Хосе Хоакин Эррера: Мексиканың үш мәрте президенті болған саяхатшысы

Кіріспе

Мексиканың 14-ші президенті (1792–1854)
мексикалық саясаткер

Хосе Хоакин Антонио Флоренсио де Эррера и Рикардос (23 ақпан 1792 – 10 ақпан 1854) – мексикалық мемлекет қайраткері, Мексика президенті қызметін үш рет атқарған (1844, 1844–1845 және 1848–1851 жж.), сондай-ақ 1846–1848 жылдардағы Мексика-Америка соғысы кезінде Мексика армиясының генералы болған. Мексиканың тәуелсіздік соғысында бастапқыда Испанияға адал болды, бірақ соғыс соңында Игуала жоспарына қосылу үшін жағын ауыстырды. Бірінші Мексика Республикасы кезінде ол екі рет соғыс министрі қызметін атқарды. Мексиканың Орталық Республикасы тұсында ол мемлекеттік кеңес төрағасы лауазымына жетті, осының нәтижесінде екі рет президент болды. Санта-Анна 1844 жылы билікті қолға алғанда, Валентин Канализоны өзінің марионетка билеушісі етіп тағайындады, бірақ Канализо сол кезде астанада болмағандықтан, Эррера Канализо келгенге дейін уақытша президент болды және тек он күн ғана билікте болды. 1845 жылы Санта-Анна мен Канализо құлатылғаннан кейін, мемлекеттік кеңестің президенті Эррера тағы да президенттікке сайланды. Жыл соңында Эррера Техастың тәуелсіздігін мойындауға тырысып, мемлекетке опасыздық жасады деген айыппен құлатылды, бірақ оның ниеті Американың одан әрі басып кіруіне қарсы буферлік мемлекет құру болды. Мексика-Америка соғысы аяқталғаннан кейін, ол 1848 жылы қайтадан президент болып сайланды және көптеген экономикалық және саяси реформаларды жүзеге асырды. 1852 жылы оның басшылығының аяқталуы 1824 жылдан бері Мексикадағы биліктің алғашқы бейбіт түрде ауысуын белгіледі.

