Кіріспе

Мексика президенті 1853 жылы Хуан Баутиста Лорето Мусио Франсиско Хосе де Асис де ла Сантисима Тринидад Себальос Гомес Санудо (1811-1859) – Мексика конгресінде және Жоғарғы сотында қызмет еткен саясаткер. 1853 жылы «Жалиско жоспары» деп аталатын төңкеріс кезінде президент Мариано Ариста отставкаға кеткеннен кейін ол қысқа мерзімге президент болды. Ол көтерілісшілермен келісімге келе алмады, бір айдай қызмет еткен соң отставкаға кетіп, Жоғарғы соттағы өзінің орнына қайта оралды. Кейіннен Санта-Анна билікке келгеннен кейін соттан алынып тасталды, елден кетіп, 1859 жылы Парижде қайтыс болды.

Ерте өмір

Хуан Б. Себальос 1811 жылы Дурангода дүниеге келді. Оның отбасы Дурангодан Вальядолидке (Морелия) оның өте кішкентай кезінде көшіп келді. Ол сол жерде білім алып, 1835 жылы Сан-Николас колледжінде заңгер мамандығын аяқтады. Колледжде оқып жүргенде ол Мельхор Окампо және Сантос Деголладомен дос болып кетті. Ол Мексика-Америка соғысы кезінде конгресте қызмет етті, ал ондағы еңбегінің арқасында 1852 жылы штаттар оны Жоғарғы Сот төрағасы етіп сайлады. Қызмет еткен кезінде ол баспасөзді шектеуге бағытталған президенттік жарлықты конституцияға қайшы деп танылды. Президент Мариано Ариста 1852 жылдың маусымында жарияланған Халиско жоспарына елдің көп бөлігі қолдауын жоғалтқандықтан, ол отставкаға кетейік деп шешті және 1853 жылдың 5 қаңтарында бұл туралы ресми мәлімдеме жасады. Сол түні Хуан Б. Себальос Ұлттық сарайға шақырылып, президенттік оған жүктелгені хабарланды. Бұрынғы президент Ариста таңғы сағат 3:30-да сарайдан шығып, өкілеттігін Сыртқы істер министрі Аройоға конгреске жеткізу үшін тапсырды.

Компромисске ұмтылу

Себальос 1853 жылдың 6 қаңтарында қызметке кірісті және үкімет құруға кірісті. Генерал Бланко соғыс министрі, Дж. А. де ла Фуэнте сыртқы қатынастар министрі болып тағайындалды. Лодрон Де Гевара әділет министрі, ал Ж. М. Урдики қаржы министрі болды. Конгресс Себальосқа үкімет нысанын немесе қолданыстағы шарттарды өзгертуге, діни істерге, жеке меншікке және мемлекеттік немесе федералды биліктің артықшылықтарына қатысты шешім қабылдамау шартымен үш айға ерекше өкілеттіктер берді. Аристаның отставкаға келуі және Себальосқа революционерлермен бейбіт келісімге қол жеткізу үшін қызметке тағайындалуына байланысты, Себальос саяси тұтқындарды босатып, саяси қылмыскерлерге кешірім жасады, әкімдерді жаулықты азайтуға және бейбіт келісімге келуге көмектесуге шақырды. Себальос сондай-ақ Аристаның Перс шығанағы порларындағы тарифтерге енгізген өзгерістерін жойды. Ол көтерілісшілер билікке жеткізген мемлекеттік қызметкерлерді мойындауды және Аристаның әділетсіз түрде қызметтен шеттетуге ұшыраған қызметкерлерді қайта орналастыруды ұсынды.

