Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Эквадорлық суретші Освальдо Гуаясамин Калеро (6 шілде 1919 – 10 наурыз 1999) – кичва және метис тегінен таралған эквадорлық суретші және мүсінші.
Ecuadorian painter
Oswaldo Guayasamín Calero (July 6, 1919 – March 10, 1999) was an Ecuadorian painter and sculptor of Kichwa and Mestizo heritage.
Ерте өмір
Гуаясамин Эквадордың Кито қаласында дүниеге келді. Оның әкесі Кичуа тайпасынан шыққан, анасы – метис болған. Оның отбасы кедейлікте өсті, әкесі өмірінің көп бөлігін ағаш шеберлігімен айналысты. Кейін Освалдо Гуаясамин такси және жүк көлігі жүргізушісі болып жұмыс істеді. Ол отбасындағы он баланың ағасы еді. Кішкентай кезінде мұғалімдерінің және достарының карикатураларын салуды ұнатты. Ол өнерге деген сүйіспеншілігін ерте жасынан-ақ танытты. Гуаясамин адамдар мен әлеуметтік теңсіздіктерді бейнелейтін Панамерикалық өнер туындыларын жасады, олар халықаралық деңгейде танылды. Китодағы Көркемсурет мектебін суретші және мүсінші мамандығы бойынша бітірді. Сонымен қатар, ол сол жерде архитектураны да оқыды. Өзінің алғашқы көрмесін 1942 жылы, 23 жасында өткізді. Оқу орындасында оқып жүргенде, оның жақын досы Китодағы наразылық акциясы кезінде қаза тапты. Бұл оқиға кейіннен "Los Niños Muertos" ("Қайтыс болған балалар") атты картиналарының біріне шабыттандырды. Осы оқиға оған өмір сүретін қоғам мен халық туралы өз пікірін қалыптастыруға көмектесті.
Guayasamín was born in Quito, Ecuador, to a native father and a Mestiza mother, both of Kichwa descent. His family was poor and his father worked as a carpenter for most of his life. Oswaldo Guayasamín later worked as a taxi and truck driver. He was the eldest of ten children in his family. When he was young, he enjoyed drawing caricatures of his teachers and the children that he played with. He showed an early love for art. He created a Pan American art of human and social inequalities which achieved international recognition. He graduated from the School of Fine Arts in Quito as a painter and sculptor. He also studied architecture there. He held his first exhibition when he was 23, in 1942. While he was attending college, his best friend died during a demonstration in Quito. This incident would later inspire one of his paintings, Los Niños Muertos (The Dead Children). This event also helped him to form his vision about the people and the society that he lived in.
Мансап
Гуаясамин алты жасынан бастап сурет салуды бастады. Ол сол кезден бастап сурет салуды ұнатты. Су бояуларынан бастап, оның есімдік адамгершілік туындыларына дейін, оның өнер жолында көптеген жарқын сәттер болды. Гуаясаминнің туындыларына қайғылы оқиғалар әсер еткенімен, оның досының өлімі оны қоғамдағы шындық пен әділетсіздіктің күшті символдарын суретке түсіруге шабыс дарыды. Ол мектептегі оқуға аса қызығушылық танытпаса да, тіпті оқи алмайтын кезінде өнерін сата бастады. Китодағы Көркемсурет мектебін бітіргеннен кейін оның мансабы дамыды. 1940 жылы Эдуардо Кингман ашқан Каспикара галереясы Гуаясаминнің жұмыстарын көрсетуге алғашқы орындардың бірі болды. Оның төменгі әлеуметтік топтардағы қанаушылық туралы тақырыптары оны ерекшелендіріп, танымалдылыққа ие болуына көмектесті. Әсіресе, "Үнсіздік" картинасы ерекше көзге түсті. Бұл картина Гуаясаминнің шығармашылығында оқиға айтудан барлық адамзаттың азабын бейнелейтін туындыларға көшуін білдірді. Гуаясамин 1942-1943 жылдары Америка Құрама Штаттары мен Мексикаға саяхат жасағанда Хосе Клементе Орозкомен танысты. Олар Оңтүстік Американың көптеген елдеріне бірге саяхаттады. Олар Перу, Бразилия, Чили, Аргентина, Уругвай және басқа да елдерге барды. Осы сапарлар барысында ол жергілікті тұрмыстың ерекшеліктерін және кедейлікті жақсырақ байқады, олар оның суреттерінде көрініс тапты. Освальдо Гуаясамин 1948 жылы Эквадордағы Суретшілер мен сурет салушылардың ұлттық салонында бірінші жүлдеге ие болды. Сондай-ақ, ол 1955 жылы Барселонада өткен үшінші Испан-Америкалық өнер биенналесінде бірінші орынды жеңіп алды. 1957 жылы Сан-Паулудағы төртінші биенналеде Оңтүстік Американың ең үздік суретшісі деп танылды. 1988 жылы Эквадор Конгресі Гуаясаминге Эквадор тарихын бейнелейтін монументалды сурет салуды тапсырды. Суреттің күрделілігіне байланысты АҚШ үкіметі оны сынады, себебі суреттегі бір тұлғада "ЦРУ" деген жазуы бар нацистік шлем киген адам бейнеленген. Суретшінің соңғы көрмелерін ол 1995 жылы Париждегі Люксембург сарайында және Буэнос-Айрестегі Palais de Glace-да жеке ашты. Китода Гуаясамин өзінің туындыларын көрсететін мұражай салдырды. Оның суреттері саяси қуғын-сүргінді, нәсілшілдікті, кедейлікті, Латын Америкасының тұрмысын және Оңтүстік Американың көп бөлігінде кездесетін таптық айырмашылықты бейнелейді. Гуаясамин өмірін сурет салуға, мүсін жасауға және коллекция жинауға арнады. Ол Кубаның коммунистік революциясын, әсіресе Фидель Кастроны ыстық түрде қолдады. ЮНЕСКО оған "бейбітшілік үшін өмір бойы еңбек еткені үшін" сыйлық берді. 