келді. Эрик Фродиді Арнгримнің Фродидің қызы Эйфураға ең лайықты күйеу екеніне көндірді. Фроди үйленуге келісті, және Эйфура Арнгримден он екі ұл туды. Саксо Грамматик «Гервар сағасымен» келіседі, он екі ұлының тоғызының атын бірдей атайды: Ангантир, Хьорвард, Гервард, Храни, Биарбе, Тирфинг, Танд, екі Хаддинг, Бранд, Бродд және Хиарранде.
According to Saxo Grammaticus, Arngrim was a Swedish champion who had killed Skalk the Scanian. This made him very proud of himself and he consequently ventured to ask for the hand of Eyfura, the daughter of Frodi, a Danish king. However, when Frodi denied his request, Arngrim turned to Erik, the King of Sweden, and asked him for advice. Erik told Arngrim to earn Frodi's respect by killing Egther, the king of Bjarmaland and Thengil, the king of Finnmark. Arngrim first attacked Thengil and crushed the Saami. As the Saami fled they threw three pebbles behind them that they enchanted so that the pebbles looked like three mountains. As Arngrim was tricked he called back his men. The next day, they again started to chase the Saami, but the Saami threw snow on the ground and made it look like a river, and this made the Swedes stop the pursuit. The third day, the battle recommenced and this time the Saami had no more magic to resort to, and they were defeated. The Saami agreed to the peace terms, and every third year every Saami was forced to pay a full carriage of reindeer hides. Then Arngrim took on Egther of Bjarmaland and slew him in single combat. He then forced the Bjarmians to pay him one hide each. Arngrim returned to Erik, who accompanied Arngrim to Frodi. Erik convinced Frodi that Arngrim was the best possible match for Frodi's daughter Eyfura. Frodi agreed to the marriage and by Eyfura Arngrim had twelve sons. Saxo Grammaticus agrees with Hervarar saga by giving the same names for nine of the twelve sons: Angantyr, Hjörvard, Hervard, Hrani, Biarbe, Tyrfing, Tand, two Haddings, Brand, Brodd and Hiarrande.
Хайндланың орны
Гиндланың жырлары Арнгрим мен Эйфураны да еске алады, бірақ олар Болмсода тұрғандары және Хервард, Хьорвард, Рэйн, Ангантир, Бю, Брэме, Барре, Рейвнер, Тинд, Тирвинг және екі Хаддинг есімді он екі шабытты берсерк ұлдары болғандығын ғана баяндайды.
The lay of Hyndla also mentions Arngrim and Eyfura, but only relates that they lived on Bolmsö and that they had as sons twelve ravaging berserkers named Hervard, Hjorvard, Rane, Angantyr, Bue, Brame, Barre, Reivner, Tind, Tyrving and two Haddings.
Балладалар
Орта ғасырлардағы Телемарк аймағынан жиналған "Тынықсыз адамдар" балладасы қайырманға: "Солтүстіктің Арнгрим ұлдары туған жеріне қайту жолын тілейді" деп айтады.
A medieval ballad collected in Telemark (The restless men) relates to the "sons of Arngrim" in the refrain: "Those sons of Arngrim of the north pray for homeward passage".