Кіріспе

Мексиканың 7-ші президенті (1833–1834; 1846–1847)

Валентин Гомес Фариас (Valentín Gómez Farías; 14 ақпан 1781 – 5 шілде 1858) – мексикалық дәрігер және либерал саясаткер, Мексика президенті болып екі рет сайланды: біріншісі – 1833–1834 жылдары, Бірінші Мексика Республикасы кезеңінде, екіншісі – 1846–1847 жылдары, Мексика-Америка соғысы кезінде. Гомес Фариас 1833 жылғы наурыз айында Антонио Лопес Санта Аннамен бірге президенттікке сайланды, олармен бірге президенттік қызметін бөлісті. Оның мерзімінде сайланған Конгресс пен әкімшілік те либералды болды және Мексика армиясы мен католик шіркеуінің саяси билігін шектеуді көздеді. Бұрынғы консервативті және автократиялық президент Анастасио Бустамантенің жақтастарына қарсы қудалау шаралары да жүргізілді, бірақ Гомес Фариас оларды жұмсартуға тырысты. Бұл саясатқа қарсы консервативтік көтерілістер күшейді, соңында Гомес Фариастың вице-президенті Санта Анна жақтан өтіп, 1834 жылғы сәуірде оны қызметтен шеттетуге себепкер болды. Гомес Фариас құлағаннан кейін Бірінші Мексика Республикасы Мексиканың Орталық Республикасымен ауыстырылды. Гомес Фариас федералистік жүйеге оралуды қолдауын жалғастырды және 1840 жылы президенттікке қайта келген Анастасио Бустаманте үкіметіне қарсы сәтсіз көтеріліс ұйымдастырды, оның нәтижесінде Ұлттық сарай қоршауға алынды. Федералды жүйе 1846 жылы Мексика-Америка соғысы басталғаннан кейін қайта жаңғыртылды, ал келесі президенттік сайлауда Гомес Фариас, енді федерализмді қолдайтын және Гомес Фариаспен келіскен Санта Аннамен бірге қайта сайланды. Олар билікті алғашқы әкімдік кезеңдеріндегідей бөлісті. Соғысқа қажетті қаржыны табу үшін Гомес Фариас әкімшілігі 1847 жылғы қаңтарда шіркеу жерлерін мемлекеттік меншікке алды және сатты. Бұл шара дау тудырып, мексикалық консерваторлардың наразылығын тудырды. Темірқасықта Санта Анна Буэна-Виста шайқасынан Мексика қаласына оралып, Веракрустағы Винфилд Скотттың әскерлеріне қарсы күреске назар аударды. Ол жол жүрісінде көтеріліс туралы хабарды алды және төреші рөлін атқарды. Санта Анна екі адам бірге сайланғаннан кейін Гомес Фариасты тағы бір рет қызметтен шеттетуге бел буды. Гомес Фариас қоғамдық өмірден шығып қалған жоқ, 1856 жылы ол 1857 жылғы Конституцияға әкелген, өзінің президенттік кезеңдерінде алғаш рет көтерген көптеген реформаларды қамтитын маңызды Ла Реформаны ашқан конгресске сайланды. Ол 1858 жылы Реформа соғысы кезінде қайтыс болды.

