Кіріспе

Пабна ауданы – Бангладештің орталық бөлігінде орналасқан аудан. Бұл экономикалық маңызы бар аудан. Оның әкімшілік орталығы – Пабна қаласы.

Тарих

Археолог Каннингэм "Пабна" атауы Пундра немесе Пундробордон цивилизациясынан туындаған болуы мүмкін деп болжады, оның астанасы Махастангарх – Бангладештің ең көне қаласы, көршілес Бограда орналасқан. Бірақ бұл гипотеза ғалымдар арасында кеңінен қабылданбады. 1859–61 жылдары аудан Индиго көтерілісіне қатысқан маңызды аймақтардың бірі болды. 1873 жылы Юсуфшахи кезеңінен бастап, шаруалар феодалдардың (заминдар) жалға төлемақыны көбейту туралы артық талаптарына қарсылық көрсетті. Оларды жаңадан байыған Банерджилер мен Двиджендранатх Тагор бастады, олар Ауыл шаруашылығы лигасын құрды. Көбінесе бейбіт болған бұл қозғалысты Бенгалияның вице-губернаторы Джордж Кэмпбелл қолдады, ол жергілікті феодалдарға қарсы шықты. Бұл наразылықтар көбінесе Пабна көтерілісі деп аталады. Келесі жылы аудан аштықтан ең көп зардап шеккендердің бірі болды. Шаруалардың талаптары 1885 жылғы Жалға беру туралы заң арқылы ішінара қанағаттандырылды. 1875 жылы Раайгондж Боградан Пабнаға қайта қосылды, ал 1879 жылы Пабна және Богра аудандары үшін жеке сот құрылды.

География

Пабна Раджшахи облысының оңтүстік-шығыс шекарасын құрайды. Сираджгандж ауданы солтүстік-шығыста орналасқан, ал қасиетті Ганг өзенінің негізгі арнасы – Падма өзені оңтүстікте Раджбари және Куштиа аудандарынан бөліп тұрады. Ямуна өзені шығыс шекарасы бойымен ағып, Маникгондж ауданынан ажыратады; солтүстік-батысында Натор ауданымен ортақ шекарасы бар. Орташа ең жоғары температурасы 36,8°C, ең төменгі температурасы 9,6°C, ал жылдық жауын-шашын мөлшері 1872 мм. Аймақтың топырағы Ганг, Каратёя, Ямуна және Баринд аймақтарының су тасқынына байланысты төрт түрге бөлінеді. Басты өзендері – Ганг, Ихамати, Гумани, Барал және Хурасагар өзендері. Падма және Ямуна өзендері Пабнаның Аминпур ауданының оңтүстік-шығыс бөлігінде қосылады.

Суландыру

Жамуна өзенінің суы Бера сорғы станциясынан Барал өзені арқылы шығысқа қарай сорылады.

Қызықты орындар

Пакши – танымал жасыл аймақ және шағын қала. Бангладеш теміржолының бөлімдік бас штабы орналасқан Паксей теміржол колониясында көптеген ескі ағаштар бар, және ол Падма өзені мен Хардинг көпірінің жанында орналасқан. Мұнда экспорттық өңдеу аймағы (ЭПЗ) және жаңадан салынған Лалон Шах көпірі орналасқан. Шилаайдохо Гааттағы әсем Поддар Пар (Падма өзенінің жағалауы) қаланың ескі Техникалық институтынан оңтүстікке қарай 5 шақырым қашықтықта, мұнда адамдар өзенде саяхаттап көңіл көтере алады. Өзен арқылы өтетін (ғаат) Куштия ауданының Кумархали Upazila-сының Шилаайдохосымен байланыстырады. Нобель сыйлығының лауреаты, ақын Рабиндранат Тагор Шилаайдохода Кутибари (вилла) иесі болған, онда оның туған күні жыл сайын тойланады. Бангладеш Психиатриялық ауруханасы – Пабна қаласының жанында орналасқан және Бангладештегі жалғыз психиатриялық аурухана. Бангладештің кез келген аймағынан психикалық аурумен азаматтар ем алу үшін осы ауруханаға келеді. Солтүстік жағында Чаллан-Биль атты батпақты аймақ бар. Дхаларчар (Аминпур) бұрынғыда қылмыстық әрекеттерімен танымал болған, бірақ Әминпур ауданы құрылғаннан кейін географиялық орнының маңыздылығы артып, қазір танымал және құнды аймаққа айналды.

