Кіріспе

Клемсон класының эсминеці

USS Sands (DD 243/APD 13) – Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде АҚШ Әскери-теңіз күштерінде қызмет еткен Клемсон класының эсминеці. Ол Бенджамин Ф. Сэндс және оның ұлы Джеймс Х. Сэндс есімдерімен аталған алғашқы кеме болды.

Құрылыс

Sands кемесі 1917 жылдың 29 желтоқсанында New York Shipbuilding Corporation компаниясынан тапсырыс берілді және 1919 жылдың 22 наурызында New York Shipbuilding Corporation компаниясының Камден, Нью-Джерсидегі кеме құрылысы кешенінде салынды. Кеме 1919 жылдың 28 қазанында Miss Jane McCue Sands-тің демеушілігімен суға жіберілді. Sands кемесі 1920 жылдың 10 қарашасында қолданысқа енгізілді.

1920-шы жылдар

Құрылғыға кіріскеннен кейін, «Сэндс» Филадельфияда қалып, Еуропалық міндеттерге дайындалды. 14 желтоқсанда эсминец Филадельфиядан шығып, Род-Айленд штатының Мелвилл қаласына торпедалық жабдықталу үшін барып, содан кейін Нью-Йоркке бет алды. 1921 жылғы 3 қаңтарда ол Еуропаға жол тартты. 16-сы күні Брестке жетіп, келесі жеті ай бойы француз және британ порттары арасында жүріп-қақты. Тамыздың ортасында ол Балтық теңізіне қарай жүзіп, әлі де миналардың қаупі болғанына қарамастан, сол теңіздегі түрлі порттарға тоқтады және 27 қыркүйекте Шербургке оралды. Үш аптадан кейін ол Франция жағалауын қалдырып, Шығыс Жерорта теңізі мен Қара теңіз аймағына бағыт алды. Онда Кіші Азияның жағалауында гректер мен түріктердің, Анатолия таулы аймағында түріктер мен армянның, ал Ресейде ақ және қызыл күштердің арасындағы шайқастар ауру, кедейлік және ашаршылық сияқты мәселелер тудырды. Америкалық көмек комитетінің жұмысын қолдау және американдық азаматтардың мүдделерін қорғау үшін диспетчерлік қызмет атқаруға бекітілген «Сэндс» 11 қарашада одақтас әскерлері басып алған Стамбулға келді. Тоғыз күннен кейін ол Селви Борнудағы Standard Oil доктарында жанармай құйып, алғашқы саяхатын бастады. Желтоқсанның соңына дейін ол Самсун мен Трапезондты аралап, гректердің сол аймақтардан күштеп шығарылуын бақылады. Стамбулға қысқа уақытқа оралғаннан кейін ол Александреттаға жүзіп, одан Киликияға қарай жол тартты. Ол Мерсинге, американдық миссия мен көмек тарату орталығы орналасқан қалаға тоқтады және 1922 жылдың қаңтарына дейін онда қалды. 3 ақпанда ол Стамбулға оралды, ал 8 ақпанда Новороссийске қарай жолға шықты. 8-нен 19 наурызға дейін ол сол қалада көмек көрсету жұмыстарын қолдады, содан кейін Самсунға бет алды. Екі күннен кейін ол Константинопольге оралды. Ал 18-і күні ол Сельви Бурнуға мұнай қоймасындағы өртке қарсы күреске көмектесу үшін ауысты. Өрт толыққанды бақылауға алынғаннан кейін ол Стамбулға қайтып оралды және 22-сі күні Мерсинге қайта бару үшін жолға шықты. 7 сәуірде ол Дарданеллді және Мармара теңізін қайтадан кешіп өтті. 8 мамырда ол Босфор арқылы өтті. 9-дан 22-ге дейін ол Одессада болды, одан Феодосияға ауысты, содан кейін Новороссийске қарай жалғасты. Маусымның басында ол Трабзонға жетті, ал 4-і күні Самсунға келді. Бірнеше күн бойы ол грек және түрік әскерлерінің өзара атыс жүргізіп жатқан портының алдында жүзіп өтті. «Сэндс» 9 шілдеде Стамбулға оралды және көп ұзамай Гибралтар мен АҚШ-қа жол тартты. Тамыздан қарашаға дейін ол Филадельфияда күрделі жөндеуден өтті. Желтоқсанның соңында ол Нью-Йорктегі Скаутингтік флотқа қосылды. 1923 жылғы 3 қаңтарда ол Кариб теңізіндегі қысқы маневрлерге қатысу үшін сол қаладан кетті. Ақпан айында ол Панама каналының қорғанысын тексеруге арналған «Fleet Problem I» жаттығуына қатысты. Наурыз және сәуір айларында ол Ұлы Антиль аралдарында операциялар жүргізді, ал мамыр айында шығыс жағалауға оралды. Шілдеде ол күрделі жөндеуден өткеннен кейін солтүстікке қарай Жаңа Англия жағалауына бет алды. Күзде ол Атлантиканың орталық жағалауында операцияларды бастады, ал 1924 жылғы қаңтарда ол қысқы маневрлерге қатысу үшін оңтүстікке қайтадан жүзіп кетті.