Ерте өмір

Валентин Гомес Фариас 1781 жылғы 14 ақпанда Гвадалахара, Халиско қаласында дүниеге келді. Ол сол қаладағы университетке оқуға түсіп, дәрігер болуды оқыды. Оқу кезінде француз тілін үйреніп, сол кезде Жаңа Испанияда жасырын түрде таралған ағартушылық еңбектерді оқыды. Оның диссертациясына ағартушылық авторлардың ықпалы соншалықты күшті болды, ол Мексика инквизициясының назарын аударды, бірақ оған қарсы ешқандай заңдық шара қолданылмады және ол Гвадалахарада сәтті медициналық практика ашты. 1817 жылғы 17 қазанда Агуаскалиентес қаласында Исабель Лопеске үйленді. 1821 жылы Агустин де Итурбиде басшылығымен Игуала жоспары арқылы Мексика тәуелсіздігі жеңіліп, монархия ретінде жаңа мемлекет құрылды. Конституция жобасын жасау үшін конгресс сайланды, және Гомес Фариас та оған сайланды. Алғашқыда таққа Испания король отбасының мүшесі ұсынылды, бірақ Испания үкіметі ұсынысты қабылдамағаннан кейін Итурбиденің жақтастары конгреске оны император етіп сайлауға шақырды. Осы кезде Гомес Фариас Итурбиден қолдағандардың арасында болды, тіпті конгресте Итурбиді император етіп сайлаудың құқығы мен заңдылығын қорғайтын сөз сөйледі, содан кейін Итурбиде Бірінші Мексика империясының императоры болып сайланды. Либерал Гомес Фариас Итурбиденің конституциялық монарх болатынын күтті, бірақ келесі айларда Итурбиде автократиялыққа ұмтылып, конгреске басып отырды, тіпті оны таратып жіберді, осыдан кейін Гомес Фариас оған қарсы шықты. 1823 жылы Мексика империясы құлағаннан кейін Гомес Фариас Мексиканың алғашқы президенті болып сайланған Гуадалупе Викторияның президенттік кандидатурасын қолдады. Либерал президент Висенте Герреро кезінде Лоренцо де Завала қазына министрі қызметінен кетті, себебі ол сол кезде Мексика штатының губернаторы болды, Гомес Фариасқа оны алмастыру ұсынылды, бірақ ол қызметтен бас тартты. 1832 жылы Санта-Анна консервативті президент Анастасио Бустамантеге қарсы Веракрус жоспарын жариялағанда, Гомес Фариас Заккатекас губернаторы Гарсияны көтерілісшілердің жағына қосылуға көндірді. Көтеріліс жыл бойына жалғасып, президенттің құлатылуымен аяқталды. Анастасио Бустаманте құлағаннан кейін Гомес Фариас Гомес Педрасаның кандидатурасын қолдады. Мануэль Гомес Педраса наурыз айында өтетін келесі сайлауға дейін президенттік лауазымды атқаруға шақырылды және ол Гомес Фариасты қазына министрі етіп тағайындады.

Бірінші төрағалық

1833 жылғы наурыз айындағы сайлауда Гомес Фариас пен Санта Анна тиісінше президент және вице-президент болып сайланды. Олар лауазымдарды бөлісіп, кезекпен атқаруға келісті. Гомес Педрасаның өкілеттігі 1 сәуірде заңды түрде аяқталғанда, ол билікті Гомес Фариасқа тапсырды, себебі Санта Анна сол кезде астанада болмады. Бұл Санта Аннаның Гомес Фариастың католик шіркеуі мен әскерге бағытталған радикалды реформаларына қатысты халық пікірін білу үшін жасаған қастандық болуы мүмкін деген күдік тудырды.