1999 жылдың 10 наурызындағы оның өлімі Эквадор үшін үлкен қайғы болды және ол саяси және әлеуметтік-экономикалық дағдарыстың ортасында болды, бұл күн жергілікті халықтардың (оның өмірін қолдаған) және қоғамның басқа да секторларының ереуілдерімен белгіленді. Гуаясаминнің өзі өмірінің соңғы айларында 27 жасар немересі Майта Мадриньян Гуаясамин, оның 4 жасар қызы Алехандра және оның 4 айлық ұлы Мартин (Гуаясаминнің екі шөбересі де) 1998 жылдың тамызында Китода Cubana de Aviación 389 рейсінің апатынан қаза тапқаннан кейін, зор қайғыға батты. Ол әлі де ұлттық қазына ретінде құрметтеледі және испан өнер тарихшысы Хосе Камон Азнар оны Латын Америкасының Микеланджелосына теңеді. 2002 жылы, оның өлімінен үш жыл өткен соң, Гуаясаминнің бірлесіп жобалаған La Capilla del Hombre ("Адамның шіркеуі") ғимараты аяқталып, көпшілікке ашылды. Шіркеу адамның адамға жасаған қатыгездігін ғана емес, сонымен қатар адамзаттың ұлылыққа қабілеттілігін де көрсетуге арналған. Бұл ғимарат Китоға қарап тұрған төбелерде Гуаясаминнің үйімен бірге орналасқан.
Guayasamín started painting from the time he was six years old. He loved to draw from that age. Starting from watercolors and transforming all the way through to his signature humanity pieces, his art career had many highlights. Although tragedy molded Guayasamín's work, it was his friend's death that inspired him to paint powerful symbols of truth in society and injustices around him. While his interest was seldom with his school work, he began selling his art before the time that he could even read. After his attendance at the School of Fine Arts in Quito, his career took off. La Galería Caspicara, an art gallery opened by Eduardo Kingman in 1940, was one of the first places that Guayasamín was featured. His themes of oppression in the lower social classes allowed him to stand out and gain more recognition. El Silencio in particular, was a painting from this showcase that stood out. It marks a shift in Guayasamín's work from storytelling to focusing on his subjects symbolizing all human suffering. Guayasamín met José Clemente Orozco while traveling in the United States of America and Mexico from 1942 to 1943. They traveled together to many of the diverse countries in South America. They visited Peru, Brazil, Chile, Argentina, Uruguay, and other countries. Through these travels, he observed more of the indigenous lifestyle and poverty that appeared in his paintings. Oswaldo Guayasamín won first prize at the Ecuadorian Salón Nacional de Acuarelistas y Dibujantes in 1948. He also won the first prize at the Third Hispano American Biennial of Art in Barcelona in 1955. In 1957, at the Fourth Biennial of São Paulo, he was named the best South American painter. In 1988, the Congress of Ecuador asked Guayasamín to paint a mural depicting the history of Ecuador. Due to its controversial nature, the United States government criticized him because one of the figures in the painting shows a man in a Nazi helmet with the lettering "CIA" on it. The artist's last exhibits were inaugurated by him personally in the Luxembourg Palace in Paris, and in the Palais de Glace in Buenos Aires in 1995. In Quito, Guayasamín built a museum that features his work. His images capture the political oppression, racism, poverty, Latin American lifestyle, and class division found in much of South America. Guayasamín dedicated his life to painting, sculpting and collecting. He was an ardent supporter of the communist Cuban Revolution in general and Fidel Castro in particular. He was given a prize for "an entire life of work for peace" by UNESCO. His death on March 10, 1999, was considered a great loss to Ecuador and occurred in the midst of a political and socioeconomic crisis, with the day marked by strikes by the indigenous people (whom he spent his life supporting) and other sectors of society. Guayasamín himself suffered personally in the last months of his life, after his 27 year old grand daughter Maita Madriñan Guayasamín, her 4 year old daughter Alejandra and her 4 month old son Martín (both Guayasamín's great grandchildren) were killed in the crash of Cubana de Aviación Flight 389 in Quito in August 1998
He is still lauded as a national treasure and has been likened to the Michelangelo of Latin America by the Spanish art historian José Camón Aznar. In 2002, three years after his death, a building co designed by Guayasamín, La Capilla del Hombre ("The Chapel of Man"), was completed and opened to the public. The Chapel is meant to document not only man's cruelty to man but also the potential for greatness within humanity. It is co located with Guayasamín's home in the hills overlooking Quito.