Кіріспе

Солтүстік Ирландия футболшысы және жаттықтырушысы (1942–2022)

Уильям Джон Теренс Нилл (8 мамыр 1942 – 28 шілде 2022) – Солтүстік Ирландия футболшысы және жаттықтырушысы. Орта қорғаушы ретінде ол "Арсенал" командасының капитаны болды, кейіннен команданы 1980 жылы Еуропа кубогының финалына және 1978-1980 жылдары үш рет FA кубогының финалына жеткізді. 1979 жылы "Манчестер Юнайтед" командасымен өткен драматикалық финалда жеңіс одіс. "Арсенал" клубының бас жаттықтырушысы болып жеті жыл қызмет еткенге дейін, ол "Халл Сити", "Тоттенхэм Хотспур" және Солтүстік Ирландия құрамасын жаттықтырды.

Ойын мансабы

Белфаст қаласында туған Нейл, 1959 жылдың желтоқсанында «Арсеналға» ауысуға дейін жасөспірім кезінде «Бангор» клубында ойнады. Ол «Арсеналдың» жасөспірімдер құрамасында бір жыл ойнады, ал 1960 жылдың 23 желтоқсанында «Шеффилд Уэнсдей» клубына қарсы тұңғыш рет алаңға шықты. Бастапқыда ол 1960-жылдардың басында сирек-сирек ойнады, онжылдықтың бірінші жартысында маусым сайын 10-20 ойынға қатысты, бірақ бірде 20 жасында клуб тарихындағы ең жас «Арсенал» капитаны атанды. Осы кезеңде Нейл Солтүстік Ирландия құрамасының тұрақты ойыншысы болды және 1961 жылы тұңғыш рет құрама сапында доп қуалады. 1968 жылы ол елдің капитаны болды, бірақ сарғаю ауруына шалдыққандықтан 1968-1969 жылдары клуб және құрама үшін ойынға қатысуы шектелді, сондай-ақ 1969 жылғы Футбол лигасы кубогының финалында «Суиндон Таунға» есе жіберіп, қатыса алмады. Басты құрамға қайта орала алмаған Нейл 1969-1970 жылдары тек 25 ойынға қатысты, оның «Арсеналға» қажетті емес екені анық болды. Барлығында ол «Арсенал» сапында 275 ойын өткізіп, 10 гол соқты.