Дін қызметкерлеріне қарсы науқан

Гомес Фариас билікке келгеннен кейін баспасөз антиклерикалды сипат ала бастады. Дін қызметкерлері дүниеге құмар, ашкөз екіжүзділер деп айыпталды, ал Киелі кітап надандық дәуірінен қалған ақымақтық пен жалғандыққа толы деп сыналып, кешірілді. Рим папасының билігі де сынға ілінді. Прогрессивтілер Мексиканың ғана емес, сонымен қатар пападан да тәуелсіздік алғанын жариялады, ал дін қызметкерлері шетелдік билікке бағынышты деп шабуылға ұшырады. Католик дін қызметкерлері қорланды, Хуитцилопочтлидің (адамдық құрбандықтар қабылдаған) қызметшілері, парызшылдар және аристократтар деп аталып, мазақ етілді. Дін қызметкерлеріне қарсы жазушылар өздерінің ісін қолдау үшін француз революциялық ассамблеясының сөздерін келтірді. Дін қызметкерлері үкімет бақылауына алынды. Министр Мигель Рамос Ариспе папаның бұйрықтары мен басқа да паптық жарлықтарының Мексикада үкімет рұқсатысыз жариялануына тыйым салды. Саяси ахуалға орай, 1833 жылы қасиетті аптада конгресс жұмысты тоқтатпауы ұсынылды, бірақ бұл шара қабылданбады. Бұл уақытта Лоренцо де Завала басқарған Мексика штаты ондықтан босатылған заңдық міндеттемелерді жойды. Веракрус конгресі және басқа штат заң шығарушы органдары діни қауымдардың мүлкін тәркілеу туралы декреттер қабылдады, содан кейін Веракрус штаты барлық монастырларды жапты. Бұл үкіметтің барлық дінді жоюға тырысады деген қорқынышқа әкелді, сондықтан Гомес Фариас мұндай ниеті жоқ екенін түсіндіретін хабарлама жариялауға мәжбүр болды. 1833 жылдың 27 қазанында ондық төлеуді төлеудің заңдық міндетінен босату туралы шешім қабылданды. Депутаттар палатасының комиссиясы шіркеудің барлық мүлігін мемлекеттік меншікке беруді ұсынды, бірақ бұл заң ретінде бекітілмеді. 1833 жылдың 6 қарашасында монахтардың антын орындау міндетінен босатылды. 1833 жылдың 17 желтоқсанында Мексика үкіметіне шіркеу иерархиясына тағайындамалар жасау құқығы берілді, бұл «патронато» деп аталды. Бұрынғы үкімет рұқсатысыз жасалған тағайындамалар күшін жойды. Реформаторлар ондық төлеуді төлеу міндетін жою шіркеуді қаржыландырудан айырады деп үміттенеді, бірақ көптеген адамдар оны төлеуін жалғастырды. Сол сияқты, көптеген монахтар мен қарындастар заң бойынша кетіп қалуға рұқсат берілгеніне қарамастан, өздерінің діни қауымдастықтарында қалды. Қазан айында дін қызметкерлеріне оқытуға тыйым салынды, ал Мексика университеті шіркеу басқаруында болғандықтан жабылды. Университет шіркеуі сыра қайнату зауытына айналдырылды. 1834 жылы антиклерикалды науқан өзінің ең жоғары нүктесіне жетті. Діни мерекелер мен олармен байланысты тойлар ел бойынша тоқтатылды, ал дін қызметкерлеріне үкімет рұқсатысыз бауырластықтар құруға тыйым салынды. Кейбір жергілікті жерлерде монастырлар мен шіркеулер тәркіленді. Кейбір шіркеулер театрларға айналдырылды.

Тыйым салулар мен қарсылық

Гомес Фариас билікке алғаш келген кезде, Анастасио Бустамантедің бұрынғы министрлерінің барлығы, бұрынғы қазынашылық министрінен басқа, жасырынған. Бұрынғы Бустаманте үкіметінің мүшелерін соттау үшін трибунал құрылды. 1833 жылғы 23 маусымда, елдің түкпір-түкпірінде көтерілістер күшейген кезде, конгресс «Лей дель Касо» деп аталатын заңды қабылдады, ол үкіметке қарсы деп саналған елу бір адамды алты жылға қамауға алуға және елден қуғынға жіберуге рұқсат берді. Олардың арасында бұрынғы президент Бустаманте, Хосе Мариано Мичелена, және т.б. Санта-Мария үкіметті түрмелерді саяси қарсыластармен толтырғаны үшін сынға алған памфлет жариялады. Бұл шара Гомес Педрасаның кезінде басталған және әскер арасында үкіметке қарсылық тудырған, еріксіздікке ұқсас шара ретінде қарастырылды.

Жетілмеген көтерілістер

26 мамырда Морелияда полковник Игнасио Эскалада үкіметке қарсы шығып, Санта-Аннаны Гомес Фариасты құлатуға шақырды. Санта-Анна бұған келіспей, ел бойынша өршіп жатқан басқа көтерілістерге қарсы күреске шықты. Эскалада генерал Валенсиядан жеңіліс тапты. Осы кезде 6 маусымда Сючиде Санта-Аннаның өзінің әскерлері оған қарсы бүлік көтерді, ол Яутепекке жеткізілді. Бірақ олар оны диктатор деп жариялап, көтерілісшілерге қосылуды қалады. Көтеріліс астанаға жетті, 7 маусымда әскер мен полиция көтеріліс жасап, Ұлттық сарайға шабуылдады, бірақ жеңіледі. Гомес Фариас алты мыңдық әскер жинап, астананы әскери жағдайға енгізіп, Санта-Аннаның қашуына көмектескендерге сыйлық ұсынды. Ал Санта-Анна астанадағы көтерілістің сәтсіз аяқталғанын байқаған соң, көтерілісші әскерлерінен қашып, үкіметке қайта оралды. 10 шілдеде Санта-Анна екі мың төрт жүз әскермен және алты артиллериялық құралмен астанадан шықты. Ол бұрын Санта-Аннаны көтерілісшілерге шақырған генерал Мариано Аристаны Гуанахуатоға қуды, ол 8 қазанда басылып берді. Ел үшін уақытша тыныштық орнады.

