Кіріспе

Құс түрі

Каптың ұзын тырнақтысы немесе қызғылт сары тамақты ұзын тырнақты (Macronyx capensis) – ұзын тырнақтылар, қызылқұйрықтар және шақшақтар тұқымдасына жататын құс. Бұл түр Оңтүстік Африкада, Зимбабведе және Оңтүстік Африканың оңтүстік және шығысында кездеседі. Бұл түр жағалау және таулы шалғынды жерлерде, көбінесе суға жақын табалады. Бриссон латынша атауларды бергенімен, олар есімдік жүйеге сәйкес келмейді және Зоологиялық номенклатура жөніндегі халықаралық комиссия тарапынан мойындалмайды. 1766 жылы швед ғалымы Карл Линней өзінің «Жаратылыс жүйесі» еңбегінің он екінші басылымын жаңартқанда, Бриссон бұрын сипаттаған 240 түрді қосты. Capensis деген атау Жақсы Үміт мүйісін білдіреді. Қазіргі кезде бұл түр 1827 жылы ағылшын натуралисі Уильям Джон Суэйнсон енгізген Macronyx туысына жатқызылады, ал Каптың ұзын тырнақтысы – түйін түрі болып табылады. Екі кіші түрі мойындалған:

M. c. capensis (Линней, 1766) – Оңтүстік-батыс, Оңтүстік Африканың оңтүстігі
M. c. colletti Schou, 1908 – Оңтүстік-шығыс Ботсвана мен Зимбабведе Мозамбикке және Оңтүстік Африканың шығысына дейін.

Сипаттама

Кейп ұзын тырнағының ұзындығы 19–20 см. Ересектеген еркегінің басы сұр, үстіңгі қабағы сары-жеміш түсті, арқасы қара жолақты. Оның жарқын қызғылт сары тұяғы, қара кеуде жолағы және қалған бөлігі сары түсті. Аналығының түсі солғын, мойны сары, кеуде жолағы нашар байқалады. Жасы кішкентай құстың мойны кір сары, кеуде жолағы анық емес, астыңғы бөлігі сарғыш ақ. Кейп ұзын тырнағы көбінесе жыл бойы жұптап кездеседі. Ол жердегі жәндіктермен және кейбір тұқымдармен қоректенеді. Әні – әуенді «чиуит-чиуит», байланыс шақыруы – «тсвит», сондай-ақ дабыл шақыруы да бар. Әдетте, екі құстан көп топтаспайды, көбейетін жұп немесе көбінесе жалғыз кездеседі. Осы түрдің тағы бір ерекшелігі – құстардың тас, құмырсқа үйінділері немесе үлкен шөп шоқтарының үстіне тік тұруға бейімділігі. Осы кезде құстар көкіректерін кеңейтіп, тік тұрады. Бұл түр Американың далалық құстары – иктеридтерге ұқсас. Бұл, болжам бойынша, конвергентті эволюцияның нәтижесі.