Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Аргентин асуы, теңіз деңгейінен 4025 метр (13207 фут) биіктікте орналасқан, АҚШ-тың Колорадо штатының орталығындағы Рокки тауларының алдыңғы қатарындағы Континенттік бөліністі кесіп өтетін биік тау асуы. Аргентин асуы Джорджтаунның оңтүстік-батыс шекарасындағы Фронт-Рейндж жотасында орналасқан және штаттың автомобильмен баруға болатын ең биік асуы болып табылады. Кейбір ерте деректерде осы асудың басқа атаулары да кездеседі. 1867 жылғы Джорджтауннан Жылан өзенінің аңғарына жасалған саяхат туралы сипаттама оны Сандерсон асуы деп атайды. 1869 жылғы литографиялық суретте ол Жылан өзені асуы деп көрсетілген.
Argentine Pass, elevation 13207 feet (4025 m), is a high mountain pass that crosses the Continental Divide in the Front Range of the Rocky Mountains of central Colorado in the United States. Argentine Pass is located on the crest of the Front Range along the boundary southwest of Georgetown and is the highest named vehicle accessible pass in the state. Some early references use other names for the pass. An 1867 description of the trip from Georgetown into the valley of the Snake River refers to it as Sanderson Pass. A lithograph caption from 1869 calls it the Snake River Pass.
География
Аргентин асуы Аргентин шыңынан 1,52 км (2 км) солтүстікке және Эдвардс тауынан 1,53 км (2 км) оңтүстік-батысқа қарай орналасқан. Шығысында Джорджтауннан оңтүстікке қарай Оңтүстік Клир өзеніне құятын Левенворт өзенінің аңғары жатыр. Батысында – Атқұбы бассейні, ол Монтесумадан солтүстікке қарай Жылан өзеніне құятын Перу өзенінің бастауындағы терең мұздық шара. Аргентин асуындағы құрлықтық бөлініс Клер-Крик және Саммит округтерінің шекарасы болып табылады. Бұл асу бұрын ақылы жол және дилижанс бағыты ретінде пайдаланылған. Асудың батыс жағындағы жол осы жолдың қалдығы. Шығысқа қарай, 1906 жылдан 1918 жылға дейін Аргентин орталық темір жолы Джорджтауннан асуға дейін жүрген. Асуға дейінгі джип жолы осы тасталған темір жолдың жолымен салынған.
Argentine Pass is 0.94 mile (2 km) north of Argentine Peak and 0.95 mile (2 km) southwest of Mount Edwards. To the east is the valley of Leavenworth Creek, a tributary that joins the South Clear Creek south of Georgetown. To the west is the Horseshoe Basin, a deep glacial cirque at the head of the Peru Creek, a tributary that joins the Snake River just north of Montezuma. The continental divide at Argentine Pass serves as the boundary between Clear Creek and Summit counties. The pass was formerly used by a toll road and stagecoach route. The trail on the west side of the pass is the remains of this road. To the east, the Argentine Central Railway ran from Georgetown to the pass from 1906 to 1918. The Jeep trail to the pass follows the grade of this abandoned railroad.
Тарих
14 қыркүйекте 1864 жылы бұрынғы уақытша аумақтық губернатор Роберт Стил, Джеймс Хафф және Роберт Лейтон Аргентин асуынан солтүстікке қарай 2,97 шақырым жердегі Макклеллан тауының жотасында күміс кеніне тапты. Аймақтың таулары негізінен гранит пен гнейстен тұрады, ал олардың құрамында күміске бай галена мен бленде (сфалерит), сондай-ақ темір пириті, мыс пириті (халькопирит) және тетраэдрит кездеседі. Бұл Колорадодағы күміс кенінің алғашқы маңызды табылуы болды. Олар кен орнын «Белмонт лод» (француз тілінен «әдемі тау» деп аударылады) деп атады, ал айналасындағы аймақ Аргентин кенді ауданы (латын тілінен «күміс» деген мағынаны білдіретін argentum сөзінен алынған) деп белгілі болды. Бұл жаңалық Джорджтаунның Колорадодағы күміс өндіру өнеркәсібінің дамуына ықпал етті, бірақ кенді тиімді өңдеу технологиясының жетіспеуі, кен орнынан тасымалдаудың жоғары құны және биіктеп орналасқан жердің климаты дамуды тежеді. Көп ұзақтан соң, асудың екі жағы да қарқынды түрде игерілді және аудан Шығыс Аргентин және Батыс Аргентин аудандарына бөлінді, олар асу арқылы байланысты болды. Бүгінде тау-кен жұмыстарының көптеген іздері сақталған. 