Ерте өмір

Хосе Хоакин Эррера 1792 жылы Халапа қаласында дүниеге келді және 1809 жылы, Мексика Тәуелсіздік соғысы басталуға бір жыл қалғанда, Ла Корона полкіне қосылды. Ол испандық жақтастар тарапынан соғыста қызмет етті және 1814 жылы капитан шеніне жетті. Ол Акулько шайқасы мен Кальдерон көпірі шайқасында болды, осыған орай ол құрмет медалімен марапатталды. Ол Эль-Магуэй шайқасы мен Зитакуаро шайқасында қатысты және 1811 жылдың соңында Толука қаласын қорғады. 1813 жылы Акатлан, Мескала өтегі мен Чичиуалькода шайқасты. Ол Акапульконы қайта басып алуға жіберілген экспедицияға қатысты. Ол Ахучитланға экспедицияның құрамында болды, онда Коюка, Тепантитлан және Тлакотепекте шайқасып, көтерілісші басшы Виктор Мануэльдің күштерін жеңді. 1816 жылдың маусымында ол Сан-Педрода маршал Авиланың әскерлерін жеңіп, оның барлық артиллериясын, оқ-дәрілерін және қару-жарағын тартып алды. Ол Текпан ауданының және кейіннен Акапулько үкіметінің басшысы болды, ол кезде әскери билік жүргізіліп тұрды. Ол бұл лауазымда 1817 жылдың қарашасына дейін қызмет етті. Содан кейін ол Жаухилья қоршауын бұзуға жіберілді және қарсыластар бекінген Закатула өзенінде шайқасты. Ол 1819 жылдың қыркүйегіне дейін Тьерра Калиенте аймағының бас қолбасшысы болып тағайындалды. Ол Тупатародан шегіну кезінде күштерге басшылық етті, содан кейін әскерін Ахучитланға жеткізіп, ондағы күштерге көмектесті. Ол 1819 жылдың қазан айында Сан-Гаспар бекінісі алынған кезде болды, содан кейін Акапулькодағы әкімшілік лауазымына оралды. Осы кезде соғыс көбінесе тоқтаған еді. 6 желтоқсанда Эррера барлық патриоттарға оған қосылуға шақыратын манифест жариялады және Конгресс қайта құрылатынын мәлімдеді. Оның уәдесі орындалды және Конгресс сол күні Ұлттық сарайда жиналды. Конгрессті қайта шақырғаннан кейін Эррера отставкаға кетті, бірақ Конгресс 10 желтоқсанда оның лауазымында қалуын қабылдады. Үкімет Санта-Аннаның қалған күштерін жеңуге шешім қабылдады. Мексика қаласы қоршауға алынды деп жарияланды және Конгресс азық-түлік сатып алу үшін облигациялар сатты. Көшелерде ор қазылды және үйлердің шатырларына артиллерия орнатылды. Елдің көбірек аймақтары Эррераға қосылған сайын, үкімет түпкілікті жеңіске жеткеніне сенімді болды және тіпті Санта-Аннаға бейбіт түрде басы иіп беруге мүмкіндік берді. Бұл ұсыныс Эррера үкіметінің заңсыздығы себебімен қабылданбады. Санта-Анна астананы айналып өтіп, Пуэблаға бет алды, оны қоршауға ала бастады. Генерал Николас Браво оны қууға жіберілді. Конфликттің аяқталуын тойлау үшін Конгресс Гвадалупе Қамқоршы Анасының шіркеуінде Эррераның, екі палатаның министрлерінің және Жоғарғы соттың қатысуымен салтанатты шара өткізді, сондай-ақ осы күнді еске алу үшін мереке жарияланды, онда Мексиканың барлық шіркеулерінде қасиетті мисса өткізілуге тиіс болды. Генерал Инкланға қылыш сыйланды, ал Пуэбланы қорғағандарға медальдар табысталды. Эррераны Закатекас және Халиско губернаторлары, генералдар Альварес және Ариста, муниципалитеттер мен департаменттік жиналыстар құттықтады. Эррера басшылығымен жүргізілген басқарудың маңызды мәселелерінің бірі конституциялық реформа болды. Ел ондаған жылдар бойы конституцияның федералды немесе централистік болуы туралы саяси және әскери қақтығыстарға тап болды, ал Санта-Анна диктатура орнату үшін централистік Bases Organicas-ты пайдаланды. Үкімет департаменттік жиналыстардың пікірін тыңдап, қай бағытта жүру керектігін анықтау үшін пікір алуды бастады. Сондай-ақ, конституцияны жою үшін заңдық негіз іздеуге кірісті. Екі ел арасында соғыс қаупі туды, ал Мексика Конгресі АҚШ Техасты аннексияламаса, дипломатиялық қарым-қатынасты жаңартпауға шешім қабылдады. Президентке елді қорғау үшін қажетті ресурстар мен жалдамалы әскерлерді жинауға рұқсат берілді. Ұлттың арасындағы антиамерикандық сезімдер күшейді, бұған баспасөз де ықпал етті. 1845 жылдың 14 желтоқсанында Сан-Луис-Потосидегі әскерлер Мариано Паредестің басшылығымен көтеріліс жасады. Революцияны бірнеше департаменттік жиналыстар қолдады, ал әскери көтеріліс тіпті Мехикоға дейін жетті. 30 желтоқсанда қарсылық көрсетуге мүмкіндік болмағандықтан, президент Эррера отставкаға кетті. Оның орнына Мариано Паредес келді. Мексика-Америка соғысы төрт айдан кейін басталды.