1930 жылдар

Онжылдық бойы және 1930-шы жылдарға дейін Sands эсминеці ұқсас кестемен қызмет етті. Алайда, 1930 жылдың 10 қарашасында, Оңтүстік Жаңа Англияда жаттығуларын аяқтағаннан кейін, ол Филадельфияға бағытталды, онда оның деактивациясы басталды. 1931 жылдың 13 ақпанында қызметтен босатылды және 1932 жылдың жазында қайта іске қосылуға бұйрық берілгенге дейін Лига аралында орналастырылды. 21 шілдеде қайта іске қосылған эсминец Норфолк, Вирджинияға көшірілді және тамыз айында батыс жағалауға қарай жолға шықты. 8 қыркүйекте ол Сан-Диего, Калифорниядағы жаңа базасына жетіп, Оңтүстік Калифорния жағалауында операцияларды бастады. 1933 жылдың басында ол флоттық жаттығулар үшін Гавайиге аттанды және ақпанның ортасында Калифорнияға оралды. Көктемде ол Вашингтон жағалауында жұмыс істеді, ал шілдеде Сан-Диегодан жаттығуларды қайта бастады. Үш айдан кейін ол 20-шы айналмалы эсминецтер эскадрильясына қосылды және қыс бойы резервте қалды. 1934 жылдың сәуірінде ол 9-шы эсминецтер дивизионына қосылып, Кариб теңізі мен флоттық жаттығуларға аттанды. Қарашаның ортасында ол Оңтүстік Калифорнияға оралды, онда ол 1936 жылдың сәуіріне дейін, бір үзіліспен – Солтүстік Тынық мұхитындағы XVI флоттық жаттығу (1935 жылдың мамыр айы) – қалды. Содан кейін ол шығыс жағалауға оралды, Кариб теңізінде және Жаңа Англияда жаттығуларға қатысты және қазан айында Сан-Диегоға қайтып келді. Келесі екі жыл бойы ол негізінен Оңтүстік Калифорния аймағында жұмыс істеді, 1937 жылдың көктемі мен күзінде және 1938 жылдың көктемінде Гавай аралдарында жаттығулар жасады. 1938 жылдың сәуірінде қайтып келгеннен кейін ол жаз бойы жергілікті жерде жұмыс істеді, содан кейін деактивацияға дайындалды. Sands эсминеці 1938 жылдың 15 қыркүйегінде Сан-Диегода қызметтен босатылды. Алайда, бір жыл өткен соң Еуропада соғыс басталды және эсминец бейтараптық күзету міндеті үшін қайта іске қосылуға бұйрық берілді. 1939 жылдың 26 қыркүйегінде қайта іске қосылған Sands 13 қарашада батыс жағалаудан шығып, бір айдан астам соң Кариб теңізінде күзету қызметін бастады. Ол 1940 жылдың көктеміне дейін онда қалды, содан кейін Вирджиния түбегінен Теңіз провинцияларына дейінгі шығыс жағалауда күзету және сүйемелдеу міндеттерін орындау үшін солтүстікке қарай жылжыды. Жыл соңына дейін ол Тынық мұхитына оралып, Калифорния жағалауындағы операцияларын жаңартты.

Екінші дүниежүзілік соғыс

АҚШ Екінші дүниежүзілік соғысқа қатысқаннан бастап, «Сэндс» жағалау эскорттық қызметін бастады, ол 1942 жылғы көктемге дейін жалғасты. Содан кейін, жапондықтар батыс Алеут аралдарына енгенде, ол Аляскаға ауыстырылды. Жаз бойы ол конвойларды сүйреп, материктен шығыс Алеут аралдарындағы порттарға дейін күзеттік жұмыстарын жүргізді. Күзге таман одақтастар шабуылға көшті, және «Сэндс» басқа миссияға қажет болды. 28 қазанда ол оңтүстікке бет бұрды. Екі күннен кейін ол APD 13 ретінде қайта белгіленді; ал 5 қарашада ол жоғары жылдамдықты көліктік кемеге түрлендіру үшін Сан-Францискоға келді.

