Кіріспе

Советтік барлау қызметкері, Австралияға қашқан (1907–1991)

Владимир Михайлович Петров (Влади́мир Миха́йлович Петро́в; 15 ақпан 1907 – 14 маусым 1991) – Кеңес Одағының құпия қызметтерінің қызметкері, 1954 жылы Австралияға қашқанымен әйгілі болды.

Ерте өмір

Ол Афанасий Миха́йлович Шорохов (Афанасий Миха́йлович Шорохов) болып, Сібірдің орталық бөлігіндегі Лариха ауылында шаруа отбасында дүниеге келді. Петров 1923 жылы комсомолға қосылып, кейін Кеңес Әскери-теңіз күштеріне өтті, сонда толық атын Владимир Миха́йлович Пролетарский (Влади́мир Миха́йлович Пролетарский) деп өзгертті.

ОГПУ-ға кіру

1933 жылдың мамыр айында ол ОГПУ деп аталатын совет тыңшылық ұйымына қосылуға шешім қабылдады. Одан кейін ол ОГПУ-ның Сыртқы істер бөліміне қарасты Арнайы шифрлар бөліміне қабылданды. Осы бөлімдегі лауазымы арқасында ол ең жоғары құпия шифрларды оқып, көптеген совет құпияларын біле алды. Петров Ягода, Ежов және Берия басшылығымен жүрген Сталиннің тазартуларын бастан өткерді. Көптеген достары, әріптестері мен жоғары лауазымды қызметкерлері тұтқындалып, атылып тасталса да, Петров зардапсыз аман қалды.

Австралия және бас сауғалау

Шифрлаушы қызметкерден толыққанды агентке дейін білім алған Петров 1951 жылы Ресей Ішкі істер министрлігі (МВД) тарапынан Австралияға жіберілді. Оның міндеті – тыңшыларды тартып, Совет азаматтарының шетелде дезертирлік жасамауын қадағалау болды. Алайда, оның Кеңес Одағынан кетуіне соққан оқиғалар Австралияда орын алды. Бұл, Польшада туған дәрігер және музыкант Майкл Биалускимен араласуының нәтижесінде болды. Биалуски Петровтың өзін ақпарат жинау үшін тартуына көндіккендей болып, бірқатарда Австралия қауіпсіздік барлау ұйымына Петровтың әрекеттері туралы хабарлады. 1954 жылы Петров Австралиядағы Кеңес елшілігі арқылы жұмыс істейтін советтік тыңшылар желісі туралы ақпарат ұсынуға мүмкіндігі бар екенін негіздеп, саяси баспана сұрады. Петров өзінің естеліктерінде (Майкл Твейтс жазған) дезертирлік себебінің жазалаудан қорқуда емес, советтік жүйеге деген көңілінің толуында, сондай-ақ өзінің тәжірибесінде және совет халқына үкіметі салған террор мен адамзат азабын білуінде екенін айтады. Ол өзінің туған ауылының Сібірдегі күштеп ұжымдастыру және одан туындаған ашаршылық салдарынан қирауына куә болды.

Қатысудан кейінгі өмір

Владимир Петров 1956 жылы Австралия азаматы болды. Сол жылы Петровтар Мельбурнның Бентли қаласында үй сатып алды. Оның және әйелі Евдокияның есімдері жеке басын қорғау үшін Свен және Анна Эллисон деп өзгертілді. Олар Мельбурнда тыныш қалалық өмір сүрді. Ол 1991 жылы, ал оның әйелі 2002 жылы қайтыс болды. Олар "D" хабарламасы жүйесімен қорғалған. Баспасөз "D" хабарламасы бойынша оларды анықтамауға келіскенімен, бұл ерікті қорғау бұйрығын әрқашан сақтамады. 1982 жылы Петровтардың қайда екені туралы "D" хабарламасы күшінде болды.