Jose Joaquin Herrera was born in Jalapa in 1792 and joined the regiment of La Corona in 1809, the year before the Mexican War of Independence began. He served on the Spanish Loyalist side of the war, and reached the rank of Captain of Fusiliers in 1814. He was present at the Battle of Aculco and the Battle of Calderón Bridge for which he was awarded a medal of honor. He saw action at the Battle of El Maguey and Battle of Zitácuaro and defended the city of Toluca towards the end of the year 1811. In 1813 he fought at Acatlan and at the pass of Mescala and in Chichihualco. He formed part of the expedition sent to retake Acapulco. He formed part of the expedition to Ajuchitlán where he fought at Coyuca, Tepantitlan and Tlacotepec, routing the forces of the insurgent chief Victor Manuel. In June 1816, he defeated at San Pedro to troops of Marshal Avila, seizing all of his artillery, munitions, and armaments. He was placed in charge of the district of Tecpan and later the government of Acapulco which was then being administered by the military. He remained at this post until November 1817. He was then sent to relieve the siege of Jaujilla and fought a battle at the river of Zacatula where the opposing armies had entrenched themselves on the opposite shore. He was named principal commandant of the Tierra Caliente until September, 1819. He was in command of forces during the retreat from Tupataro, after which he led his troops to relieve forces at Ajuchitlan. He was present when the Fort of San Gaspar was take in October 1819, after which he returned to his administrative post at Acapulco. The war had mostly died down at this point. On December 6, Herrera published a manifesto appealing to all patriots to join him and assuring that Congress would be reestablished. His promise was fulfilled and congress was able to meet at the National Palace that same afternoon. After having reconvened the congress, Herrera tendered his resignation, but the congress voted for him to remain on December 10. The government then resolved to defeat Santa Anna's remaining forces. Mexico City was declared to be under siege and Congress sold bonds to buy provisions. Trenches were dug in the streets and artillery positions on rooftops. As more regions of the nation adhered to Herrera, the government became more confident of their ultimate victory and even offered Santa Anna the opportunity to turn himself in peacefully. The offer was rejected on the pretext that Herrera's government was illegitimate. Santa Anna bypassed the capital and headed towards Puebla which he began to siege. General Nicolas Bravo was sent after him. To celebrate end of the conflict, Congress held a function at the Chapel of the Virgin of Guadalupe, assisted by Herrera, the ministers of both chambers, and of the supreme court, and a holiday was decreed to commemorate the day, at which Mass was to be celebrated at all Mexican churches. A sword was awarded to General Inclan, and medals were granted to those who had defended Puebla. Herrera was congratulated by the governors of Zacatecas and Jalisco, and by Generals Alvarez and Arista, by municipal governments, and departmental assemblies. One of the major issues facing the Herrera administration was that of constitutional reform. The country had faced decades of political and military conflict over whether the constitution should be federal or centralist, and Santa Anna had used the centralist Bases Organicas to establish a dictatorship. The government began to sound the opinions of the departmental assemblies to get feedback about which direction to proceed. It also began to seek a legal basis upon which to possibly annul the constitution. The threat of war now loomed between the two nations, and the Mexican congress resolved not to resume diplomatic relations without the condition that the United States would not annex Texas. The president was also authorized to raise the resources and conscripts necessary to defend the nation. The nation was inflamed by anti American sentiments, fueled by the press. On December 14, 1845, the troops at San Luis Potosí, mutinied led by Mariano Paredes. The revolution was seconded by several of the departmental assemblies and military revolt spread even to Mexico City. On December 30, unable to offer further resistance, President Herrera resigned. He was succeeded by Mariano Paredes. The Mexican American War would begin four months later

Үшінші төрағалық

Геррера соғыс барысында жаңарып, 1848 жылы бейбітшілік орнаған соң қайтадан сайланған тұңғыш президент атанды. 1848 жылғы 14 маусымда ол қазынашылық министрлігін реформалау туралы жарлық шығарды, мемлекеттік қызметшілер мен әскер бюджетін қысқартты және конгреске ұлттық қарызды консолидациялау жоспарын ұсынды. 1824 жылғы Конституция Мексика-Америка соғысы кезінде қайта қолданысқа енгізілді, бірақ конституциялық реформа мәселелері конгресте тоқтап қалды. Дегенмен, Герреро штаты 1849 жылғы 15 мамырда Мексика, Пуэбла және Мичоакан штаттарынан бөлініп алынған аудандардың негізінде сәтті құрылды. Ол тәуелсіздік күресінің батыры және бұрынғы президент Висенте Геррероның құрметіне аталды. Мексикада телеграф құрылысының алғашқы қадамдары 1851 жылы Мексика мен Пуэбла қалалары арасында желі тарту арқылы жасалды.

