Кіріспе

Пубол қамалы немесе Гала Дали қамалы үй-мұражайы (немесе Casa Museu Castell Gala Dalí; исп. тілінде Casa Museo Castillo Gala Dalí), Испанияның Каталония автономдық облысы, Жирона провинциясы, Баш Эмпорда аймағындағы Пуболда орналасқан. Бұл орта ғасырлық ғимарат, сюрреалист суретші Сальвадор Далидің барлық шығармашылық күшін бір адамға – әйелі Галаға арнауымен ерекшеленеді. Оның мақсаты – Галаға ерекше бейкент пен демалыс орнын сыйлау болған. Гала осы қамалға жерленген. Портлигаттағы Сальвадор Дали үй-мұражайымен және Фигерестегі Дали театр-мұражайымен бірге олар Эмпорда Дали үшбұрышын құрайды. Қамал Испания мемлекетінің меншігі, бірақ оны Гала Сальвадор Дали қоры басқарады.

Сипаттама

Пубол қамалы – 11 ғасырда пайда болған готикалық-ренессанс стиліндегі бекініс, ол Пубол қалашығында, Ла-Пера муниципалитетінде орналасқан және Пубол барониясының орталығы болған. Ол Каталония Автономдық Үкіметімен ұлттық мүддедегі мәдени ескерткіш ретінде қорғалады. Пубол қамалы Ла-Пера ядросының ең биік бөлігінде, шіркеумен бірге орналасқан. Ол ауланың төңірегіне орналасқан бірнеше ғимараттардан тұрады, олар готикалық-ренессанс кезеңінің көптеген бастапқы құрылымдары мен элементтерін сақтайды. Басты фасады ең ірісі болып табылады және басты қабаттағы үлкен тас аркалары мен готикалық терезелері бар орталық аркасы ерекше көзге түседі. Ғимараттың әртүрлі бөліктерінде готикалық және ренессанс стиліндегі терезелер, рельефтер, эмблемалары бар есіктер және басқа да жоғары элементтер орналасқан. Қазіргі уақытта қамалдың шіркеуі – приход. Қазіргі ғимараттың негізгі құрылымы, үш қабаттан тұратын және биік, тар орталық ауладан құралған, Пубол барониясының өркендеген кезеңінде, яғни 14 ғасырдың екінші жартысында және 15 ғасырдың басында салынған болуы керек. Готикалық-ренессанс стилінде салынған бұл қамал көптеген өзгерістерге ұшыраған. Қамалдың сәулеттік ансамбліне қазіргі шіркеу, қоршалған бақшамен қоршалған бекінілген сарай және ондық деп аталатын қосымша ғимарат кіреді. Ортағасырлық қабырғаның қалдықтарымен қоршалған үйлер оны қоршап тұр. Сан-Пере-де-Пубол шіркеуі 1327 және 1341 жылдар аралығында готикалық стилде салынған. Онда бір ғана негізгі зал бар, ол тік күмбезбен жабылған және көпбұрышты апсидамен аяқталады. Оңтүстік қабырғасында 15 ғасырдан бері мүсіндік безендірулері бар және 1631 жылдан бері қолданылып келе жатқан Мәриямға арналған қосалқы шіркеулер орналасқан. 17 ғасырда хор, ал 18 ғасырда сакристия қосылды. Фасадтың ортасында есік және кеш готикалық стилдегі роза тәрізді терезе орналасқан. Үстінде қоңырау мұнарасы тұр. 1936 жылға дейін шіркеуде Бернат Мартореллдің Сант-Пере-де-Пубол алтарі сақталған, қазір ол Жирона өнер мұражайында қойылған.

Тарих

Қамал 1065 жылғы құжатта еске алынады, онда Гауфред Бастонс Сервиамен қатар өзінің билігін Барселона графтарына өткізген. 14 ғасырдың ортасында қамал Арнау де Ллерге тиесілі болды. Кейін қамал Сервиа әулетіне, ал 1370 жылы Жасперт де Камплонгқа қарасты. Қазіргі қамал мен шіркеу шамамен 1420 жылы Пубол билеушілері тұсында, Корбера аталған, олардың гербы ғимараттың әртүрлі жерлерінде көрінеді, салынды. Содан кейін қамал бірнеше отбасыларға – Омс, Тормо, Батль және Микельге тиесілі болды, олар кейін Блондель де Л’Эстани маркиздері атанды. Кейінгі өзгерістерден зардап көргенімен, қамал ғимараты 14 және 15 ғасырлардағы ішкі құрылымдарының көп бөлігін сақтап тұр.

Гала Далидің үй-музеі

Дали Галаға сарай сатып алуға уәде берген еді. Ол аймақтағы бірнеше қамалдарды қарастырып, 1969 жылы Пубол қамалын сатып алуға бел буды, ол кезде ол өте қиын жағдайда болған. Дали қамалдың қалпына келтіру жұмыстарын басқарды, оның жаңа безендіруін жасап, жеке стильін қосты. Ол Галаға 1971 жылдан 1980 жылға дейін әр жазды осы қамалда өткізуге мүмкіндік берді. Кейбір жағдайлар түсініксіз болды. Бұл Далидің өзіне қол салу әрекеті болуы мүмкін, немесе оның қызметкерлерінің немқұрайлылығынан туындаған жағдай. Далиді оның досы және серігі Роберт Дешарнес құтқарып алды. Ол Фигереске қайтып оралып, өмірінің соңғы жылдарын Театр-мұражайының Галатея мұнарасында жайлы өткізді. Дали Галаның қабіріне жақын, Пубол қамалының криптасында жерленуді жоспарлаған, бірақ оның орнына соңғы үйінде мәңгілікке қалды. Галаның Пуболдағы жеке қамалы 1996 жылы Гала-Дали қамалы-мұражайы ретінде жұртшылыққа ашылды.