Ауыстыру

Санта Анна Гомес Фариасты құлатуға қатысу туралы бірнеше ұсынысты қабылдамады, бірақ 1834 жылы антиклерикалды науқанға қарсы наразылық күшейгенде, Манга-дель-Клаводағы оның иелігіне Гомес Фариас пен Конгрессті тежеу туралы елдің түкпір-түкпірінен өтініштер келіп жатты. Сонымен қатар, Гомес Фариастың прогрессивті жақтастары арасындағы ішкі тартыстар да жалғасып жатқандықтан, Санта Анна сәуір айында соңғы рет әрекет етуге шешім қабылдады. Конгресс таратылды, патронато жойылды, жасырынған епископтар өз қызметтеріне қайта оралды. Бұрынғы Бустаманте әкімшілігінің мүшелерін соттауға арналған трибунал таратылды, Мексика университеті қайта ашылды және жер аударылғандарға елге оралуға рұқсат берілді.

Президенттік кезеңдер арасындағы өмір

Гомес Фариас Мексиканы тастап, Нью-Орлеанға көшіп кетті, онда ол жинаған ақшасымен күн көріп өтті. 1838 жылы ол қайта оралды және Веракрус қаласында оның қолдаушылары оны құрметпен қарсы алды. Ол астанаға кіргенде, халықтың бір бөлігі бұрынғы президентіне қолдау көрсетті. Гомес Фариасқа елде болуға заңмен рұқсат берілген еді, бірақ оны қарсы алған шулы қарсылықты естіген соң, министрлер кеңесі оны бақылауда ұстау туралы шешім қабылдады. Гомес Фариас 1832 жылы құлатуға көмектескен президент Бустамантемен кездесіп, үкіметке құрметтейтінін айтты. Бірақ үкімет оны бүлік тудыру күдігімен тұтқындады, және Гомес Фариас судьяға үйінде саяси жиналыстар өткізгенін мойындады. Дегенмен, Фариас федерализмді қолдаған Бустамантенің қысқа ғұмырлы үкіметтерінің бірінің арқасында жақын арада босатылды.

1840 жылғы федералистік революция

Осы арада федералист генерал Хосе де Уреа, 1838 жылы Бустамантеді құлатуға әрекеттенген болатын. Ол тұтқындалды, бірақ федералист әріптестерімен байланысын үзбеді және 1840 жылдың 15 шілдесінде түрмеден қашып шықты. Бірнеше жүз әскермен Үрреа Ұлттық сарайға басып кірді, ұйықтаған сарай күзетшілерінің бақылауынан тыс өтіп, Бустамантедің жеке күзетшісін жеңіп, президентті төсек бөлмесінде тосыннан шақырды. Бустаманте қылышына қол созғанда, Үрреа өзінің келгенін мәлімдеді, ал президент оған жамандаумен жауап берді. Әскерлер мылтықтарын Бустамантеге бағыттады, бірақ офицер оларды тоқтатты, Бустаманте бір кезде Итурбидтің оң қолы болғанын еске салды. Президенттің қадір-қасиеті сақталатынына көз жеткізілді, бірақ ол енді көтерілісшілердің тұтқыны болды. Соғыс министрі Альмонте осы уақытта құтқару операциясын ұйымдастыру үшін қашып кетті. Көтерілісшілер енді Гомес Фариасқа революция басшылығын ұсынды, ол оны қабылдады. Үкіметтік және федералист күштері астанаға жиналды. Федералистер Ұлттық сарайдың төңірегіндегі барлық аумақты басып алды, ал үкіметтік күштер шабуылға дайындық жасады. Түстен кейін шайқастар басталды, кейде артиллерия да қолданылды. Тұтқын президент тамақ ішіп отырған асханаға зеңбірек оғы түсіп, үстелді қирандылармен жапты. Қақтығыс тоқтап қалғандай көрінді, президентті келіссөздер жүргізу үшін босатуға шешім қабылданды. Келіссөздер сәтсіз аяқталып, астана он екі күнге созылған соғысқа ұшырады, нәтижесінде мүліктерге зиян келді, бейбіт тұрғындар қаза тапты және қаладан көптеген адамдар қашқындар ретінде шығып кетті. Содан кейін Санта-Анна басшылығымен үкіметтік күштердің жолға шыққаны туралы хабар келді. Елорданы қиратып, ұзаққа созылған қақтығысқа түсірмеу үшін келіссөздер қайта басталды және атысты тоқтату туралы келісімге қол жеткізілді, сондай-ақ көтерілісшілерге кешірім берілді.