Басқарушылық мансап

Нейл 1970 жылы шілдеде «Халл Сити» клубымен ойыншы-бапкер ретінде келісімшарт жасады. Ол футбол тарихындағы ең жас бапкерлердің бірі болды, кейін өз елінің де ойыншы-бапкері атанды. Нейл 1973 жылы футболдан зейнеткерлікке шықты, ол кезде Солтүстік Ирландия құрамасы сапында 59 матч өткізіп, Дэнни Бланчфлауэрдің рекордын жаңартты (бірақ Пат Дженнингс кейін Нейлдің рекордын бұзып жіберді). Бір жылдан соң Нейл «Халл» клубын тастап, «Арсеналдың» басты қарсыласы – «Тоттенхэм Хотспур» клубының бапкері болды. Ол «Spurs» командасын екі маусым бойы басқарды, алғашқы маусымда құлдыраудан мүлттықтап қалды. Малькольм Макдональд пен Пэт Дженнингс сияқты жаңа ойыншылардың келуімен, сондай-ақ Лиам Брэйди мен Франк Стейплтон сияқты таланттардың болуымен клуб 1971 жылғы «дубльден» бері ең жақсы формасын көрсетті, ФА кубогының үш финалына өтті (1978, 1979 және 1980 жылдары). 1979 жылы Нейл Аргентинаның «Аргентинос Хуниорс» клубынан жасөспірім Диего Марадонаны трансферлеуге тырысты, бірақ бұл әрекеті сәтті болмады. Сондай-ақ Нейл «Тоттенхэм» клубының жартылай қорғаушысы Гленн Ходдлді де сатып алуға ниеттенді, бірақ Ходдл Солтүстік Лондондағы командалар арасындағы трансферге келіспеді. Кейін Ходдл: «Егер мен «Арсеналға» өткенімде, ағам маған ешқашан сөйлемейтін болар еді» деді. Нейл «Арсеналды» 1980 жылғы УЕФА Кубок иелері кубогының финалына жеткізді. Жарымфиналда «Ювентус» командасымен «Арсенал» 1:1 есебімен тең түсті, ал жауапты ойында Туринде қиындыққа тап болатыны күтілді. Бірақ «Арсеналдың» жас резервтік ойыншысы Пол Ваэссен ойын соңында гол соғып, «Арсеналға» 1:0 есебімен жеңіс сыйлады, нәтижесінде 2:1 есебімен жеңіске жетті. «Ювентус» өз алаңында британдық командадан жеңілген алғашқы жағдай еді. Финалда «Арсенал» «Валенсияға» пенальтилер сериясында есе жіберді, трибунада 40 000 жанкүйер болды. «Арсеналдың» кубок жарыстарындағы жетістіктері лигадағы көрсеткіштерімен теңесе алмады. Малькольм Макдональдтың 29 жасында тізе жарақатынан зейнеткерлікке шығуы және Брэйди мен Стейплтон сияқты жұлдыздардың келуі «Арсеналдың» лига титулына қол жеткізуіне кедергі келтірді. 1980-81 маусымда Нейл «Арсеналды» турнир кестесінде үшінші орынға жеткізді – бұл 10 жыл ішіндегі лига титулына ең жақын келген сәт еді. 1981-82 маусымда «Арсенал» лигада бесінші орынды иеленді. 1982 жылы жазда Нейл «Сток Сити» клубынан Ли Чэпманды 500 000 фунт стерлингке сатып алды, бірақ Чэпман «Арсенал» сапында 23 ойында тек 4 гол соғып, 200 000 фунт стерлингке «Сандерленд» клубына сатылды. 1982-83 маусымда «Арсенал» ФА кубогы мен Лига кубогының жартылай финалдарына жетті, бірақ екі жартылай финалда да «Манчестер Юнайтедке» есе жіберді. 1983 жылдың маусымында Нейл «Селтик» клубынан шабуылшы Чарли Николасқа 800 000 фунт стерлинг төледі. «Ливерпуль» мен «Манчестер Юнайтед» да Николасты сатып алуға ниеттенді, ол 1982-83 маусымда «Селтик» сапындағы барлық жарыстарда 50 гол соққан еді. Николас «Арсеналға» ауысқаннан кейін Ұлыбританиядағы ең көп жалақы алатын футболшыға айналды және кейіннен клубтың культты тұлғасына айналды. 1983-84 маусымның басында Нейлге үш жылдық жаңа келісімшарт ұсынылды, бірақ 1983 жылдың 16 желтоқсанында «Арсенал» оны қызметтен босатылды. Клуб төрағасы Питер Хилл Вуд бұл шешімді ұзақ ойластырған екені хабарланды. Нейл 41 жасында футболдан зейнеткерлікке шықты.

Жеке өмір

Нилл Хендон мен Холборнда спорттық барлар ашты. Ол сонымен қатар "Арсенал" телеарнасы үшін "Арсенал" матчтарына комментарий берді. Нилл Лондондағы "The Hub (Лондон)" толыққанды медиа-менеджмент компаниясының бизнес-дамыту бөлімін басқарды. Саяси көзқарасы консервативті болды. Нилл 2022 жылдың шілдесінде 80 жасында дүние салды.

Мансап статистикасы

Есептер мен нәтижелер тізімінде Солтүстік Ирландияның голдары бірінші көрсетіледі, есеп бағаны әрбір Нилл голынан кейінгі есепті көрсетеді. + Терри Ниллдің халықаралық голдарының тізімі:

№. Күні Орын Сынапқы Есеп Нәтиже Жарыс
1. 17 наурыз 1965 Белфаст, Солтүстік Ирландия 2–1 2–1 1966 ФИФА Әлем Чемпионатына іріктеу
2. 23 мамыр 1972 Лондон, Англия 1–0 1–0 1972 Ұлыбританияның үй чемпионаты