Денсаулық

Пабнада жалпы аурухана мен психиатриялық аурухана бар. Ауданның 11 танасында әрқайсысында "Упазила" денсаулық сақтау кешені орналасқан. Әрбір "Упазила" денсаулық сақтау кешенінде Бангладеш мемлекеттік қызметі (БМҚ) комиссиясы арқылы тағайындалған білікті дәрігерлер жұмыс істейді. Жақсы ем алу үшін адамдар Раджшахи немесе Даккадағы медициналық колледждерге және басқа да жоғары деңгейлі медициналық мекемелерге баруға мәжбүр. Мұнда 250 төсектік мемлекеттік жалпы аурухана және Үндістанның Жаркханд штатындағы Ранчи психиатриялық ауруханасынан кейін субконтиненттегі екінші ең көне 450 төсектік психиатриялық аурухана бар. Жақында мемлекеттік "Пабна" медициналық колледжі мен ауруханасы ашылды. Пабнада шамамен 15 денсаулық сақтау клиникасы бар. Психиатриялық аурухана, Пабна және Пабна медициналық колледжі мен ауруханасы Хемаетпурда лорд Такур Анукулчандраның сыйға берген жеріне салынған. "Сарқылғандарды оңалту орталығы" 2017 жылдың қаңтар айынан бастап "CRP Pabna Diabetic Shamity" бірлестігімен Пабнадағы 10-шы қосалқы орталығын ашып, физиотерапия, еңбек терапиясы, сөйлеу және тіл терапиясы, мүгедектік және оңалту туралы хабардар ету бағдарламалары, жарақаттардың алдын алу және мүгедектерге көмекші құралдарды ұсыну сияқты оңалту қызметтерін ұсына бастады.

Көлік

Жолдар, су жолдары, теміржолдар және бір әуежай бар. Дәстүрлі паалки (седан), томтом (ат арбалары) және горур гаари (түйе арбалары) қазір сәннен шығып барады. Жергілікті суармалау сорғыларын негізгі қозғалтқыштар ретінде пайдаланатын носимон мен коримон – ауылшаруашылық тауарларын және ауыл халқын тасымалдауға арналған механикалық көлік құралдары. Арзан қытай электр және бензинмен жүретін автотрициклдер (үш дөңгелекті велосипедтер) қалалық көлік ретінде танымал болып келеді. Дакаға автомобильмен шамамен бес сағаттық жол. Хардинге және Лаллон Шах көпірлері Падма өзені арқылы Пабнаны Куштия ауданымен, Кхулна облысымен және Бангладештің оңтүстігімен байланыстырады. Үндістанның бөлінуінен бұрын, бұл Калькуттадан Ассам және Дарджилингке барайтын пойыздардың маңызды тоқтау орны болған. Пабна, сондай-ақ, Маникгонж ауданындағы Аричадан өтетін Ямуна өзені арқылы Ногорбариге дейінгі ежелгі тас жол арқылы Дакамен байланысты. Заманауи жолдар арқылы Ямуна көпірі Пабнаны Дакамен жақсы байланыстырады. Пабна қаласында жаңа теміржол желісі салынды. Пабна теміржол станциясы Пабна орталық автобус терминалының жанында орналасқан. Жақын маңдағы теміржол станциялары – Тэбуния, Чатмохар және Ишварди Упазилаларында орналасқан. Ишварди Упазила Солтүстік Бенгалиядағы және Бангладештің маңызды теміржол торабының бірі болып табылады. Бұл ауданда тоғыз теміржол станциясы бар: Ишварди, Пакши, Муладули, Чатмохар, Бхангура, Барал көпірі, Шарат Нагар, Дилпашар және Гуахара. Пабна елдің басқа аймақтарымен жол, теміржол, өзен және әуе көлігі арқылы жақсы байланысқан. Ишварди Упазиласында әуежай бар. «Biman Bangladesh Airlines» әуе компаниясы бұрын Дакадағы Хазрат Шахджалал халықаралық әуежайынан Ишвардиге аптасына екі рет рейстер жасаған, бірақ қазір Ишвардиге рейстер жоқ. Дакаға бағытталған бірнеше жеке автобус компаниялары бар: «Pabna Express», «Shyamoli Poribahan», «Sarkar Travels», «Raja Badshah», «Ishurdi Express», «Shahjadpur Travels», «Baadol», «Night Star», «Kings», «Esha», «Mahanagar», «Capital Service», «Sakal Sondha», «Uttara», «B Nagar», «Al Hamra» және т.б. Мемлекеттік «Bangladesh Road Transport Corporation» (BRTC) Раджшахи және Богра қалаларына автобус қызметтерін ұсынады. Падма және басқа да өзендер мен Чаллан-Бил Пабнада орналасқандықтан, су көлігі маңызды рөл атқарады. Пабна ауданында носимон, рикшаван және коримонмен саяхаттау жағымды.