Конгресс таратылуы

Конгресс бұл реформалармен ынтымақтаспады, көптеген мүшелері тіпті отырыстарға қатыспады, бұл қалған оппозицияға артық үн беруге мүмкіндік берді. Соңғы кезде, Себалос көтерілісшілердің талаптарына бойысынды, бірақ бұл қозғалыстың төбесіне өзінің орналасу мүмкіндігін сақтап қалатын тәсілмен жасады. 19 қаңтарда төменгі палатаға ұлттық құрылтай шақырып, федералды конституция жасау, президент сайлау және елде келісімді нығайту туралы заң жобасы ұсынылды. Депутаттар арасында өздерінің билігін таратуға шақырылғанына байланысты үлкен наразылық туды. Себалос пен оның министрлері сатқындықпен айыпталып, олардың ерекше өкілеттіктерін жоюмен, тіпті сотқа тартылумен қорқытылды. Себалос жауап ретінде Конгрессті таратып жіберді. Конгресс содан кейін жеке үйлердің бірінде жиналып, Себалосты импичментке тартуға және жаңа президент сайлауға тырысты. Пуэбла губернаторы Мугика и Озорио сайланды, бірақ ол қызметке кірісуден бас тартты. Жоғарғы сот төрағасының орынбасары Марселино Кастанеда сайланды, ол келісім берді, бірақ орналасу үшін Пуэблаға барғанда, Пуэбла заң шығарушы органы Сенаттан рұқсат талап етіп, оның өтуіне рұқсат бермеді. Сенат таратылғандықтан, рұқсат беруге мүмкіндігі болмады, сондықтан Кастанеда кері шегінуге мәжбүр болды. Осы уақытта Себалос Конгресстің мұндай саяси интригалармен айналысып жатқанын біліп, жиналыстарды таратып, оларды өткізуге кедергі келтірді. Оның министрлері жауап ретінде отставкаға шықты, бірақ Бланко қалды және революциялық көшбасшы Ураганы конференцияға шақырды.

Төмендеу

Себальос өзін күшейгенін сезініп, қарыз алуға және тарифтерді арттыруға мүмкіндік алды, бірақ кредиторлар алаңдады, себебі үкіметтің құлауы сәтке жақын болды және көтерілісшілер арасындағы келіспеушіліктер ғана болмайтын нәрсені кейінге қалдырғандай көрінді. Кейбір революциялық көшбасшылар федералды жүйені сақтауға тырысты, ал басқалары Такубая негіздерін қайта жаңғыртуға ұмтылды, кейбіреулері Санта-Ананы билікке көтеруді қалады, тіпті наразылықтың арасында монархистердің де сөздерін естуге болады. Бұрынғы соғыс министрі, генерал Роблес Песуэла, қазір Гвадалахарадағы үкімет әскерлерін басқаруға жауапты болған, Гуанахуатоға зейнетке шығып, консервативті байланыстары бар, орташа либерал Ledo губернаторымен келісімге келді. Олар Урагамен күш біріктіруге шешім қабылдады және үш бірлесіп 1853 жылдың 4 ақпанында Керетаро маңындағы Аройозаркода қабылданған жаңа революциялық жоспарды жасады. Жаңа жоспар Урагаға көрнекті тұлғалардан тұратын хунтаны тағайындауға құқық берді, ол бір жыл ішінде шақырылатын конгресс жаңа конституция қабылдағанша диктаторлық өкілеттіктермен президентті сайлауға тиіс болды. Себальос жаңа жоспардағы өкілеттігінің жоғалуын сезініп, оны қабылдамады, бірақ ол өз шешімін орындауға қажетті барлық билікті жоғалтқан еді. Министр Бланко енді Мексика қаласындағы гарнизонға басшылық ететін Ломбардинидің жағына қосылды. Штаттардың қолдауын алу үшін Аройозарко жоспарына өзгеріс енгізілді, штат заң шығарушы органдары диктаторды таңдауға мүмкіндік берді, сондай-ақ кандидаттардың арасында жер аударылған азаматтарды қоюға рұхсат беретін бап қосылды, бұл Санта-Аннаның сайлануына мүмкіндік беру үшін жасалған шара еді. Себальос бәріне қанағаттанбағандықтан, Санта-Аннаның қайта орнатуына қатысудан бас тартып, 1853 жылдың 7 ақпанында Жоғарғы Соттағы бұрынғы лауазымынан кетті. Көтерілісшілер Ломбардиниді оның орнына таңдады.

Кейінгі өмірі

Себальос Санта-Аннаның қайта билікке келгеннен кейін соттан алынып, жер аударылды. 1855 жылы Санта-Анна либералды қозғалыспен құлатылғаннан кейін, Себальосты президенттікке қайтаруды қалаған көптеген қолдаушылары болды, бірақ Себальос қоғамдық өмірге оралуға ниеті болмады және Францияда қоныстанды. Ол ауыр сырқатқа шалдығып, сол кезде Францияда тұратын көрнекті мексикалықтар оны зиярат етті. 1859 жылдың 20 тамызында Парижде дүние салды.