Кіріспе

Керрануграфия немесе керанография – найзағайдың қандай да бір нысанға (көбінесе адам денесіне) тиген кезде, айналасындағы заттардың фотосуретін түсіретіндей із қалдырады деген сенім. Бұл көбінесе миф деп есептеледі: найзағай іздер қалдыра алады, бірақ олар фотосурет емес.

Шығу тегі

Көптеген халық мұрасы сияқты, кераунграфияның пайда болуын анықтау мүмкін емес. Дегенмен, ол XIX ғасырдың басында Англияда ғылыми және бұқаралық ақпарат құралдарының назарын аударғандай көрінеді, ал Виктория дәуірінде "кераунграфия" термині көптеген байланыссыз оқиғаларды сипаттау үшін пайда болды. Электр туралы ғылыми түсінік пен фотографияның танымалдылығы артып келе жатқанда, XIX ғасырда кераунграфия, бұл екі ұғымды біріктіретіндей көрінеді, қоғамдық санаға ену үшін қолайлы уақыт болды. Алайда, кераунграфия туралы әңгімелер бұл термин пайда болудан көп бұрын болған болуы мүмкін.

Басқа аңыздармен байланысы

Найзағай, табиғаттың әсерлі және көбінесе көрінетін (бірақ құпия және жақсы түсінілмейтін) бір құбылысы болғандықтан, ежелгі заманнан бері оның пайда болуы, әсері және одан сақтанудың әртүрлі жолдары туралы мифтер мен халық әңгімелерінің тақырыбы болды. Бұрынырақта айтылғандай, 19 ғасыр электр және фотосурет туралы мифтердің гүлденген кезі болды. Ми толқындары арқылы фотосурет түсіруге арналған симпсихография – қасақана жасалған әзіл болғанмен, халықтың көп бөлігі оны шындық деп қабылдады. Сонымен қатар, кераунграфиямен байланысты болуы мүмкін, өлім алдындағы адамның көзіне соңғы көрген суреті түсіріліп қалады деген жаңылыс сенім де бар, яғни өлім кезінде түсірілген фотосуреттей.

Қазіргі заманғы түсінік

Ғалымдар найзағайдың барлық мінез-құлқын толыққанды түсіндіре алмаса да, қазіргі уақытта кераунграфияны шындық деп қабылдайтын адамдар өте аз. Найзағайдың соққысы күйген іздер қалдыратыны белгілі, ал бұл іздер кездейсоқ пішіндес (бұлттар, туған белгілер, сия дақтары сияқты) болғандықтан, адамдардың табиғатында олардағы бейнелерді табуға бейімділік бар. Найзағай әдетте теріде ерекше Лихтенберг фигураларын, кейде «найзағай гүлдері» деп аталатын іздерді қалдырады; бұл іздер сағаттар немесе күндер бойы сақталуы мүмкін және медициналық сарапшыларға өлімнің себебін анықтауда көмектеседі. Адамдарға найзағайдың тиюі, әрине, сирек болғанымен, ұзақ уақыт ішінде найзағай соққан жерге жақын орналасқан нысандарға ұқсайтын күйген іздер пайда болуы мүмкін. Дегенмен, мұндай жағдайлар найзағайдың фототүсіру қасиетінің дәлелі емес, жай ғана кездейсоқтық болып табылады. Ешқандай кераунграфия жағдайы заманауи ғылыммен зерттелмеген, және қосымша дәлелдер ұсынылмаса, ол 19 ғасырдағы британдық халықтық әңгімелердің ерекше нысаны болып қала береді.

Кераунографиялық белгілер

Керанурографиялық іздер (Лихтенберг фигуралары немесе фернинг өрнектері деп те аталады) – найзағай соққан кезде теріде пайда болатын жарақат белгілері. Олар ағаш және шөп сияқты басқа материалдарда да кездесуі мүмкін.