1869 жылы Аргентин асуы арқылы ақылы жол салынды, әдетте команда мен вагон үшін бір доллар төленді. 1883 жылы Clear Creek және Summit округтері жолды қоғамдық тас жол ретінде сатып алды. Сол жылы Denver, South Park and Pacific темір жолы Диллонға жетіп, ақылы жол арқылы жүк тасымалының көп бөлігін өзгертіп жіберді. 1885 жылы Джорджтауннан Чиуауаға дейін, асу арқылы 24 шақырымдық жолмен саяхаттау құны 2,50 долларға бағаланды. Округ басқаруында жол жақсы күтілмеді және уақыт өте келе командалар мен вагондар үшін өтпелі болмай қалды. Асудың шығыс жағында Уолдорф қаласы саяхатшылардың тоқтау орны ретінде құрылды. 1875 жылы Хейден экспедициясы Аргентин асуы арқылы өтетін арба жолының Колорадодағы ең биік арба жолы екенін хабарлады. Сол кезде ол Джорджтауннан Блю-Ривер аңғарындағы (Брекенридж және Монтесума) кеншілер лагерлеріне барудың негізгі бағыты болды. Colorado Telephone компаниясы 1899 жылы Аргентин асуы арқылы алғашқы телефон желісін тартып өткізді. Бұл жерге тірелген екі сымды желі болды, бірақ бір жылдан кейін ол су асты кабелімен ауыстырылды. Алты абоненттік желіге арналған кабельге күтіп-ұстау жұмыстары жиі қажет болды және 1909 жылы пайдаланудан шығарылғанға дейін үш рет ауыстырылды. Пикалардың (сырғақ тышқандардың) сымды шайнауы және тас көшкіндері кабельге үлкен зиян келтірді. 1909 жылдан 1916 жылға дейін екі сымды желілер қайта қолданылды, олар жыл сайын ауыстырылып тұрды. Соңында, 1916 жылдың жазында Mountain States Telephone & Telegraph компаниясы ауыр конструкциялық әуе желісін орнатып, Уолдорфқа теміржолмен, содан кейін түйе арбасымен жабдықтарды жеткізді. 2 шақырымдық бұл желінің құны 11 шақырымдық басқа аймақтағы ұқсас желіден артық болды, себебі ол Денверден Лидвиллге және штаттың батыс жартысына дейінгі жалғыз телефон байланысы болды. 1909 жылдың ортасында Central Colorado Power Co. компаниясы Гленвуд Спрингстен Денверге дейін Шошон трансляциялық желісі арқылы электр қуатын жеткізуді бастады. Бұл үш фазалы 90 кВ желісі Аргентин асуын кесіп өтетін 5 шақырымдық учаскеде 2 шақырымға дейін аралас екі параллель желіге бөлінді (екеуі де бүгінде тастау болып табылады). Қазіргі уақытта бұл желі Аргентин асуынан оңтүстікке қарай 2 шақырым жердегі Континенттік бөліністі кесіп өтеді. Аргентин асуының астындағы Видлер туннелі алғашқыда күміс кені болған атырау туннелі ретінде басталды. Риз Видлер 1902 жылы кен орнын сатып алып, оны Континенттік бөлініс астына теміржол туннелі ретінде кеңейту жоспарын жасады. Туннельді қазу жұмыстары батыс порталынан шамамен 700 фут (213 м) және шығыс порталынан 5110 фут (1558 м) қазылғаннан кейін 1911 жылы тоқтатылды (бірнеше иеленушілер алмастырылғаннан кейін). 1952 жылы Герберт Т. Янг туннельді су туннелі ретінде аяқтауды көздеп, аяқталмаған туннельді және бөліністің батыс жағындағы су құқығын сатып алды. 2 шақырымдық туннель 1968 жылдың соңында аяқталды және қазіргі уақытта Голден қаласының меншігінде. 2007 жылы шығыс порталда және Флосси венасының қазылған аймағында күрделі жөндеу жұмыстары аяқталды. Бұл су бұру жобасының сыйымдылығы , ал орташа жылдық бұру көлемі шамамен құрайды.
