Кіріспе

Ресейдің алыс шығысындағы Камчатка түбегінде көптеген күшті жер сілкінісі болған. 1737, 1923 және 1952 жылдарғы оқиғалар мегатрист жер сілкіністері болып, цунами тудырды. Осы аймақтан тағы да көп жер сілкінісі мен цунамилер басталады.

Тектоникалық орта

Камчатка түбегінің оңтүстік бөлігі, Тынық мұхиты тақтасы Құрыл-Камчатка шұңқырының бойымен Охотск тақтасының астына батып, конвергенттік тақта шегінде орналасқан. Екі тақтаның жуықтасу жылдамдығы шамамен жылына 86 мм құрайды. Жер сілкіністері екі тақта арасындағы мега-жұмыр шекарасында, батып бара жатқан Тынық мұхиты тақтасының және үстінен жабатын Охотск тақтасының ішіндегі жарылыстардан туындайды. Түбектердің солтүстік бөлігі Құрыл-Камчатка және Алеут шұңқырының конвергенттік шекараларынан алыс орналасқан, бірақ Солтүстік Америка тақтасының ішіндегі екі бөлік – Колыма-Чукотка және Беринг теңізі микротақталарының шекарасынан өтеді. Бұл шекара үлкен Оңтүстік-Батыс – Солтүстік-Шығыс бағытындағы жарықтар арқылы белсенді қысқару мен оң жақты қанағатсыз жылжуға мүмкіндік береді.

1737 жылғы жер сілкінісі

1737 жылғы жер сілкінісінің эпицентрі осы жерде орналасқан. Бұл жер сілкінісі 40 км (25 миль) тереңдікте болды. Оның магнитудасы 8,3 Ms (9,0Mw) деп есептелді.

1841 жылғы жер сілкінісі

9,0 шамасындағы жер сілкінісі, эпицентрі жағалауға жақын болған, үлкен цунами тудырды.

1923 жылғы жер сілкіністері

1923 жылдың 3 ақпанында шамамен 8,3–8,5 магнитудалы жер сілкінісі 25 футтық цунамиді тудырды, ол Камчаткада үлкен зардаптарға әкелді, 3 адам қаза болды. Цунами Гавайиға жеткенде 6 метр (20 фут) биіктікте болды және кем дегенде бір адамның өмірін қиды.

1952 жылғы жер сілкінісі

Негізгі жер сілкінісі 1952 жылғы 4 қарашада 16:58 GMT (5 қараша, 04:58 жергілікті уақыт) болды. Бастапқыда 8,2 дейін бағаланған жер сілкінісі кейінірек 9,0 Mw-қа түзетілді. Осының салдарынан үлкен цунами пайда болып, Камчатка түбегі мен Курил аралдары маңында қираушылық пен адам өмірінің қазасына әкелді. Гавайиде де соққы болды, шамамен 1 миллион АҚШ долларына дейін шығын келтірілді және мал жануарларынан да зиян көрілді, бірақ адам қазасы тіркелмеді. Жапонияда зардап шеккендер мен зақым келгендер туралы хабарлама түспеді. Цунами Аляска, Чили және Жаңа Зеландияға дейін жетті. Жер сілкінісінің ошағы 30 км тереңдікте орналасқан. Субдукциялық аймақтың жарылу ұзындығы 600 км (373 миль) құрады. Шамамен 247 000 км² (90 367 шаршы миль) аумақта, 40 және 60 км (25 және 37 миль) тереңдікте жер сілкінісінен кейінгі дүмпулер тіркелді. Тарихи және геологиялық жазбаларға негізделген цунами толқынының таралуын жаңадан талдау, жарылудың сығуын көрсетуге көмектесетін бірнеше мәліметтерді ұсынады.

1959 жылғы жер сілкінісі

4 мамырда 20 км тереңдікте 8,0 магнитудалы жер сілкінісі болды, оның ең жоғары сезілген қарқындылығы VIII MSK құрады. Бұл Солтүстік Америка тақтасының ішіндегі екі микропластинканың шекарасындағы керілеу типіндегі жер сілкінісі болды. Оқиға нәтижесінде 140 км-ге созылатын жер беті жарылысы пайда болды.

2020 жылғы жер сілкінісі

7,5 балдық жер сілкінісі 25 наурызда болды. Бұл 2013 жылы Охот теңізінде болған жер сілкінісінен бері Ресейде тіркелген ең күшті жер сілкінісі болды. Алғашқыда магнитудасы 7,8 деп хабарланған, кейін 7,5-ке төмендетілді. Бұл сілкініс, Тынық мұхиты табағының батып кетуі кезінде, тектоникалық жол бойындағы ішкі плиталық қысымнан пайда болды. Эпицентр 1952 жылғы Северо-Курильск жер сілкінісінің үлкен сырғу аймағында орналасқан, ол 9,0 магнитудалы мега-толқынды жер сілкінісі еді. Ірі қысымдық белсенділік, біріктірілген аймақтардағы үлкен қысымдық оқиғалардың алдында және одан кейін ұзақ уақыт бойы жиі кездеседі, бұл плиталар арасындағы кернеудің жинақталуын көрсетеді. Эпицентрден 460 км қашықтықта орналасқан Петропавл-Камчатский қаласында жер сілкінісінің интенсивтігі 5 балға жетті, ғимараттардағы заттар құлап, адамдар қауіпсіздік үшін көшеге қашты. Жер сілкінісінен кейін дереу цунами туралы ескерту жарияланды. Тынық мұхитындағы цунами ескерту орталығы бастапқыда жер сілкінісінің эпицентрінен 1000 км радиуста қауіпті цунами толқындары болуы мүмкін екенін хабарлады. Бұрынғы осындай күшті жер сілкіністері эпицентрден алыс жерлерде цунами тудырған. Камачаткада шамамен 700 метрлік цунами тіркелді.