Кіріспе

Моншеран – Швейцариядағы Во кантонындағы Юра-Норд-Ваудо ауданындағы муниципалитет.

Тарих

Моншеран алғаш рет 1324 жылы Моншеран деп тіркелген. Салынған аумақтың 4,2%-ын тұрғын үйлер мен ғимараттар, ал 6,2%-ын көлік инфрақұрылымы құрайды. Электрмен жабдықтау және сумен қамтамасыз ету инфрақұрылымы, сондай-ақ арнайы дамытылған басқа да аумақтар аумақтың 1,6%-ын құрайды, ал саябақтар, жасыл аймақтар мен спорт алаңдары 1,3%-ын құрайды. Орманды жердің 29,1%-ы тығыз орманмен жабылған, ал 1,3%-ы жеміс бақшаларымен немесе ұсақ ағаш тобымен жабылған. Егіс жерінің 37,9%-ы егін өсіруге, 13,4%-ы жайылымға, ал 1,6%-ы жеміс-жидек бақшалары мен жүзімдіктерге пайдаланылады. Муниципалитет аумағындағы барлық су ағып тұрады. Муниципалитет Орбе өзенінің шатқалының солтүстігінде орналасқан.

Елтаңба

Қалалық гербтің суреті: қызыл фонда күміс тік сызықтар, төменгі жағында алтын тәж.

Демография

Моншеранның 2008 жылғы халқы, 11,7% құрамы шетелдік азаматтардан тұрады. Соңғы 10 жылда (1999–2009 жылдары) халық саны 3,6% өсті. Көші-қонның нәтижесінде 10,8% өсім, ал туыс-өлімнің нәтижесінде 7% өсім тіркелді. Халықтың көп бөлігі (2000 жылғы мәлімет бойынша) француз тілінде сөйлейді (385 адам немесе 95,3%), екінші ең көп таралған тіл – португал тілі (5 адам немесе 1,2%), үшінші – итальян тілі (4 адам немесе 1,0%). Неміс тілінде сөйлейтін 3 адам бар. 2000 жылы муниципалитетте 177 үйленбеген адам болды. 201 адам үйленген, 12-сі жесір, ал 14-і ажырасқан. 2000 жылы муниципалитетте 148 жеке тұрғын үй болды, орташа алғанда, әр үй шаңырағында 2,7 адам тұрды. 2000 жылы 142 пәтер (жалпы санының 91,0%) тұрақты түрде пайдаланылды, 10 пәтер (6,4%) маусымдық пайдалануда болды, ал 4 пәтер (2,6%) бос тұрды.

Ұлттық маңызы бар мұра нысандары

Швейцарияның ұлттық маңызы бар мұрасы ретінде тіркелген Сент-Этьен реформацияланған шіркеуі. Мончеран ауылының барлығы Швейцария мұрасы тізіміне енгізілген.

Саясат

2007 жылғы федералды сайлауда ең көп дауыс жинаған партия SVP болды, ол дауыстардың 31,03%-ын алды. Келесі үш ең көп дауыс жинаған партиялар: FDP (22,54%), SP (15,58%) және LPS партиясы (8,94%). Федералды сайлауда барлығы 125 дауыс берілді, сайлауға қатысу көрсеткіші 96,9% құрады.

Экономика

2010 жылы Моншеранның жұмыссыздық деңгейі 3,3% құрады. 2008 жылы бастапқы экономикалық секторда 21 адам жұмыс істеді және осы секторда 7 кәсіпорын жұмыс істеді. 61 адам екінші секторда жұмыс істеді және осы секторда 7 кәсіпорын болды. Үшінші секторда 38 адам жұмыс істеді, ал осы секторда 9 кәсіпорын жұмыс істеді. 2000 жылы 66 жұмысшы муниципалитетке келіп жұмыс істеді, ал 162 жұмысшы муниципалитеттен шығып жұмыс істеді. Муниципалитет жұмыс күшінің таза экспортері болып табылады, әрбір бір кіріп келген жұмысшыға шаққанда шамамен 2,5 жұмысшы муниципалитеттен шығып кетеді. Моншеранға келіп жұмыс істейтін жұмыс күшінің 16,7%-ы Швейцариядан тыс жерлерден келеді. Жұмыс істейтін халықтың 5,3%-ы жұмысқа қоғамдық көлікпен, ал 75,7%-ы жеке көлікпен барады. Оқу жылында округтік саяси аудан 578 балаға мектепке дейінгі білім беру қызметін ұсынды, оның ішінде 359 бала (62,1%) субсидияланған мектепке дейінгі білім беруге қол жеткізді. Кантонның бастауыш мектеп бағдарламасы студенттердің төрт жыл оқуын талап етеді. Муниципалитеттегі бастауыш мектеп бағдарламасында 24 студент оқыды. Міндетті негізгі білім беру бағдарламасы алты жылға созылады және онда 29 студент оқыды. Сонымен қатар, үйде оқыған немесе басқа дәстүрлі емес мектепке барған 1 студент болды. 2000 жылы Моншеранға басқа муниципалитеттен 7 студент келді, ал 77 тұрғын муниципалитеттен тыс жердегі мектептерге барды.