Кіріспе

Синовиялық саркома (кейде қатерлі синовиома деп те аталады) – сирек кездесетін қатерлі ісік түрі, ол көбінесе қолдар мен аяқтардың шеттерінде, әсіресе буын капсулалары мен шеміршек қабықшаларының жанында пайда болады. Бастапқы синовиялық саркомалар ең көп қол мен аяқтың ірі буындарына жақын жұмсақ тіндерде кездеседі, бірақ ми, простата және жүрек сияқты адам ағзаларының көптеген тіндерінде де тіркелген. Синовиялық саркома жылына 1 миллион адамға шаққанда 1-2 адамда анықталады. Бұл ауру көбінесе өмірдің үшінші онжылдығында дамиды, ал еркектер әйелдерге қарағанда көбірек ауырады (шамамен 1,2:1 арақатынасы).

Белгілері мен симптомдары

Синовиялық саркома көбінесе ешқандай белгісіз ісік немесе масса түрінде көрінеді, бірақ қатерлі ісіктерге тән жалпы симптомдар, мысалы, шаршау сезімі де болуы мүмкін.

Диагностика

Синовиялық саркома диагнозы көбінесе гистологиялық зерттеулер негізінде қойылады және t(X;18) хромосомалық транслокацияның болуымен расталады. Еуропада Трояндық немесе француздық жүйе кеңінен қолданылып келеді, ал АҚШ-та NCI жүйесі жиірек қолданылады. Трояндық жүйе үлгіні ісіктің дифференциациялану деңгейі, митоздық индексі және ісіктің некрозына қарай 0 мен 6 аралығында бағалайды, содан кейін осы бағаны 1 мен 3 аралығындағы сыныпқа айналдырады, мұнда 1 – аз агрессивті ісікті көрсетеді. Цитокератин көбінесе, кемінде, ошақты түрде экспрессияланады. TLE1, BCL2 және CD99 оң нәтиже көрсетуі мүмкін, бірақ олардың спецификалық белгілері жоқ.

Молекулалық биология

Синовиялық саркоманың көпшілігі, тіпті барлығы да, өзара транслокация t(x;18)(p11.2;q11.2) арқылы байланысты. Молекулалық байқаудың өзі синовиялық саркоманы анық белгілейді ме, жоқ па деген пікірталас бар. Синовиялық саркома диагнозы көбінесе гистологиялық зерттеулер негізінде қойылады және t(X;18) болуымен расталады. Хромосома 18-дегі SS18 гені мен Х хромосомасындағы үш SSX генінің (SSX1, SSX2 және SSX4) арасындағы осы транслокация SS18-SSX қосылған генін құрауына себеп болады. Соның нәтижесінде пайда болған қосылған ақуыз SS18-дің транскрипциялық белсендіру доменін және SSX-тың транскрипциялық басу домендерін біріктіреді. Бұл ақуыз сондай-ақ, жақсы белгілі ісікке қарсы SWI/SNF хроматин қайта құру кешеніне еніп, гендік экспрессияның бұзылуы арқылы синовиялық саркоманың пайда болуына себеп болады деп саналады.