Мексика-Америка соғысы

Гомес Фариас жасырынған, 2 қыркүйекте Веракрусқа кетті. Одан кейін Нью-Йоркке, содан соң тәуелсіздік жариялаған және федералистік жүйеге қайта оралуды жақтаған Юкатанға барды. Ол онда екі жыл тұрып, кейін Нью-Орлеанға көшіп, 1845 жылы Санта-Аннаның құлатылуынан кейін Мексикаға оралды. Президент Эррера оны сенатор етіп тағайындады, ал Гомес Фариас Техасты қайта бағындыруға бағытталған Эррераның саясатына қарсылық білдірді. Дегенмен, ол Техасқа қатысты келісімшілдік іздегені үшін Эррераны құлатқан Мариано Паредестің басқаруындағы қандай да бір қызметтен бас тартты. Мексика-Америка соғысы басталғанда, Гомес Фариас Мексиканы осындай қиын жағдайда біріктіре алады деген сеніммен өзінің бұрынғы қарсыласы Санта-Аннаны қайта шақыруды қолдады. Гомес Фариас Жозе Мариано Салас президенттігі кезінде қаржы министрі болды және ішкі тарифтерді жою, авторитарлық заңдарды реформалау және барлық мексикалықтардың біртігіне негізделген соғысты жалғастыру шартымен бұл лауазымды қабылдады. Ол бір айдан астам уақыт қызмет етті, осы уақытта Санта-Анна астанаға қайта кірді, ал оның көлігінде 1824 жылғы Конституцияны ұстап тұрған Гомес Фариас болды.

Екінші төрағалық

1846 жылдың желтоқсанында Санта Анна мен Гомес Фариас президент және вице-президент болып сайланды, бұл олар он үш жыл бұрын, 1833 жылы болған жағдайды қайталады. Сол кездегідей, олар қызмет орнын алмастыратын болды, Гомес Фариас осы кезеңде президенттік міндетін атқаруға мүмкіндік алды. Гомес Фариас соғыстың американдықтарды Мексиканың барлық территориясынан қуғанша тоқтамайтынын жариялады. Ол тұрақты кабинет құруға күш салды, сонымен қатар 1846 жылдың желтоқсанында Юкатанның тағы да бөлініп кетуімен және соғысқа қатыспау ниетімен күресті. Юкатандық кемелер американдық теңіз күштерінен тартып алудан сақтану үшін өз туларын көтеріп жүруге бастарды.