1943 жыл

Сэндс 21 желтоқсанда Сан-Францискодан шықты. Батысқа қарай бағыт алып, жыл аяғына қарай Перл-Харборға жетті, 1943 жылғы қаңтарда жаттығулар өткізді. 22-сі күні Эспириту-Сантоға келді және көлік және эскорт ретінде Гуадалканал-Тулаги аймағына күштер мен жабдықтарды тасымалдауды бастады. 29-ы күні Тулагидегі міндеттерінен босатылып, Чикагоға көмектесу үшін Навахомен бірге Реннелл аралына баруға бұйрық берілді. Келесі күні таңертең кездесіп, буксир зақымдалған крейсерді сүйреп, Сэндс бес эсминецтен тұратын Чикагоның эскортына қосылды. Содан кейін сегіз кеме Тулагиге бет алды. 16:20-да жапондық торпедалық ұшақтары шабуыл жасады. Навахо қашқақтап кетті. Сэндс пен эсминецтердегі зениттік артиллерия шабуылдаушыларға атыс ашты, бірақ Чикаго тағы бір торпедаға түсті және 20 минуттан кейін батып кетті. 20 миллиметрлік снарядтың жарылысынан 9 адам жарақат алған Сэндс 300-ден астам аман қалғандарды жинап, Эспириту-Сантоға қарай жүзіп кетті. 1 ақпанда келген соң, 4-тен 10-ға дейін амфибиялық жаттығулар өткізді, 14-ке дейін Гуадалканалға тағы бір эскорттық сапарды аяқтады және 15-і күні, тағы да теңізшілерді алып, Соломон аралдарына қайтып келді. Бес күннен кейін Тулагиден шығып, Коли-Пойнтқа өтіп, 21-і күні Рассел аралдарына бағыт алды. Сол түні қарсылықсыз шабуыл жасақтарын түсірді, содан кейін Тулагиге оралды. Рассел аралдары басылып алынғаннан кейін, Сэндс әскерлер мен жабдықтарды тасымалдауға және Жаңа Каледония, Жаңа Гебрид аралдары, Соломон аймағындағы конвойларды сүйемелдеуге жалғасты. Көктемде ол 7-ші амфибиялық корпусына ауыстырылды. 14 мамырда Жаңа Гебрид аралдарынан шығып, 20-сы күні Австралияның Таунсвилл қаласына LST конвойымен келді. Жаз бойы Квинсленд жағалауында эскорттық және патрульдік міндеттерді орындады және одақтас күштерін Папуа түбегінің солтүстік жағалауына және бойына жеткізу үшін көптеген тасымалдау сапарларын жасады. Қыркүйек айында күштер Хуон түбегіндегі жапондық бекіністеріне қарсы шабуылға және Витяз және Дампиер бұғаздарының бақылауы үшін күресуге дайын болды. 2 қыркүйекте Сэндс Солтүстік Африка шөліндегі шайқастардың қатысушысы болған 9-шы Австралия дивизиясының бөлімдерін алып, екі күннен кейін оларды Лае шығысына түсірді. 5-і күні ол қайтып келді, ал кейін Лаедегі жапон гарнизонына оқ жаудырды, өйткені одақтас күштері джунгли мен мангр батпақтарынан бұл ауылға жақындады. Айдың ортасында ол жағалау бойында тасымалдау және эскорт міндеттерін қайта бастады және 22-сі күні Финшхафеннің солтүстігіне әскерлерді түсірді. Қазан және қараша айларында Порт-Морсбиден Хуон түбегіне дейін және Папуа мен жағажай аралдары арасында күшейтілген эскорттық сапарлар мен амфибиялық жаттығулар жүргізілді. Желтоқсанның басында Гуденоу аралында ол 112-ші кавалерия полкінің бөлімдерін Жаңа Британияға шабуылға тиеді. 15-і күні ол әскерлерді резеңке қайықтарға тиеп, Амалут түбегіне жеткізді. Бірақ жапондықтар қайықтар жағаға жетпей тұрып оқ ашты. Қайықтардағы әскерлер, әскерлердің түскенін білмей, кавалерияға тиіп кетпеу үшін атыс ашпады. Жапондықтардың атысынан 15 қайықтың 12-сі батып кетті. Көптеген әскерлер теңізге жүзіп кетті. Сэндс пен эскорттағы эсминец жағалаудағы артиллерияны үнсіздікке мәжбүр етті. Тірі қалғандарды іздеу басталды, 16 адамнан басқа барлығы құтқарылды. Он бір күннен кейін Сэндс тағы да Жаңа Британияға шабуылға түсу үшін оралды. 26-сы күні Глостер мысығына теңіз жауынгерлерін түсірді, жағажайлардан алыстаған кезде оқпен қолдау көрсетті, содан кейін келесі мақсаты Сайдорға қарай шегінді.