Қаржылық мәселелер

1850 жылдың 30 қарашасында мемлекеттік қарыз 3 пайыздық мөлшерлемемен бір қорға біріктірілді, ол кедендік түсімдердің жиырма пайызын алуға тиіс болды. Қарызды басқару және алымдарды қадағалау үшін комитет құрылды. 40 миллион песолық облигациялар шығару жоспарланды. Алайда, қаржылық деректердің жетіспеуіне байланысты жоспар сәтсіз аяқталды. Ұлттық қарыз сомасы бағасынан төмен болды, тіпті соғыстан кейін АҚШ төлеген өтемақыны ескергенде де, жаңа жоспар бойынша қарызды төлеуге жеткілікті қаражат болмады. Борышкерлер, шетелдіктер де, жергіліктілер де, наразылық білдірді, сондықтан қарызды шоғырландырудан бас тартты, борышкерлермен жеке келісімдер жасалды, бірақ барлығының ақырында төленеді деген кепілдік болмады. 1849 жылдың қарашасында әкімшілік шығындары айына 500 000 песомен шектелді, оның үштен екісі Соғыс министрлігіне бағытталды. Бұл шенеуніктердің жалақысын төмендетуді талап етті, нәтижесінде шектеулер кеңінен елеусіз қалды. Үкімет дефицитті жабу үшін АҚШ-тың соғыс өтемақысын пайдалануға мәжбүр болды. 1850 жылы мемлекеттік дефицит 8,5 миллион песоны құрады, ал келесі жылы ол 11,3 миллион песоға дейін өсті. Шешілмейтін мәселеге тап болған Қаржы министрлігі бірнеше отставкаға ұшырады, 1848 жылдың қаңтарынан 1851 жылдың қаңтарына дейін он алты түрлі қаржы министрі қызмет етті. Геррераның басқа министрліктері салыстырмалы түрде тұрақты болды. Дефицит мәселесіне қарамастан, экономика жақсарып келе жатқандай көрінді. Астық жинамы мол болды, ал кен орындары өнімділігін арттырды. Темір жол мен телеграф желісінің құрылысы басталды, ал Мексикадағы алғашқы өнеркәсіптік көрме 1849 жылдың 1 қарашасында Мехико қаласында ашылды. Тағы бір даулы шара – қатардағы сарбаздардың шендік дәрежеде өсуіне тыйым салу. Үкімет офицерлерді әскери училищалардан және армияны қысқартудан кейін жұмыссыз қалған офицерлерден таңдауды жөн көрді. Тіпті соғыс министрі де бұл шараға қарсылық білдірді, бірақ ол күшінде қалды. Ұлттық қауіпсіздіктің маңызды мәселесі – солтүстік шекарадағы үнді шабуылдарының күшеюі болды, ал Мексика үкіметі Гуадалупе келісімінде осы шабуылдарды бақылауда ұстау үшін американдық көмекке келісім жасады. Үкімет аймақты бекіту және тыныштық орнату үшін шекараға әскери отарлар құруға тырысты. Жобаға қаржы жетіспеуі кедергі келтірді, бірақ 1851 жылға қарай, жоспарланғандай кең көлемде болмаса да, отарларда орынды жетістіктерге қол жеткізілді, үш сәтті қоныста екі мыңнан астам адам тұрды. Сиерра-Гордадағы көтеріліс губернаторды көршілес штаттардан көмек сұрауға мәжбүр етті. Кейіннен екі мың адам келді, ал көшбасшы Кирос 1849 жылдың қазан айында тұтқындалып, өлім жазасына кесілді. Юкатан жерінде Касталық соғыс жалғасып жатты. Генерал Мишельторена бүлікшілікті бақылауға алу үшін федералды күш-жігерді басқаруға келді. Майя басшылары алға жылжып, Санта-Крус қаласында штаб-пәтерін құрды. Мишельторена жағдайды бақылауға алмағандықтан, 1851 жылдың мамырында генерал Вегамен ауыстырылды.