Чиркінің жерлерін мемлекет меншігіне беру

Үкімет соғысты қаржыландыру үшін күресіп жатты, бұл мәселені қаржы министрлігіндегі жемқорлық одан әрі ушықтырып, үкімет мүлік иелерінің аудитін ұсынғанда сенімсіздік тудырды. 1847 жылдың 7 қаңтарында конгреске қаржы министрлігі комиссиясының бес мүшесінің төртеуі қол қойған заң жобасы ұсынылды. Бұл заң жерді мемлекеттік меншікке айналдырып, содан кейін сату арқылы шіркеуден он бес миллион песоны тартып алуды көздеді. Бұл, өз кезегінде, Гомес Фариастың қарсыластарын оның 1833 жылғы дін қызметкерлеріне қарсы науқанын қайта жаңғыртуы мүмкін деген қорқынышқа жетеледі. Жарлыққа конгресс президенті Педро Мария де Аная қол қойды, ал Гомес Фариас қаржы министрі Зубиетаның қолдауымен оны бекітті. Зубиетаға кез келген алаяқтықтан немесе шараның тиімділігіне кедергі келтіретін байлықты жасырудан аулақ болу туралы нұсқау берілді. Шіркеу жерінде тұратын жалдамалы шаруалар, егер олар жалдақыны шіркеуге емес, үкімет өкілдеріне тапсырса, айыппұл төлейтін болды. Сыртқы істер министрі Хосе Фернандо Рамирес шіркеулердегі саяси агитацияны күтіп, тиісті үнді заңдарын қолдануды ұсынды. Соғыс министрі Валентин Канализо қоғамдық тәртіпті бұзушыларға қарсы заңдарды қатаң түрде орындауды талап етті. Жергілікті қарсылық жарлыққа қарсы күшті болды. Керетаро, Пуэбла және Гуанахуато штаттарының заң шығарушы жиналыстары конгреске жарлықты жою туралы өтініш жасады, Дуранго штаты оны орындаудан бас тартты, ал Керетаро штаты соғысқа қаржыландырудың балама жоспарын ұсынды. Шіркеу жерінде тұратын жалдамалы шаруалар да жарлықты орындауға қарсылық көрсетті. Либералдық газет барлық қолда бар қаражатты жинау мүмкіндіктерінің арасында үкімет соғыс кезінде халық пікірін ескермей шіркеу жерлерін мемлекеттік меншікке алуды таңдағанын айтты және оқырмандарына 1833 жылы Гомес Фариас шіркеу жерлерін мемлекеттік меншікке алуға тырысқанда либералдық үкімет құлағанын еске салды. Сыртқы істер министрі Рамирес кабинетпен болған қақтығыстардан кейін, шіркеу жерлерін сатып алушыларды табудағы қиындықтарға байланысты отставкаға кетті. 26 қаңтарда президент Гомес Фариас шіркеу жерлерін сатуды жүзеге асыруға жауапты хунтаны тағайындады. Заңгерлер Куэвас пен Мендес қатысуға ниет білдірмегендері үшін айыппұл төледі. Сондай-ақ, қаржы министрлігін тексеру шарасы қабылданды, яғни жемқорлықты азайту мақсатында, тиісті лауазымды тұлғалар әр төрт күнде бір рет шіркеу жерлерін сату барысы туралы есеп беруге және кез келген кешігулерге себеп болған факторларды түсіндіруге міндетті болды. 15 қаңтарда астанада наразылық акциялары болды, бірақ үкімет шіркеу жерлерін мемлекеттік меншікке алу саясатын жүзеге асыруда келісімді болды. Оахака гарнизоны 21 ақпанда үкіметке қарсы шықты. Масатлан да соңынан ерді, және Гомес Фариастың бірінші президенттігіне қарсы көтерілістер болған кездегідей, көтерілісшілер Гомес Фариас билікті бөлісіп отырған Санта Аннаны үкіметке басшылық етуге шақыра бастады. Осы арада ұлттандыру заңына қарсы бейбіт наразылық жалғасты. Либералдық депутат Мариано Отеро бұл шараға қарсылық білдірді, ал жаңа қаржы министрі Хосе Луис Уиси оған қол қоюдан бас тартты.