1944 жыл

1944 жылдың 1 қаңтарында АПД шабуыл әскерлерімен бірге қайтадан Гуд-Ну аралынан кетті. 76.1 операциялық топтың бір бөлігі ретінде, ол сол түні Витяз бұғазынан өтіп, 2-сі күні сағат 07:35-те Финшхафеннен батысқа қарай 115 миль жердегі Сайдор жағасына әскерлерін түсірді. 08:00-де ол көлік аймағынан шығып кетті. Түстен кейін Бунаға оралып, айдың ортасына дейін сол жерден Кэп Кретин мен Судест аралығында жүріп тұрды. 18-і күні Сэндс қысқа демалыс үшін Сиднейге келді. 28-і күні ол Милн шығанағына, Бунаға және Судест мүйісіне жүк пен әскерлерді тасымалдау үшін жолға шықты. 6-24 ақпан аралығында ол Сиднейге тағы бір рейс жасады; содан кейін 27-сі күні Лос-Негрос аралындағы шабуыл жағажайларына, Адмиралтействоларға тасымалдау үшін Судест мүйісінде әскерлерді жүктеді. 29-ы күні кемеге отырып, Бисмарк теңізінен өтті; келесі күні 07:30-дан кейін шабуыл аймағына жетті; 07:42-ге дейін жүктелген LCP-лерін жіберді; содан кейін, алғашқы толқындар жағаға жеткенде, оқпен қолдау операцияларын бастады. 08:35-те Сэндс қайықтары жағаға үшінші шабуыл толқынымен келді. Бұрынғы толқындар жақындаған кезде, олардың арасындағы қарқынды атыс жалғасты. Жағалаудағы нашар ұйымдастыру түсіруді баяулатты және жапондық қорғаушылардың дәлдігін арттырды. Сэндс екі адамнан шығын көрді, біреуі қаза тапты, біреуі ауыр жарақат алды, олардың қайық экипаждарынан болды және 1 нөміріндегі қайығын жоғалтты. Түстен кейін АПД Лос-Негрос-Манус аймағынан кетті. Кейп Судестке қайтып оралғанда, ол 3 наурызда өте қажетті күшейткіштерді жүктеді және келесі күні оларды даулы аралға түсірді және жарақат алғандарды алды. 5-і күні ол Кейп Судестке оралды, содан кейін жағалау бойында сүйемелдеу міндетін қайтадан бастады. Сәуірдің басында Сэндс әскер бөлімдерін амфибиялық жаттығуларға дайындады. 18-і күні ол 162-ші жаяу әскер дивизиясының бөлімдерін мінгізіп, Хумбольдт шығанағына қарай жолға шықты. Ол "Голландия" операциясының орталық шабуыл тобының ТГ 77.2 командасымен бірге 22-і күні таңертең көлік аймағына келді. 06:00-де оның қайықтары түсіріліп, жүктелді. Бес минуттан кейін олар жолға шықты. 07:35-те олар қайта оралып, кемеге көтерілді. Содан кейін АПД оқпен қолдау міндетін алды. 24-і күні Сэндс Кретен мүйісіне оралды, содан кейін Sudest мүйісіне қолжетімділік үшін бағытталды. Мамыр айында ол сүйемелдеу және тасымалдау рейстерін қайтадан бастады, бірақ айдың ортасында оларды Калифорнияға оралу үшін тоқтатты. Аламедада күрделі жөндеуден өткеннен кейін, Сэндс жолаушыларды Перл-Харборға жеткізді; 81-ші дивизияның барлау ротасының 126 адамын сол жерде мінгізіп, 24 тамызда Палау операциясын дайындау үшін Соломон аралдарына келді. Екі аптадан кейін ол солтүстік-батысқа қарай жүзіп, 15-і күні Ангуар аралындағы көлік аймағына жетті. Пелелиу аралына шабуыл жасау үшін резерв ретінде қызмет етіп, ол бұрынғы аралдағы алғашқы қону кезінде Ангуардан тыс жерде қалды. Таңертең ол Пелелиуге ауысты. 17-і күні Ангуарға қайта оралды, ал 18-і күні барлау ротасын Қызыл жағажайға түсірді. 19-ы күні ол Харриске жақындап, 323-ші барлау ротасын мінгізіп, содан кейін Ратбернмен бірге Улитиге қарай жүрді. 25-і күні дейін ол қарсылықсыз әскерлерін түсіріп, Голландияға қайту үшін жолға шықты. 28-і күні келген ол 29-ы күні Манусқа ауысты. Ол қайықтарын минаны тазарту құралдарымен жабдықтады, минаны тазартушыларды алды және 10 қазан күні 2-ші миналық эскадрильяның бөлімшелерімен Лейтеге қарай жүзіп кетті. Жаман ауа райына және кемеде екі аппендиктомия жасалуына қарамастан, Сэндс 17-сі күні Лейте шығанағына жақындады. 18-і күні ол Сулуан аралын жауып, Кросбидің бұрын түсірген барлаушы әскерлерін алып, сол кемеге ауыстырды. 19-ы күні ол шабуыл аймағына көшкен және LCP-лерін төмен түсіріп, майда суларда миналарды тазалау жұмыстарын жүргізді. 11:55-ден 14:10-ға дейін ол Таклобанның маңындағы Қызыл және Ақ жағалауларға баратын қайықтарын жауып тастады. Жапондық батареялардың өртін бастан өткергенімен, зардап шекпеді, қайықтары өздерінің міндетін орындап, АПД-ға қайтып оралды. Содан кейін Сэндс Дулаг жағалауларына ауысты, онда оның қайықтары жағалауда тағы да суды сүртеді. Түнде Сэндс Лейте шығанағында қарауылдады. Таңертең ол Таклобан аймағына барып, сонда қару-жарақпен қамтамасыз етуді тапсырды. Түстен кейін ол Дюлаг аймағына сол мақсатпен ауысты; және 21-і күні Жаңа Гвинеяға оралу үшін жолға шықты.