On September 14, 1864, former provisional territorial governor Robert Steele, along with James Huff and Robert Layton, discovered silver high on the slopes of McClellan Mountain, 1.85 mi (2.97 km) north of what we now call Argentine Pass. The mountains of this region are predominantly granite and gneiss, with veins containing silver rich galena and blende (sphalerite), as well as iron pyrite, cupriferous pyrite (chalcopyrite), and some tetrahedrite. This was the first major discovery of silver ore in Colorado. They named the deposit the Belmont Lode (from the French for "beautiful mountain"), and the surrounding area came to be known as the Argentine mining district (from argentum, Latin for silver). The discovery led to the growth of Georgetown as an early center of the silver mining industry in Colorado, although development was slowed by a general ignorance of how to properly treat the ore, by the high cost of transportation from the mines, and by the climate at that altitude. Eventually, both sides of the pass were heavily mined, and the district was divided into the East Argentine and West Argentine Districts, joined by the pass. Many remains of mining activity remain visible today. Work began on a toll road over Argentine Pass in 1869; the toll was typically one dollar for a team and wagon. In 1883, the road was purchased by Clear Creek County and Summit County as a public highway; in the same year, the Denver, South Park and Pacific Railroad reached Dillon, diverting most of the freight traffic from the toll road. The stagecoach fare from Georgetown to Chihuahua, 15 mile (24 km) away by road over the pass, was $2.50 in 1885. Under county management, the road was never well maintained, and it gradually became impassable to teams and wagons. The town of Waldorf was established as a rest stop on the east side of the pass. In 1875, the Hayden Survey reported the Argentine Pass wagon road to be the highest wagon road in Colorado; at the time, it was the primary route from Georgetown to the mining camps in the Blue River Valley (Breckenridge and Montezuma). Colorado Telephone laid the first telephone line across Argentine Pass in 1899; this was a twisted pair line resting directly on the ground, but it was replaced a year later with submarine cable. The cable, which carried six toll lines, required intensive maintenance and was entirely replaced three times before its use was abandoned in 1909. Conies (pikas) chewing on the line caused major damage, as did rock slides. From 1909 to 1916, twisted pair lines were used again, with annual replacement. Finally, in the summer of 1916, Mountain States Telephone & Telegraph Company installed a heavily engineered overhead line, hauling supplies by rail to Waldorf and then onward by pack train. This line, only 1.3 mile (2 km) long, cost more than 7 mile (11 km) of a comparable line in more forgiving territory; the cost was justified because it was the only telephone connection from Denver to Leadville and the western half of the state. In mid 1909, the Central Colorado Power Co. began delivering power over the Shoshone Transmission Line from Glenwood Springs to Denver. This three phase 90 kV line was split into two parallel lines as much as 1 mile (2 km) apart for the 3 mile (5 km) segment that crossed Argentine Pass from below Waldorf in the east to Argentine in the west (both are ghost towns today). As currently routed, this line crosses the Continental Divide 1.25 mile (2 km) south of Argentine Pass, just south of Argentine Peak. The Vidler Tunnel under Argentine Pass began with the Horseshoe tunnel, a silver mine. Reese Vidler purchased the mine in 1902 with a plan to extend it under the Continental Divide as a railroad tunnel. Tunneling progressed about 700 feet (213 m) from the west portal and 5110 feet (1558 m) from the east portal before work stopped in 1911 (after several changes in ownership). In 1952, Herbert T. Young purchased the unfinished tunnel, along with water rights on the west side of the divide, intending to finish the tunnel as a water tunnel. The 1.4 mile (2 km) tunnel was completed in late 1968, and is currently owned by the City of Golden. In 2007, major repairs were completed to the east portal and the mined out area of the Flossie Vein. This water diversion project has a capacity of with an average annual diversion of around .
Климат
1912 жылы жотада тіркелген желдің ең жоғары жылдамдығы , сол кезде өлшеу құралдары желге ұшып кетті. Температура -қа дейін төмендеді, сонымен қатар 30 фут (9 метр) тереңдіктегі қар қабаттары тамыз айына дейін сақталды. Бұл климаттық деректерді Шошоне беру желісін салғандар жинаған болуы мүмкін.
The peak wind speed recorded at the pass as of 1912 was , at which point the measuring equipment was blown away. Temperatures as low as were recorded, along with snow drifts as deep as 30 feet (9 m) and persisting until August. This climate data appears to have been taken by the builders of the Shoshone Transmission Line.
Бүгінгі жол
Көлікпен жол жүру тек жаз айларында ғана Джорджтаун жағындағы өткел арқылы, жоғары шассисі бар және төрт дөңгелекті көлікпен ғана мүмкін. Horseshoe Basin жағындағы жолға тек жаяу немесе тау велосипедімен баруға болады. Бұл өткел – Америка ашылыстары жолындағы ең биік нүкте.
Vehicle travel is only possible on the Georgetown side of the pass during the summer months by a four wheel drive vehicle with high clearance. The trail on the Horseshoe Basin side is only accessible by foot or by mountain bike. The pass is the highest point on the American Discovery Trail.