Кіріспе

Орталық Үндістандағы ірі өзен, Үндістан

Ваинганда – Үндістандағы өзен, бастауын Мадхья-Прадеш штатындағы Сеони ауданындағы Гопалғанж ауылына жақын Гондвана аймағындағы Махадео төбелерінен алады. Бұл Годавари өзенінің маңызды саласы. Өзен Мадхья-Прадеш және Махараштра штаттары арқылы ирек бағытта оңтүстікке қарай ағады. Вардха өзенімен қосылғаннан кейін, біріккен арна, Пранахита өзені деп белгілі, Телангана штатындағы Калешварамда Годавари өзеніне құяды.

Курс

Ваинганга өзенінің негізгі арнасы Мадхья-Прадеш штатының Сатпура тауларының оңтүстік беткейіндегі Сеони ауданындағы Гопалганж қаласының жанындағы Махадев төбелерінен басталады. Өзен кең су тасқынына ұшырайтын жазықтарды қалыптастырған, олармен иілген, әдемі меандрлар, аласа аллювийлік жазықтар және тік беткейлер сипатталады. Өзеннің жоғары жағалаулары бар, олардың биіктігі екі жағында да метрге жетеді. Солтүстік бөлігі Махадео тауларымен және Сатпура тауларымен қоршалған, теңіз деңгейінен орташа биіктігі 625 метрді (2051 фут) құрайды. Ваинганга өзенінің аңғары орманды және сирек қоныстанған. Балахат, Бхандара, Сеони және Гадчироли Ваинганга өзенінің жағалауында орналасқан ірі қалалар, ал Пауни, Тирора және Брамхапури – өзен жағалауындағы кішірек қалалық орталықтар. Ваинганга өзені осы қалалардың өмірлік су көзі және негізгі су жеткізушісі болып табылады. Махараштра штатының үкіметі Бхандара қаласын су тасқынынан қорғау үшін қорғаныс қабырғасын салуда. Бұл су тасқынынан қорғайтын қабырға Бхандараны шығыстан оңтүстікке дейін айналап тұр. Сонымен қатар, Шакор өзені (Наинпур орман шаруашылығынан бастау алады) – бұл толыққанды пайдаланылатын шағын өзеннің белгілі салаларының бірі. Географиялық тұрғыдан алғанда, ол Годавари бассейнінің солтүстік шетінде орналасқан және Сатпура тауларының етегіндегі тосқауылға байланысты Нармада өзенінің ірі саласы болмайды. Бұл саланың негізгі қалалары – Наинпур және Пиндрай. Өзен ежелгі заманнан бері рекреациялық мақсатта қолданылып келеді, себебі ол Оңтүстік пен Солтүстік Үндістанға қажылық жолында орналасқан. Бұл өзеннің жағалауындағы Жұлпур ауылы – тоқтау орны және ғибадатханалармен атақты болған. Өзендегі негізгі көпір Үндістан темір жолының (Жабалпур-Гондия темір жолы) Пиндрай қаласында орналасқан.

Қатан

Қатань өзені Пендхри тауларындағы Данорадан басталып, Гадчироли қаласы жанында Ваинганда өзенімен қосылады.

Хири

Хири өзені Моондапарда басталып, Сеони ауданы арқылы ағады. Ол Дути тоғаны жанында Уайнганга өзенімен қосылады.

Чандан

Чандан өзені Балағат ауданының маңызды өзені. Ол Уарасеони қаласынан өтеді. Нахалесара тоғаны Чандан өзенінің үстіне салынған. Өзен бойындағы ерекше орындардың бірі – Рампайли ғибадатханасы. Бұл өзен Махараштра штатындағы Махалгаон (Мурдара) ауылында Ваингага өзенімен қосылады.

Бауантади

Бавантхади өзені – Мадхья-Прадеш штатының Сеони ауданындағы Курай үстіртінен бастау алатын маңызды өзен. Ол Мовад және Бонкатта жанында Мадхья-Прадеш пен Махараштраны бөліп тұрады. Бавантхади өзені 48 шақырымға ағып, Ваингаға қосылады. Махараштра штатының Су ресурстары департаменті (WRD) Ваингаға құятын Госе-Кхурд бөгетін салуда. Өзен бойындағы маңызды нысандардың бірі – Сеони ауданында орналасқан Бхеемгарх бөгеті (Азиядағы ең ірі сазды бөгет).

Экономика

Өзен Ұлттық су жолдары жобасы (NAWAD) шеңберінде тауарлар мен жолаушыларды тасымалдауға қолданылады. Бхандара қаласында алғашқы өзен порты салынған болуы мүмкін.