Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Черногориялық шапан - Черногорияда черногориялықтар мен Черногория сербтері дәстүрлі түрде киетін бас киім. Оны князь-епископ Петар II Петрович Ньегош 1840 жылдардың ортасында сол кезде кең таралған феске алмастыру мақсатымен енгізді.
The Montenegrin cap is a cap traditionally worn in Montenegro by the Montenegrins and Serbs of Montenegro. It was introduced by Prince Bishop Petar II Petrović Njegoš in the mid 1840s as a replacement for the then popular fez.
Дизайн және символика
Шапка бастапқыда жазық цилиндр пішіндес, қызыл жоғарғы беті бар (тепелак деп аталады), бұл Герцеговина мен Лика шапкаларына ұқсас. Принц-епископ Петар II Петрович Ньегош оны қара жиекпен (деревия деп аталады) киген, ал берілген анықтама – бұл оккупацияланған Косово үшін қайғының белгісі. Косово туралы миф Черногорияда кең таралған. Черногория басшыларына Принц-епископ Петар II-нің шапканы міндеттеу сол кездегі үстем серб ұлттық идентификациясын білдірді. Ұлттық әңгімеде шапканың ең көп таралған түрі былай сипатталған: қара орама – бір кездегі ұлы Сербия империясы үшін қайғының белгісі, қызыл – Косово шайқасында төгілген қанның символы, ал үстіңгі бес жолақ – бір кездегі ұлы Сербия мемлекетінің қалдықтарын көрсетеді, ол князь Данило I Петрович Ньегош билік еткен кезде халық арасында кеңінен танымал болды. Жолақтардың ішінде бұрышталған алты жұлдыз орналасқан, ол соңғы бос аймақты – Черногорияны көрсетеді, құлағандар мен бағындырылғандарға нұрын шашады. Коммунистік дәуірде, 20 ғасырдың екінші жартысында, серб айқышының орнына алтын жолақтардың арасына коммунистік Қызыл жұлдыз орнатылды, бірақ ол халық арасында таралмады және қабылданбады. Бірнеше жыл бұрын шапканың жаңа нұсқасы пайда болды, онда үлкен заманауи (2004) Черногорияның елтаңбасы шапканың қызыл бетіне орналасқан, бұл Черногория ұлтының тәуелсіздігі мен егемендігінің белгісі ретінде танымал болып келеді. Әзірге көбінесе ер адамдар киетін шапканың әйелдерге арналған нұсқасы енгізілді.
The cap is originally in the shape of a flat cylinder, having a red upper surface (called tepelak) not dissimilar to the Herzegovina and Lika caps. Prince Bishop Petar II Petrović Njegoš wore it with a black rim (called derevija), and the definition given was as a sign of grief of occupied Kosovo. The Kosovo Myth was very popular in Montenegro. The enforcement of the cap upon the Montenegrin chieftains by Prince Bishop Petar II was a mark of expression of then's dominating Serbian national identity. The national telling recorded the most often version of the cap as following: the black wrapper was a sign of grief for their once great Serbian Empire, the red the symbol of spilled blood at the Battle of Kosovo and the five small stripes on the top represent the remaining remains of the once great Serbian realm, which became increasingly popular amongst the common folk during the reign of Prince Danilo I Petrović Njegoš. Within the stripes is angled a six star, representing the last free part, Montenegro, shining upon the fallen and conquered. During the Communist era in the second half of the 20th century instead of the Serb cross the Communist Red Star was implanted between the golden stripes, although it was not spread amongst the people and never accepted. Several years ago a new version appeared with a large modern (2004) Coat of Arms of Montenegro spread across the cap's red top, that is becoming increasingly popular as a sign of the Montenegrin nation's independence and sovereignty. A female version of the cap was introduced, so far worn almost exclusively by men.
Тарих
Черногориялық шапқаның үш жүз жылдық тарихы бар. 1754 жылғы Паштровичиден шыққан черногориялықтың суреті – черногориялық шапқаның ең көне бейнесі, ал Паштровичи үлгісі толығымен қара түсті. Шапқаның қазіргі заманғы екі түсті нұсқасының (қара және қызыл) алғашқы суреті 1782 жылғы акварельде кездеседі. Йозеф Холечек 1876 жылы Черногория арқылы саяхат еткен кезде черногориялық шапқаны және оның бүркіт мотивін сипаттады.
The Montenegrin cap has a three hundred year history. A 1754 portrait of a Montenegrin from Paštrovići is the oldest representation of the Montenegrin cap, with the Paštrovići variant of the cap being all black in color. The first representation of the cap in its modern, two colour variety (black and red) is found on an aquarelle from 1782. Josef Holeček, on his journey through Montenegro in 1876, described a Montenegrin cap and its eagle motif.