Полколардың көтерілісі

Елордада жаңадан құрылған ұлттық гвардия мүшелері үкіметке ықылассыз екенін сезіне отырып, Валентин Гомес Фариас оларды үкіметке қауіп тудырмайтын жерлерге көшіруге тырысты. Ол Тәуелсіздік батальонын Ұлттық сарайдың қасындағы университеtten алысқа жылжытуды жоспарлады. 24 ақпанда ол өз ұлы басқаратын әскерлерді Тәуелсіздік батальонын уақытша казармаларынан қуу үшін жіберді. Бұл батальон орта таптың кәсіби мамандарынан құралған милиция болды, оларды қаладан шығару олардың отбасыларының күнкөрісіне қауіп келтірді. Бұл наразылық пен ашуға, содан кейін Тәуелсіздік батальонының бірнеше мүшесінің қамауға алынуына әкеп соқты. 27 ақпанда бірнеше ұлттық гвардия батальондары үкіметке қарсы көтерілді. Олар елді соғысқа біріктірудің орнына, араздық саясатты ұстанғаны және әскериді қаржыландыру үшін ұлттық келісімге қолдау таба алмағаны үшін үкіметті айыптаған манифест жариялады. Бұл көтеріліс "Полкос көтерілісі" деп аталды, себебі астананың барлық жеріне орналасқан милиция құрамындағы жас орта тап өкілдері полька билеуімен белгілі болды. Көтерілісшілерге президент Мариано Паредесті құлату соғысында бұрыннан қатысқан генерал Хосе Мариано Салас қосылды. 28 ақпанда көтерілісшілердің бас қолбасшысы генерал Валентин Канализомен кездесіп, Гомес Фариастың орнынан алынуын талап еткен Пенаның талабымен келісім шарттарын талқылады. Келіссөздер сәтсіз аяқталып, көтеріліс жалғасты. Осы уақытта 22-23 ақпанда өткен Буэна-Виста шайқасында Санта-Анна жеңіске жеткені туралы хабар келді, бірақ шындығында бұл тең түскен шайқас болды. Санта-Анна Веракруста жаңадан қонған Винфилд Скотт әскеріне қарсы қорғаныс ұйымдастыру үшін Мехикоға қайта оралды. Ол Ангостурадан Сан-Луис-Потоси қаласына бара жатқанда Матехуала қаласында болды, сол кезде Валентин Гомес Фариас үкіметіне қарсы төңкеріс болғаны туралы хабарды алды. 10 наурызда Сан-Луис-Потосиге келгеннен кейін, ол Гомес Фариасқа және Пена Барраганға, екеуіне де жауыздықтарды тоқтатуға бұйрық беріп екі хат жазды, олар Санта-Аннаның келуін және төрелігін күтіп, солай істеді. Елордаға жол тартқанда, оны екі тараптың өкілдері қарсы алып, оларды өз жағына тартуға тырысты. 21 наурызда конституциялық конгресс өкілдері, соның ішінде ес, Хосе Мария Лафрагуа және басқалар Санта-Аннаға президенттікке ұсыныс жасау үшін аттанды. Ол әртүрлі мүдделердің өкілдерін қабылдауын жалғастырды және Буэна-Вистадағы "жеңісі" үшін құттықтаулар алды. Ессен федералды округтің жаңа губернаторы, ал Педро Мария де Аная жаңа генерал-командир болып тағайындалды.

Кейінгі өмірі

Валентин Гомес Фариас отставкаға кетті, көтеріліс аяқталды, әскерлер өз бекеттеріне қайтарылды, ал президенттік Санта-Аннаға өтті. Ол саясатта белсенді болып, конгрессмен болып қызмет етіп, американдықтармен келісімге келуді қалағандарға қарсы күресті. 1850 жылы ол El Tribuno газетінің президенттікке кандидаты ретінде ұсынылды, сондай-ақ Мексика қаласының әкімшілігіне либералды кандидат болды. Ол өзінің ескі әріптесі және жауы Санта-Аннаның 1852 жылы диктатураны қалпына келтіргенін, сонымен қатар 1855 жылы Аютланың либералды жоспарының жеңісі арқылы оның құлдырауын көрді. Аютла жоспары жеңіске жеткеннен кейін ол 1855 жылы 4 қазанда қаланың театрында орнатылған Өкілдер хунтасының құрамына кіру үшін Куернавакаға барды. Ол Хунтаның президенті болып тағайындалды, оның вице-президенті радикалды Мелхор Окампо болды, ал хатшылардың бірі ретінде Мексиканың болашақ президенті Бенито Хуарес таңдалды. Хуан Альварес президент болған кезде ол пошта басқармасының әкімшісі болып тағайындалды. Халисконың өкілі ретінде ол 1857 жылғы Конституцияны әзірлеген құрылтайшы конгресстің құрамында болды, оған оның либералды идеалдары мен 1833 жылдан бері қолдаған дін қызметкерлеріне қарсы реформалар енгізілді. 1857 жылы 5 ақпанда ол жаңа конституцияға ант берген алғашқы өкіл болды. Гомес Фариас 1858 жылы 5 шілдеде Реформа соғысының басталғанына бірнеше ай өткен соң қайтыс болды. Оның жерлеу рәсіміне американдық министр Джон Форсайт кіші қатысты, ал Гомес Фариас Миккоакта жерленді.