Мира Ландау: Өмірі мен шығармашылығы

Кіріспе

Румын суретшісі (1926–2018)

Майра Ландау (1926 жылдың 5 желтоқсаны – 2018 жылдың 14 шілдесі) – өнер зерттеулерімен айналысқан суретші және абстрактілі сурет салушы. Румынияның Бухарест қаласында дүниеге келген ол Бразилияда, содан кейін көп жылдар бойы Мексикада, ал кейін Италия, Израиль және Нидерландыда жасаған туындыларымен танылды.

Тарих

Ландау 1926 жылдың 5 желтоқсанында Румынияның Бухарест қаласында дүниеге келді. 12 жасында оның еврей отбасы, өсіп келе жатқан фашистік күштердің қуғын-сүргінінен сескеніп, Иоан Антонескудың төңкерісіне аз ғана уақыт қалғанда Румыниядан қашып кетті. Еуропаны кеңінен аралағаннан кейін ол Бразилияға жетті. Онда оның көркемдік және интеллектуалдық өмірге деген қызығушылығы Ди Кавалканти, Антонио Диас, Уэсли Дюк Ли, Франсиско Бреннан, Антонио Диас және Жоао Камара сияқты суретшілермен, мүсінші Серхио Камаргомен, жазушы Хорхе Амадомен және ақын-музыкант дипломат Винисиус де Мораиспен, музыкант-суретші Доривал Каймимен танысуға мүмкіндік берді. Ұялшақ болғанымен, бейілділік танытты. Оның алғашқы туындылары бейнелі болды, бірақ ол бірте-бірте бұл оның стилі емес екенін түсінді және Дюфидің ықпалымен экспрессионизмге бет бұрды. Оған ағасы Марсель Янко (дадаизмнің негізін қалаушылардың бірі) және бразилиялық гравер Освальдо Гоелди үлкен әсер етті. Оның туындыларын "қатаң және изыскалы" деп сипаттаған сыншылар, соның ішінде Хорхе А. Манрике, Ландаудың көркемдік үлесін мойындап, жоғары бағалады. Ландау алты елде өмір сүрді. Ол Мексикадағы INBA Көркемөнер академиясының басшысы Мигель Салас Анжуреске үйленді. Ол Диего Ривера, Хосе Клементе Ороско, Давид Альфаро Сикейрос сияқты суретшілерді бейнелеген социалистік реализмнен бас тартты. Бұл өнердің жаңа бағыты Generación de la Ruptura деп аталды. Бұл буынның суретшілеріне Мексикада туғандар мен иммигранттар кірді, олардың көпшілігі Екінші дүниежүзілік соғыстан қашқандар еді. Хосе Луис Куэваспен бірге Фернандо Гарсия Понсе, Роджер Фон Гунтен, Эдмундо Акино, Франсиско Толедо, Артуро Ривера, Леонора Каррингтон, Альберто Жиронелла, Рикардо Мартинес, Арнольдо Коэн, Лилия Каррильо, Влады, Мануэль Фельгерес, Гилберто Асевес Наварро, Густаво Ариас Муруэта, Луис Лопес Лоза, Луис Альмейда, Пегги Эспиноса, Адольфо Фалькон, Эфраин Эрреро, Рафаэль Лопес Кастро, Бернардо Рекамиер, Пабло Рульфо және Висенте Рохо кірді. Ландау металға гравировка жасаудың жаңа әдісін енгізді, ол қышқылдарды қолданады, бірақ бетінен басылады, бұл әдіс Металл Рельефі деп аталды. Ол өзінің алғашқы көрмесін 1963 жылы Мексикада өткізді және бірте-бірте Латын Америкасының жетекші әйел суретшілерінің біріне айналды. Оның Металл Рельефі туындылары өнер сыншысы Пол Вестхаймның маңызды El Nuevo Arte de los Metales журналында және өнер саршысы, рецензент және тарихшы Хорхе Ольвераның жоғары бағасын алды. Ол терең зерттеулерін жалғастырып, өзінің түпкілікті көрінісін шикі зығырға пастельмен сурет салу арқылы тапты. Бұл техникада ол пионер болды. Оның тақырыптық тәсілі де жаңа болды: ол еркін геометриялық сызықтардың қозғалысын қолданған алғашқы Латын Америкасының абстрактілі суретшісі болды. 1965 жылдан бергі барлық туындылары "Ритмдер" деп аталады. 1974 жылы ол Веракрус университетінің Көркемөнер факультетінде оқытушы болып жұмыс істей бастады. 1975 жылы ол университеттегі Эстетика және Көркем Шығармашылық институтының толық уақытты зерттеушісі болды. Ландаудың алпыстан астам жеке көрмесі болды, олардың ең маңыздысы 1987 жылы Мексика қаласындағы Қазіргі Заманғы Өнер Мұражайында өтті. Ол Мексика, Франция, Италия, Бразилия, Чили, АҚШ және Кубада 150-ге жуық топтық көрмеге қатысты. 1994 жылы ол Мексикадан Италияның Рим қаласына көшіп, 2010 жылға дейін сонда тұрды, содан кейін 6 жыл бойы Иерусалимге, Израильге көшті. Ландау екі жыл бойы Нидерландыда тұрды және 2018 жылдың 14 шілдесінде онда қайтыс болды. Саяси тұрғыдан ол Израиль үкіметін ашық сынады және өзін азаматтығы жоқ деп сипаттады: "Мен шекараларға сенбеймін, мен туларды ұнатпаймын, менің шекараларым жоқ. Менің жалғыз отаным: достық, махаббат және баршаға әділдік".