On November 30, 1850, the national debt was consolidated into one fund with the interest rate set at 3 percent, that was to receive twenty percent of custom house revenues. A committee was set up to manage the debt and oversee the collection of duties. Forty million pesos of bonds were set to be issued. The plan however failed due to a lack of financial data. The amount of national debt was underestimated and even taking into account the indemnity paid by the United States after the war, it was discovered that there were not enough funds to realistically pay off the debt under the new plan. There was outcry by debtors both foreign and domestic, and a consolidation of the debt was abandoned to make individual arrangements with debtors with no certainty that everyone would eventually be paid. In November 1849, administrative expenses were limited to 500,000 pesos a month, with two thirds of that going to the War Department. This required a reduction of salaries for officials, leading to the limit to be widely ignored. The government had to use the U. S. war indemnity to continue paying off the deficit. By 1850 the government deficit was 8.5 million pesos which by the following year had risen to 11.3 million pesos. Seemingly facing the impossible, the Ministry of Finance was plagued by a series of resignations, and from January 1848 to January 1851, there were sixteen different finance ministers. The rest of Herrera's ministry's were relatively stable. Regardless of the intractable issue of the deficit the economy seemed to be overall improving. Abundant harvests were reported, and the mines began to increase their yields. Construction on a railway and telegraph line was begun, and the first industrial exhibition in Mexico opened on November 1, 1849, in Mexico City. Another controversial measure was the prohibition of promotion from rank and file troops. The government preferred that officers come from the military schools and from the pool of officers now unemployed due to army reductions. Even the minister of war protested against this measure but it stood. A pressing issue of national security was the strength of Indian raids on the northern frontier, and the Mexican government had already secured in the Treaty of Guadalupe, American aid in keeping these raids under control. The government attempted to establish military colonies along the frontier to settle and pacify the region. The project was hampered by lack of funds, but by 1851, despite not being as extensive as originally planned, reasonable progress on the colonies had nonetheless been made, and three successful settlements were home to over two thousand individuals. An insurrection in the Sierra Gorda led to the governor requesting aid from the surrounding states. Two thousand men subsequently arrived and the leader Quiros was captured and executed in October 1849. The Caste War was also ongoing in Yucatán. General Micheltorena arrived to take charge of federal efforts to keep the insurrection under control. The Maya leaders were advancing, and established a headquarters at Chan Santa Cruz. Micheltorena resigned after failing to keep the situation under control and was replaced in May 1851, by General Vega.

Сыртқы қатынастар

Өзінің билігінің соңына қарай Эррера Техуантепек тамағы арқылы канал немесе темір жол салу туралы АҚШ-пен келісімшарт жасауға кірісті. Келісімшарт үкімет тарапынан мақұлданды, бірақ құрылысты қорғау үшін АҚШ-қа әскер жіберуге рұқсат беретін тармақ болғандықтан парламент қабылдамады. 1848 жылғы революциялар кезінде Папалық штаттардағы дүрбелеңге жауап ретінде Мексика үкіметі Папа Пий IX-қа пана берді, ал Папа Мексикалық кардинал құру мүмкіндігін қарастырып, президент Эррераға марапат берді.

Төралқадан кейінгі кезең

1851 жылғы сайлауда Мариано Ариста жеңіске жетті, ал Эррера 1828 жылы билікті Висенте Геррероға өткізген Гуадалупе Викториядан кейін мерзімін толық аяқтаған алғашқы мексикалық президент болды. Қызметтен кеткен соң Эррераны президент Ариста Такуабаядағы үйіне дейін сүйемелдеді. Ол денсаулығы нашарлап сол жерде тұрды және 1845 жылы оны құлатудағы маңызды рөлінен кейін, Санта-Аннаның 1853 жылы қайтадан билікке оралуын көруге өмір сүрді. Эррера 1854 жылдың 10 ақпанында кедейлікте қайтыс болды. Ол Сан-Фернандо зиратына жерленді. Қоштасу рәсіміне Хосе Мария Лакунза, Луис Г. Куэвас және басқа да офицерлер мен шенеуніктер қатысты.