1945 жыл

Қараша айында APD Лейтеге және кері қайта жабдықтау және күшейту миссиясын орындады, содан кейін Лузонға шабуылға дайындалды. 27 желтоқсанда ол Палау және Лейтеге қарай Голландиядан аттанды. 1945 жылғы 2 қаңтарда Сан-Педро шығанағын тазартты. 4-і күні жапондық әуе шабуылдары басталды. Келесі күні оның 77.2 тобы Лузон жағалауымен бойлап жүзді. Жапондық құрлықтағы ұшақтар қайтадан шабуыл жасады. 6-сы күні Лингаен шығанағына жетті және камикадзелердің дәлдігіне қарамастан, кемелер шығанаққа кіріп, өз бекеттерін иеленді. "Сандз", басқа APD-лермен бірге Сантьяго аралын бомбалады. 7-сі күні ол YMS кемелері сыпыру жұмыстарын жүргізгенде оларды қамтамасыз етті, содан кейін Orange және Green жағалауларын жапты, су астындағы жарылыс жасаушылар шабуылға дайындалып, кедергілерді алып тастады. 8-і күні ол көліктік аймаққа көшті, онда 13-і күнгі дейін қарауылда болды. Содан кейін Лейте және Улитиге бағыт алды. APD 24-і күні Батыс Каролинаға жетті және ақпан айына дейін сонда қалды. 1 наурызда Иво Джимаға баратын конвойге қосылды, 3-і күні жетті, 5-і күні патрульдеді және 6-сы күні Саипанға аттанды, шығып келе жатқан көлік кемелерін сүйемелдеді. Мариан аралдарынан ол Соломон аралдарына, Жаңа Каледонияға және Адмиралтействоға бағыт алды, содан кейін Рюки аралдарына күштерді жеткізу үшін Улитиге оралды. Маусымның ортасына қарай ол Окинава аймағына үш рет барып, Тынық мұхитындағы соңғы сапарын бастады. 30-ы шілдеде Перл-Харборға жетті, ал 11 шілдеде Сан-Диегоға оралды. "Сандз" жаулық аяқталғанға дейін батыс жағалауда қалды. 29 тамызда Филадельфияға жолға шықты, онда 1945 жылғы 10 қазанда қызметтен босатылды. 1 қарашада Әскери-теңіз күштерінің тізімінен шығарылды және келесі көктемде Бостон металдар компаниясына металл тескілеуге сатылды.

Марапаттар

Сандс Екінші дүниежүзілік соғыстағы қызметі үшін тоғыз шайқас жұлдызына ие болды.