Landau was born on December 5, 1926, in Bucharest, Romania. At the age of 12, her Jewish family, fearing persecution by rising fascist forces, fled Romania just ahead of Ion Antonescu's coup d'état. After extensive travel throughout Europe, she finally arrived in Brazil. There, her great interest in artistic and intellectual life gave her the opportunity to meet painters like Di Cavalcanti, Antonio Dias, Wesley Duke Lee, Francisco Brennand, Antonio Dias and João Camara, the sculptor Sergio Camargo, the writer Jorge Amado and poet musician diplomat Vinicius de Morais, the musician painter Dorival Caymmi. Shy but determined, she started to paint. Her first works were figurative but gradually she began to realize that this was not her style and, influenced by Dufy, turned to Expressionism. She was greatly influenced by her uncle Marcel Janco (one of the founders of Dadaism) and the Brazilian engraver Oswaldo Goeldi. Critics, including Jorge A. Manrique who described her work as being "brutal and refined’ have recognized Landau's artistic contribution, describing it with high esteem. Landau has lived in six countries. She married Miguel Salas Anzures, head of Fine Arts INBA, Mexico. He broke with Socialist Realism, represented by painters like Diego Rivera, José Clemente Orozco, David Alfaro Siqueiros. This new expression of art was called Generación de la Ruptura. The members of this generation of artists include native born Mexicans and immigrants, many of whom were refugees from World War II. Along with José Luis Cuevas, these include Fernando García Ponce, Roger Von Gunten, Edmundo Aquino, Francisco Toledo, Arturo Rivera, Leonora Carrington, Alberto Gironella, Ricardo Martínez, Arnaldo Coen, Lilia Carrillo, Vlady, Manuel Felguérez, Gilberto Aceves Navarro, Gustavo Arias Murueta, Luis López Loza, Luis Almeida, Peggy Espinosa, Adolfo Falcón, Efraín Herrero, Rafael López Castro, Bernardo Recamier, Pablo Rulfo and Vicente Rojo. Landau introduced a new technique of engraving on metal, utilizing acids, but printed from the surface, called Metal Relief. She had her first exhibition in Mexico in 1963 and gradually became one of the leading Latin American women artists. Her Metal Relief works were well received by art critic Paul Westheim in the important magazine El Nuevo Arte de los Metales and by art connoisseur, reviewer and historian Jorge Olvera. She continued her in depth research and found her definitive expression in painting with pastel on raw linen. In this technique she was a pioneer. Her thematic approach was also new: she was the first Latin American abstract painter to use movements of free geometrical lines. All her works since 1965 are called Rhythms. In 1974, she began working as a teacher in the University of Veracruz in the Faculty of Fine Arts. In 1975 she became a full time researcher for the Institute of Aesthetics and Artistic Creation at the University. Landau had more than sixty individual exhibitions, the most important of which was held in 1987 in the Museum of Modern Art in Mexico City. She participated in 150 group exhibitions in Mexico, France, Italy, Brazil, Chile, the United States and Cuba. In 1994, she moved from Mexico to Rome,Italy where she stayed until 2010 and later to Jerusalem, Israel where she lived for 6 years. Landau resided in The Netherlands for two years and died there on July 14, 2018. Politically, she was a vocal critic of the Israeli government and described herself as stateless: "I don't believe in borders, I don't like flags, I have no boundaries. My only homeland: friendship, love and justice for all."